Երևան, 12.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Обыкновенный вандализм – «Бабо», «Сако» и другие, «увековеченные» в Эребуни

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Длинная лестница ведет к вершине холма. В кустах прыгают кузнечики, солнце начинает припекать. Наконец, ступени заканчиваются, и разворачивается завораживающая картина крепостной стены. Огромные валуны, аккуратно уложенные друг на друга. Бойницы в стене. Это крепость Эребуни на холме Арин-Берд. Почти три тысячи лет назад наши предки здесь жили, растили детей, вели оживленную торговлю.

Воображение достраивает утерянную кирпичную кладку стены, восстанавливает фрески и колонны, и вот уже крепость оживает, наполняется шумом и гулом древнего поселения, чудятся спешащие по своим делам жители крепости, жрецы. На площади у входа в крепость разложили товар продавцы – синие и лиловые сливы, румяные персики, розовый и золотой виноград. Рядом в больших корзинах миндаль, лесной орех. Дальше ровные ряды блестящих глазурью на солнце кувшинов, ткани, и многое, многое другое. Мерный топот подков возвещает о том, что из долины к крепости скачет всадник.

9714c440-d918-499a-bf32-970d50faba38.jpg (34 KB)

Топот усиливается, становится все назойливее. Из путешествия в мир грез выдергивает появление группы мальчишек. Школьники на экскурсии. Нисколько ни считаясь с тем, что на них смотрят тридцать веков, мальчишки скачут по уцелевшим стенам, оглашая окрестности воплями.

Вернувшись в действительность, продолжаем путешествие по Эребуни. Как оказалось впоследствии, карта на входе единственный указатель расположения помещений крепости. Ни одного указателя, кроме, разумеется, стендов с разнообразными запретами – не курить, не фотографировать, не мусорить, и так далее. При этом абсолютно непонятно, кому следить за выполнением запретов.

b95c9dcd-3412-46d9-a115-48795850cf27.jpg (43 KB)

Сейчас посещение музея и крепости стало платным, стоимость более чем умеренная. В прошлом же погулять по крепости можно было ни у кого не спрашивая. В итоге стены помещений украшены сотнями надписей в духе «здесь был Вася».

На чудесных голубых фресках главного дворца уже много лет «Бабо», «Сако» и другие сообщают о своем существовании, и я сильно подозреваю, что это самое выдающееся, что им удалось совершить в этой бренной жизни. Этакий плевок в вечность, не отставая от царя Аргишти, оставить запись о себе, пусть и не клинописную.

68cff573-ec7e-439a-9a68-a48f418039b1.jpg (41 KB)

После первого вопроса – зачем? – на ум приходит вопрос – как? Чудовищные автографы нацарапаны на высоте нескольких метров, и ловкости их создателей позавидовали бы «Киса и Ося» с Крестового перевала.  Выполнены они так основательно, что наверняка потребовался не один час. Ну и, разумеется, все посетители исторического памятника должны знать, что А+О=Л. Судя по количеству надписей, уничтожением тысячелетних фресок увлекалось не одно поколение.

e4870edb-2e3c-42ab-8f17-b14c3d424730.jpg (51 KB)

Сокровище, равным которому не всякий народ может похвастаться, по сути не особо охраняется и ценится. Цитадель, которая могла бы притягивать тысячи туристов, нуждается в более пристальном внимании и бережном отношении властей. 

ef6e40dd-e113-4243-9d35-e94af14f41e2.jpg (58 KB)

Չի՛ կարելի «քաղաքական գնահատական» ասվածի տակ ստերի տոպրակները բացել. Դավիթ Ղազինյան Պետք է փորձենք խաղաղության պայմանագիրը մեր օգտին ծառայեցնել․ Ավետիք ՉալաբյանՊղնձի համաշխարհային գների աճը Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի և տնտեսության վրա թողնում է ուղղակի, դրական և չափելի ազդեցություն. ԿամենդատյանԲոլոր ոլորտներում իշխանության վարած սխալ քաղաքականությունը մի օր պայթելու է․ Արեգ ՍավգուլյանՀայաստանը հերթական զիջման շեմին է․ նույն մարդիկ, նույն սխալները, նույն արդյունքը. Էդմոն ՄարուքյանՔաղաքացիական հասարակությունը ևս քաղբանտարկյալների համար պետք է իր ձայնը բարձրացնի․ Անահիտ ԱդամյանՅուրաքանչյուր հայի խնդիր կամ ձեռքբերում, որը ընդհանրական է, դա բոլորինս է․ Արսեն Գրիգորյան«Ուժեղ Հայաստան»-ի «ձայները Քոչարյանին տալու» մասին սուտ խոսքի հեղինակները պատասխանատվություն են կրելու․ Նարեկ Կարապետյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս մարդիկ սկսեցին «հոկեյ» խաղալ խոտի վրա. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Կենսաթոշակը բարձրացվել է, Բաղրամյան պողոտայի ցույցը ցրվել է. «Փաստ»Եկեղեցին մեզ սովորեցնում է լինել բարի․ այսօր մեր ժողովուրդն ամենաշատը բարության կարիքն ունի․ Լիլիթ ԱրզումանյանԳեղեցիկ ժեստ երկակի իմաստով. եվրոպական աջակցությունը Հայաստանին հակառակ արդյունք է տվել. «Փաստ»Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. Արման ԳրիգորյանԲավական է նստել երկու աթոռի վրա. «Փաստ»«Եթե կոտրվենք, դա Գագիկին դուր չի գա, պետք է միասնական լինենք, որ հաղթենք այս ցավին». Գագիկ Միկիչյանն անմահացել է սեպտեմբերի 30-ին Ջրականում. «Փաստ»Ի՞նչ կասեր Նարեկ Կարապետյանն իր մանկության Նարեկին, և ի՞նչ ուղերձ ունի նա Հայաստանի երեխաներին«Առաջին հերթին չեզոքացնել այն ընդդիմադիրներին, որոնք ունեն ռեսուրսներ, և դրանք ինչ-որ պահի կարող են ծառայել փոփոխությունների նպատակին». «Փաստ»«2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին ընդդիմադիր 4 ուժերը ստացել են 80%-ով ավելի շատ ձայն, քան 2021-ին․ Նարեկ Կարապետյան Երբ մի հարցուպատասխանը բացահայտում է իրավիճակի ծանրության ողջ պատկերը. «Փաստ»Ի՞նչ փոխհատուցում կտրամադրվի Արցախից բռնի տեղահանված և պետական ուսհաստատություններ ընդունված ուսանողներին. նախագիծ. «Փաստ»Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումները կրում են զանգվածային ու համակարգված բնույթ. «Փաստ»Ընտրություններն անցան, «սերն» ու «սրտիկներն» էլ հետը. «Փաստ»Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ»Oրենքի առաջ բոլորը հավասար են, բացի Նիկոլ Փաշինյանից. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ սպասել սեպտեմբերի 12-ից 16-ինՍեպտեմբերի 14-ին և 15-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուՊեսկով․ Ռուսաստանը միջուկային զենքը կուղղի Լիտվայի դեմ՝ դրա տարածքում միջուկային զինանոց տեղակայելու դեպքումԲարսելոնան որոշել է վաճառել կիսապաշտպանին. հայտնի է ֆուտբոլիստի տրանսֆերային արժեքը«Tour of Armenia»-ն է․ սեպտեմբերի 12-ին ճանապարհների երթևեկությունը կսահմանափակվիՍաուդյան Արաբիայի «Արևելք–Արևմուտք» նավթամուղի շրջանում հարված է գրանցվել․ հաղորդվում է նավթի մղման խափանման մասինՓաշինյանը փորձ է անում գնալ ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների ռեստարտի. Էդմոն ՄարուքյանԹուրքիան ու Բուլղարիան սահմանային նոր անցակետ կկառուցեն«Խրամատում՝ հայրենիքի համար, իշխանության կողքին՝ բիզնեսի՞ համար». Հրայր ԿամենդատյանՓրկարարները Ալավերդիում ժայռի միջից 15 մետր խորությունից օտարերկրացու են դուրս բերելԻսպանական Սեուտայում միգրանտների ճամբարում հրդեհ է բռնկվելԽոշոր ավտովթարի ժամանակ Ծաղկաձորում բախվել են «Rolls Royce»-ն ու «BMW»-ն․ կան վիրավորներԽոսում են բարոյականությունից, բայց իրենց գործերով սովորեցնում են՝ բարոյականությունը կարելի է անտեսել. Մենուա ՍողոմոնյանՀՊԼ․ Վանը տարավ իր առաջին հաղթանակըԻրանի նախագահը դեմ է «պատերազմի շարունակմանը»Էկոպարեկները Տավուշում ապօրինի ծառահատում են բացահայտելՈւթ տարվա դիմակներ․ ինչպես են «արժանապատիվները» հանուն շահի փոխում իրենց արժեքներն ու ճամբարը. Աննա ԿոստանյանԹուրքական գերիշխանության տակ ապրելով՝ յուրաքանչյուրիս կյանքը վտանգված է լինելու․ Ավետիք ՉալաբյանԷնդրյու Գարֆիլդը և այլ աստղեր քիչ է մնացել ավիավթարի զոհ դառնան«Գազը թանկացնեն՝ մենք էլ մի բան կթանկացնենք». Փաշինյանի հայտարարությունը՝ տնտեսագիտական անգրագիտության ու դիվանագիտական սնանկության վկայություն. Հրայր ԿամենդատյանԱռուշ Առուշանյանը ուզում է խաղալ երկու լարի վրա․ Մհեր ԱվետիսյանՊլանային ջրանջատում Գյումրիում սեպտեմբերիի 15-16-ինԻ՞նչ նոր բարդությունների առաջ կարող է կանգնել Ծառուկյանի բիզնեսը․ պատմում է փաստաբանըՀայաստանի կառավարությունը հավանություն է տվել Լեհաստանի հետ ռազմատեխնիկական համաձայնագրինԵրևանում կանցկացվի «Անցյալի ապագա» միջազգային էթնո-նորաձևության փառատոնըՈւշադրություն վարորդներին. սեպտեմբերի 12-ին և 13-ին Երևանի մի շարք փողոցներ փակ կլինեն