Երևան, 14.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպե՞ս երիտասարդ, անփորձ կուրսանտները «անուն տվեցին» բիլիարդի նոր տեսակին. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սնուկերը բիլիարդ խաղի հանրաճանաչ ձևերից մեկն է, եթե ոչ ամենահանրաճանաչը: Այդ խաղը բիլիարդիստից պահանջում է ունենալ բարդ տեխնիկա և կոմբինացիաներ հաշվարկելու «շախմատային» ունակություն:

Սնուկերի պատմությունը սկսվել է 16-րդ դարից։ Այն հայտնվել է 1870-ականներին։ Այն ժամանակ բրիտանական Դևոնշիր գունդը տեղակայված էր Հնդկաստանի Ջուբլոպոր քաղաքում: Սպաները հաճախ էին իրենց ժամանակն անցկացնում բիլիարդի սեղանների շուրջ: Հենց այնտեղ էլ գնդապետ Նևիլ Չեմբերլենը որոշել է մի փոքր փոփոխել այն ժամանակ հայտնի «բլեկպուլ» բիլիարդային խաղը՝ ավելացնելով մի քանի գունավոր գնդեր: Խաղը ստացել է «սնուկեր» անվանումը նույն Չեմբերլենից. բանն այն է, որ այդպես էին անվանում այն երիտասարդ կուրսանտներին, որոնք փորձ չունեին։ 1882 թվականին ձևավորվել են սնուկերի առաջին կանոնները։ 1919 թվականին Բիլիարդի ասոցիացիան և Վերահսկիչ խորհուրդը պաշտոնապես ճանաչել են սնուկերը՝ որպես բիլիարդի տեսակ։ Ընդամենը մի քանի տասնամյակի ընթացքում սնուկերն ավելի հայտնի է դարձել, քան անգլիական բիլիարդը՝ նույն «բլեկպուլը»: Իսկ արդեն 1927 թվականին կազմակերպվել և անցկացվել է սնուկերի աշխարհի առաջին պաշտոնական առաջնությունը։

Ջո Դևիսն է եղել սնուկերի պատմության ամենահայտնի դեմքերից մեկը։ Նա բիլիարդին ծանոթ էր վաղ մանկությունից, նրա հայրը մի պանդոկ ուներ, որն ուներ բիլիարդի սեղան: Դեռ 13 տարեկանում Ջոն հաղթել է Չեստերֆիլդի սնուկերի առաջնությունում, իսկ 18 տարեկանում դարձել է աշխարհի առաջին չեմպիոնը՝ տասը տարի կրելով այդ տիտղոսը։ Բացի այդ, նա երեք անգամ հաղթել է «News off the world» մրցաշարում։ 1955 թվականին Ջո Դևիսը դարձել է առաջին գրանցված առավելագույն բրեյքի՝ միավորների հեղինակը։

1950-ականներին սնուկերի ժողովրդականությունը անկում է ապրել Բիլիարդի ասոցիացիայի և Վերահսկիչ խորհրդի միջև կոնֆլիկտի պատճառով: Աշխարհի պաշտոնական առաջնությանը մասնակցել է ընդամենը երկու մարզիկ, որից հետո դադարեցվել է այդ մրցումների անցկացումը։ Զգալի ընդմիջումից հետո՝ 1964 թվականին, վերսկսվել են աշխարհի առաջնությունները։ Իսկ 1968 թվականից՝ Բիլիարդի և սնուկերի համաշխարհային պրոֆեսիոնալ ասոցիացիայի ձևավորումից հետո, բիլիարդի այդ տեսակը կրկին հանրահայտ է դարձել:

1960-ականներին գունավոր հեռուստատեսային հեռարձակումներն են մեծապես նպաստել այդ տեսակի բիլիարդի ժողովրդականության աճին: Բանն այն է, որ սնուկերում բիլիարդային գնդերը գունավոր են, և խաղը հասկանալու համար պետք է տեսնել գնդերի գույները։ 1980-ականներից ի վեր սնուկերը արագորեն տարածվել է ասիական երկրներում, աճել են մրցաշարերի քանակները, ավելացել են մրցանակային ֆոնդերը և պրոֆեսիոնալ խաղացողների թիվը: Եթե 80-ականներին կար մոտ երկու հարյուր, ապա 90-ականներին՝ արդեն չորս հարյուր սնուկերիստ: 21-րդ դարի սկիզբը նշանավորվել է տաղանդավոր խաղացողների՝ Ռոննի Օ'Սալիվանի, Ջոն Հիգինսի, Մարկ Ուիլ յամսի հայտնվելով: Նաև սնուկերը «ստացել» է իր առաջին կին պրոֆեսիոնալ խաղացողը, որի անունն է Ռիեն Էվանս:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Թրամփը խոստացել է դիտարկել սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության վերաբերյալ նոր նյութերի հրապարակումը Գազամատակարարման պլանային դադարեցումներ Սյունիքի և Լոռու մարզերի մի շարք հասցեներում ԱՄՆ-ը ցանկանում է Իրանի հետ բանակցություններում վերադառնալ միջnւկային ծրագրի քննարկմանը. CNN «Լամբադա» կամրջի հիմնանորոգումը նախատեսվում է ավարտել դեկտեմբերի 28-ին, երթևեկելի հատվածը՝ նոյեմբերի 1-ին Ծավ բնակավայրի խմելու ջրում սնդիկի պարունակության գերազանցում է արձանագրվել․ ՀՎԿԱԿ Թռիչքի ժամանակ տղա է ծնվել․ չվերթի անսպասելի դեպքըԱրարատի մարզում «Opel Astra»-ն դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և քարերին ու հողաթմբերին բшխվելով հայտնվել դաշտում․ կան վիրավnրներ Իրանը մոտ 250 «դավաճանի» ունեցվածք է բռնագրավել Իրանի և Պարսից ծոցի երկրների ԱԳ նախարարների հանդիպումն Օմանում հետաձգվել է Գերմանիան արտաքսվածներով հերթական ինքնաթիռն ա ուղարկել Հայաստան. Դավիթ Գալստյան Թրամփը հայտարարել է ԿՀՎ ղեկավարի մասնակցության մասին Ուկրաինայի շուրջ բոլոր բանակցություններին Lողորդ Հովհաննես Գաբրիելյանը 36 ժամում կտրել-անցել է Սևանա լիճը Ալեքսանդր Զվերևը՝ US Open 2026-ի հաղթող Իրանի ԶՈւ-ն Հորմուզի նեղուցի շրջանում խnցել է ամերիկյան MQ-1 ԱԹՍ. ԻՀՊԿ Բորիս Ջոնսոնին և այլ եվրոպացի պաշտոնյաների տեղափոխող Կիև-Վարշավա գնացքը հազիվ է խուսափել ռուսական ավիահարվածից Փաշինյանը ամեն գնով ցանկացած հայկական և ազգայինը կրող կառույց ոչնչացնում է. Մենուա ՍողոմոնյանԱՄՆ-ը Ուկրաինայի հետ քննարկում է հին Patriot հրթիռների լիցենզիաների փոխանցման հարցը Սիրիայում զանգվածային բողոքի ցույցեր են սկսվել վառելիքի գների կտրուկ աճի պատճառով Ագրեuիան և սուտը մեր այսօրվա հասարակության համառոտ բնութագիրն են. քաղաքական վերնախավերում բոլորը բոլորին մեծ հաշվով ուզում են միմյանց nչնչացնել. Վահե Հովհաննիսյան ՌԴ-ն և Ուկրաինան հարվածներ են փոխանակել. Սոչիում, Խարկովում տուժածներ կան Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 14-ին Գերմանիայում ՀՀ դեսպանատանը տեղի է ունեցել պաշտոնական ընդունելություն՝ Անկախության 35-րդ տարեդարձի առթիվ Հյուսիսային Կորեան զորավարժություններ է անցկացրել թևավոր և բալիստիկ հրթիռներով Մեր ջերմ, ամառային օրերը կշարունակվեն․ Գագիկ ՍուրենյանԱՄՆ-ը ցանկանում է Իրանի հետ բանակցություններում վերադառնալ միջnւկային ծրագրի քննարկմանը. CNN ԶՊՄԿ․ աշխատանքի մշակույթը՝ որպես արժեքԷմին Օհանյանը դարձել է «Craiova Grand Prix Rapid 2026» արագ շախմատի մրցաշարի միանձնյա հաղթող Ոչ ոք չի կարող վստահ լինել, որ պատմության նման վերաշարադրումն ու մշակութային ժառանգության յուրացման այս տրամաբանությունը մի օր չի կիրառվի նաև ձեր ժողովուրդների ու պետությունների նկատմամբ․ Ա․ ԿոստանյանՌԴ-ից Հայաստան բնական գազի մատակարարումը ժամանակավորապես կդադարեցվի Արժանապատիվ Հայաստանը կառուցվելու է հենց այն արժեքների վրա, որոնց համար ընկան մեր տղաները․ Հրայր Կամենդատյան14-ամյա դեռահաս է մահացել գնացքի հարվածիցՎերջին երեք ամսվա ընթացքում ականատեսը եղանք Հայաստանում ընտրության հասկացության կոպտագույն նենգափոխման երկու նոր նախադեպերի․ Մենուա ՍողոմոնյանՖրանսիայում Մակրոնի վարկանիշը հասել է հակառեկորդի․ նրա աշխատանքին հավանություն է տալիս ընդամենը 16%-ը Ինչո՞ւ է Արևմուտքը սիրուն խոսքեր ասելով, խաբելով, համոզելով ու գայթակղելով ուզում մեզ հեռացնել Ռուսաստանից․ Մհեր ԱվետիսյանՊՆ զորամասերից մեկում հետևեցի վերկացին, առավոտյան մարմնամարզությանը և նախաճաշի պատրաստման գործընթացին․ նախարար Հայաստանը՝ քրիստոնեության արևելյան սահմանապահ․ ինչո՞ւ Հաջիևը եվրոպացի պաշտոնյաներին հրավիրեց լեգիտիմացնելու սեփական ժառանգության ոչնչացումը. Լիլիա ՇուշանյանՆավթի գները բարձրացել են Հորմուզի նեղուցում նավագնացության վերաբերյալ հանդիպման հետաձգումից հետո Կիևին Patriot-ի լիցենզիաների հնարավոր փոխանցումը վերաբերում է պարզեցված տարբերակին. Թրամփ Սաուդյան Արաբիան փոփոխություններ է մտցրել Իրանի և Օմանի առաջարկներում Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ Tour of Armenia մեծամասշտաբ մրցաշարը Հայաստանում անվտանգ և անխոչընդոտ անցկացնելու համար նախապատրաստվել է ավելի քան 550կմ ճանապարհ ԱՄՆ-ում դատարանն անօրինական է ճանաչել արտակարգ իրավիճակների գործակալության աշխատակազմը կիսով չափ կրճատելու Թրամփի ծրագիրը61-ամյա տուրիստին արջը հոշոտել է Վայքի Զոմայի Սուրբ տանող ճանապարհին «ՈւԱԶ 31512»-ը գլխիվայր շրջվել է․ կա 1 զnհ, 1 վիրավnր Իրանը կշարունակի արգելափակել Հորմուզի նեղուցը նաև Օմանի հետ համաձայնագրի կնքումից հետո. ԱԳ նախարար Սերբիայի ընտրանու նախկին կիսապաշտպանը տեղափոխվում է Նոա Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի հրեական համայնքին Հարձակում իրանական բեռնանավի վրա Քեշմ կղզու մոտ Մյասնիկյան պողոտայում բախվել են «Nissan Sentra»-ն և «Lexus RX350»-ը․ վերջինը բախվել է երկաթե սյանը և կոտրել այն Tour of Armenia-ն Հայաստանում հեծանվային սպորտի զարգացմանը նոր խթան կհաղորդի. վարչապետ Տիգրանաշենը պետք է շենացնել, ոչ թե հանձնել․ լսե՛ք քաղաքացիներին