Երևան, 13.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ученые рассказали, что происходит с человеком в последние мгновения жизни

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Врач паллиативной помощи Кэтрин Мэнникс сравнивает процесс умирания с разряжающейся батарейкой телефона. Повреждающий организм фактор приводит к истощению энергии. Происходить это может почти мгновенно, в случае травмы, или длится месяцами, при естественной смерти, сообщает «Мир науки: интересное вокруг»..

Тело перестает принимать пищу, физиологические процессы постепенно замедляются, появляется сонливость. Предпоследний этап – стирание грани между сном и бодрствованием. В условиях острого дефицита энергии организм «включает» защитную реакцию и угнетает сознание. Человек перестает чувствовать боль. Это так называемое преагональное состояние.

Агония – отчаянная попытка нервной системы перезапустить организм. Тело интенсивно сжигает запасы АТФ в тканях. Сердечный ритм восстанавливается, дыхание учащается. Сознание на несколько минут приходит в норму.

Следующий этап – обратимая клиническая смерть. Это период, когда сердце останавливается, а клетки сталкиваются с кислородным голодом и медленно отмирают. При этом обмен веществ не завершается. Он осуществляется анаэробным способом и оттягивает гибель клеток.

Считается, если человек приходит в себя в следующие 5 минут, то последствия для когнитивных способностей будут незначительными и пациент сможет вернуться к нормальной жизни. Однако по нормативам реанимация продолжается 30 минут.

Дать медикам дополнительное время могут определенные обстоятельства. Например, сильное переохлаждение. Низкая температура замедляет процесс разложения и увеличивает срок жизни нервных клеток до 2 часов.

Согласно учёным из Медицинского центра Гроссмана в Нью-Йорке, после остановки сердца человек еще 30 секунд остается в сознании и, скорее всего, успевает оценить сложившиеся обстоятельства.

Сами мозговые структуры живут еще 10 минут. Височная доля выключается последней. Исследования показывают, что все это время пациент слышит, что происходит вокруг. Осознанно оценить происходящее он уже не может, но высшая нервная система реагирует на звуковую тональность.

Похожее исследование было проведено учёными из Университета Британской Колумбии. Они измерили при помощи ЭЭГ электрическую активность мозга 30 человек: здоровых и находящихся в клинической смерти. Всем включали короткие музыкальные композиции. Нервный отклик на них у разных людей оказался одинаковым.

Автор исследования Элизабет Блундон пришла к выводу, что с умирающим человеком можно разговаривать до самого конца. Мозг не будет анализировать поступающую информацию, но «тёплые» интонации и слова утешения до определенной степени дойдут до адресата.

Исследователи из Каролинского института отмечают, что в течение 3-х минут после остановки сердца мозг сохраняет высокую активность. Именно в этот момент происходят специфические «околосмертные переживания»: чувство полета души над телом, путешествие по тоннелю к яркому свету, встречи с умершими родственниками или Богом.

Об этих переживаниях обычно рассказывают люди, пережившие клиническую смерть. Подавляющее их число описывают свои переживания как приятные. Около 15% столкнулись с мучительными, адскими чувствами.

Согласно выводам сотрудников Медицинской школы при Университете Джона Хопкинса, в предсмертном состоянии в организме в большом количестве высвобождаются гормоны дофамин и серотонин.

До определенной степени, это тоже защитная реакция, естественный анальгетик, который вызывает галлюцинации и чувство эйфории. Образы, которые видят пациенты, связаны с их личными религиозными убеждениями и настроениями.

ԻԻՀ-ից ժամանած բեռնատարից մաքսային ծառայողները հայտնաբերել են «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց Մեկ օրվա տարբերությամբ մահացած են հայտնաբերվել երկու յոթերորդ դասարանի աշակերտուհիներ «ՀայաՔվեն» քաղաքական հայտ է ներկայացնում՝ կոտրելու ռուսամետ-արևմտամետ կեղծ երկընտրանքը. Չալաբյան 2030-ին աշխարհի էլեկտրաէներգիայի կեսը կլինի «մաքուր» Անհրաժեշտ է կառուցել հայկական ազգային արժեքների վրա հիմնված կրթական համակարգ․ Ատոմ ՄխիթարյանՈչ ոք չի լռեցնի մեր ձայնը, ոչ ոք չի լռեցնի Սամվել Կարապետյանի ձայնը «Առաջարկ Հայաստանին». Ներդրումային քաղաքականություն և արդյունաբերության զարգացում Հրազենի գործադրմամբ կատարված հանցագործությունների թիվն աճել է 24-ով. Սարգսյան Մասնակցում ենք ընտրություններին միայն մեկ՝ գործող իշխանությանը հեռացնելու նպատակով․ «Հրապարակ» Պարզվել է Ջրաշենի դպրոցից հիվանդանոց տեղափոխված 13-ամյա տղայի և նրան ծ եծի ենթարկածների ինքնությունըԹրամփը Գազայի վերաբերյալ բազմամիլիարդանոց պլան կներկայացնի հաջորդ շաբաթ Խաղաղության խորհրդի նիստումՊրոֆեսոր Չարչյանի աշխատասենյակում խուզարկություն է իրականացնում ՀՀ քննչական կոմիտեն. Նոր մանրամասներ Ոսկեպարի սիրելի Կատարքա սարը. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 7)Եկեղեցուն անհատույց սեփականության իրավունքով հող այլևս չի տրվի Այսպես շարունակվելու դեպքում սա կարող է դառնալ Երրորդ հանրապետության վերջը․ Աննա Կոստանյան«Ուժեղ Հայաստան»-ի ուժի ցուցադրությունը․ քաղաքական նոր փուլ, թվային ուղերձ և իշխանական խուճապ Բազմազավակ մոր սառնարանում հայտնաբերվել են երկու նnրածինների մարմիններ Ինչպես են Orbit-ն ու Dirol-ը վնասում քեզՓետրվարի 21-22-ին հրավիրում ենք ներկա գտնվելու «Մենք մասնակիցն ենք պատմության կերտմանը» խորագրով ցուցահանդեսինԹվային ուղերձից մինչև սահմանադրական փոփոխություն․ Սամվել Կարապետյանի վարչապետական հայտը ԶՊՄԿ-ի աջակցությամբ Կապանի և Քաջարանի բժշկական կենտրոններում աշխատում են բարձրակարգ մասնագետներՍամվել Կարապետյանը՝ որպես քաղաքական համախմբման առանցք Դա նույնն է, որ իշխանությունն ասի, թե 20 տարի առաջ երկրում էլեկտրական մեքենա չկար. Աբրահամյան Մենք այժմ շատ լավ հարաբերություններ ունենք Չինաստանի հետ․ Թրամփը մտադիր է ապրիլին այցելել Չինաստան Մենք՝ եվրոպացիներս, պետք է լինենք բանակցությունների սեղանի շուրջ՝ Եվրոպայի բարգավաճման, ապագայի և նրա անվտանգության ճարտարապետության հարցերի շուրջ․ Մակրոն Թոշակառուն իր թոշակը գերազանցող գույքահարկ է ստիպված տալու. Հրայր Կամենդատյան Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Ակնկալում ենք երիտասարդների և նրանց ընտանիքների մասնակցությունը. Հրայր ԿամենդատյանԻնչ իրավիճակ է Հանրապետության ճանապարհներին այս ժամի դրությամբ Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Զինվորի աղոթք Որևէ ուսանող կրթական պրոցեսից վարձավճարի պատճառով դուրս չպետք է մնա․ Փաշինյան Օվերչուկը հայտարարել է Հայաստանի երկաթուղու երկու հատվածների վերականգնման շուրջ բանակցությունների մեկնարկի մասին Ժորա Չիչոյանը նշանակվել է Երևանի առաջին ատյանի ընդհա­նուր իրավասության քրեական դատարանի նախագահ Գոհ ենք վիճակահանությունից․ Եղիշե Մելիքյանը՝ Ազգերի լիգայի վիճակահանության արդյունքների մասին Թրամփը կարող է դուրս գալ Ուկրաինայի հարցով բանակցություններից Աշտարակում «Toyota»-ն բախվել է բնակչի քարե շինությանը ու մասամբ փլnւզել այն Կատյա Գալստյանն Օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել 82-րդը տեղը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ոգեկոչեց Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակը Ուկրաինան պատրաստ է բանակցել, բայց միայն արդար պայմաններով․ Զելենսկի Երևանում «Mercedes G»-ն մերկասառույցի պատճառով բախվել է պարեկի ծառայողական ավտոմեքենային Ժնևում գործող Շվեյցարիայի Համադաշնությունում ՀՀ դեսպանությունը կտեղափոխվի Բեռն Ամերիկյան զենքից մինչև էներգետիկ նոր պլաններ. ԱՄՆ փոխնախագահի այցի արդյունքներն ու հեռանկարները. Էդմոն ՄարուքյանՀանդիպել են Հայաստանի ազգային հավաքականի ներկա և նախկին գլխավոր մարզիչները Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 8-10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին «Մարտի 1-ի» գործով մեղադրանք է առաջադրվել նախկին ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին և ՊՊԾ գնդի նախկին հրամանատար Ռոբերտ Մելքոնյանին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում 3 օր է՝ կոյուղաջրերը լցվում են փողոց․ ինչ են արել բնակիչները Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին մերկասառույցի պատճառով «Ford Transit»-ը հայտնվել է ձնակույտերի մեջ, ապա «Mercedes Vito»-ն բախվել է «Ford Transit»-ին Տարադրամի փոխարժեքները փետրվարի 12-ին Ազգերի լիգա 2026/27. Հայտնի են Հայաստանի հավաքականի մրցակիցները