Երևան, 28.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ученые рассказали, что происходит с человеком в последние мгновения жизни

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Врач паллиативной помощи Кэтрин Мэнникс сравнивает процесс умирания с разряжающейся батарейкой телефона. Повреждающий организм фактор приводит к истощению энергии. Происходить это может почти мгновенно, в случае травмы, или длится месяцами, при естественной смерти, сообщает «Мир науки: интересное вокруг»..

Тело перестает принимать пищу, физиологические процессы постепенно замедляются, появляется сонливость. Предпоследний этап – стирание грани между сном и бодрствованием. В условиях острого дефицита энергии организм «включает» защитную реакцию и угнетает сознание. Человек перестает чувствовать боль. Это так называемое преагональное состояние.

Агония – отчаянная попытка нервной системы перезапустить организм. Тело интенсивно сжигает запасы АТФ в тканях. Сердечный ритм восстанавливается, дыхание учащается. Сознание на несколько минут приходит в норму.

Следующий этап – обратимая клиническая смерть. Это период, когда сердце останавливается, а клетки сталкиваются с кислородным голодом и медленно отмирают. При этом обмен веществ не завершается. Он осуществляется анаэробным способом и оттягивает гибель клеток.

Считается, если человек приходит в себя в следующие 5 минут, то последствия для когнитивных способностей будут незначительными и пациент сможет вернуться к нормальной жизни. Однако по нормативам реанимация продолжается 30 минут.

Дать медикам дополнительное время могут определенные обстоятельства. Например, сильное переохлаждение. Низкая температура замедляет процесс разложения и увеличивает срок жизни нервных клеток до 2 часов.

Согласно учёным из Медицинского центра Гроссмана в Нью-Йорке, после остановки сердца человек еще 30 секунд остается в сознании и, скорее всего, успевает оценить сложившиеся обстоятельства.

Сами мозговые структуры живут еще 10 минут. Височная доля выключается последней. Исследования показывают, что все это время пациент слышит, что происходит вокруг. Осознанно оценить происходящее он уже не может, но высшая нервная система реагирует на звуковую тональность.

Похожее исследование было проведено учёными из Университета Британской Колумбии. Они измерили при помощи ЭЭГ электрическую активность мозга 30 человек: здоровых и находящихся в клинической смерти. Всем включали короткие музыкальные композиции. Нервный отклик на них у разных людей оказался одинаковым.

Автор исследования Элизабет Блундон пришла к выводу, что с умирающим человеком можно разговаривать до самого конца. Мозг не будет анализировать поступающую информацию, но «тёплые» интонации и слова утешения до определенной степени дойдут до адресата.

Исследователи из Каролинского института отмечают, что в течение 3-х минут после остановки сердца мозг сохраняет высокую активность. Именно в этот момент происходят специфические «околосмертные переживания»: чувство полета души над телом, путешествие по тоннелю к яркому свету, встречи с умершими родственниками или Богом.

Об этих переживаниях обычно рассказывают люди, пережившие клиническую смерть. Подавляющее их число описывают свои переживания как приятные. Около 15% столкнулись с мучительными, адскими чувствами.

Согласно выводам сотрудников Медицинской школы при Университете Джона Хопкинса, в предсмертном состоянии в организме в большом количестве высвобождаются гормоны дофамин и серотонин.

До определенной степени, это тоже защитная реакция, естественный анальгетик, который вызывает галлюцинации и чувство эйфории. Образы, которые видят пациенты, связаны с их личными религиозными убеждениями и настроениями.

Ակբա բանկը՝ COP17-ի Կանաչ գոտու Հայաստանի տաղավարի պաշտոնական գործընկերՆախատեսված հանդիպում ունենք Սի Ծինփինի հետ, ինչպես նաև բանակցություններ՝ միջnւկային զինшթափման շուրջ. Թրամփ 16-ամյա աղջիկ է մահացել ցրտահարությունիցՖասթ Բանկի ֆինանսավորմամբ վերանորոգվել են Գյումրու դրամատիկական թատրոնի ենթակառուցվածքները Գեղարքունիքի մարզում բшխվել են «ՎԱԶ 2114»-ն ու մարդատար «Գազել»-ը․ կա 10 վիրավnր Mining Armenia Forum 2026․ մեկնաբանում է արհեստական բանականությունըBrent-ը թանկացել է՝ հասնելով մեկ բարելի դիմաց 115,46 դոլարի Հայաստանը՝ բնության պահպանությանն ուղղված ներդրումների ներգրավման ճանապարհին ԵԱՏՄ զեկույցը շատերի մոտ է լուրջ հարցեր և մտահոգություններ առաջացրել. Հայաստանի համար լրացուցիչ խոշոր ռիսկերը ուղղակի անթույլատրելի են. Գագիկ Ծառուկյան Անվտանգության բաժնի աշխատակիցը փրկել է ջրում խեղդվող աղջկանԸնդդիմադիր դասախոսներին աշխատանքից հեռացնում են ծիծաղելի պատճառաբանություններով. Ատոմ ՄխիթարյանԱՄՆ-ն Պարսից ծոցի երկրներին զգուշացրել է նոյեմբերի 3-ից հետո հնարավոր ռազմական գործողությունների մասին․ WSJ Թրամփը Բայդենին մեղադրել է Ուկրաինային անհատույց զենք փոխանցելու մեջ 18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա հոկտեմբերի 29-ինԱՄՆ-ը կարող է նոյեմբերի 3-ից հետո ռազմական գործողություն սկսել Իրանի դեմ Թրամփը հույս ունի մոտ ապագայում հանդիպել Պուտինին և Զելենսկուն Լվացվում են Կիևյան փողոցի շենքերը. քաղաքապետարան Ծանրամարտի ԱԱ. Հայաստանն այսօր ունի մեկ ներկայացուցիչ Սպիտակում հայտնաբերվել է ալկnհոլի ազդեցության տակ գտնվող տղամարդը, նրա ավտոմեքենան ավելի ուշ հայտնաբերվել է նույն փողոցի վերջնամասում ԱՄՆ-ի ծախսերը Իրանի պшտերազմի վրա աճել են՝ հասնելով ավելի քան 47 միլիարդ դոլարի՝ համաձայն Պենտագոնի գնահատականի. Reuters ՔՊ-ն ու տեղական ֆեոդալները ՏԻՄ-երում միացել էին, մեր կռիվն իրանց դեմ էր. Ավետիք Չալաբյան Վթար․ ջուր չի լինելու մինչեւ 20:00-ն Իսրայելի խորհրդարանական ընտրություններում վերջնական մասնակցությունը կազմել է 77,7 տոկոս Կոմունալները չվճարելու համար 16-ամյա տղան դանակահարել է 22-ամյա եղբորըՊատերազմի մեկնարկից ի վեր առաջին անգամ Ռուսաստանն իրավունք է ստացել օլիմպիական մարզաձևի աշխարհի առաջնություն անցկացնել Երևանում ու մարզերում էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր՝ հոկտեմբերի 28-ին Տարադրամի փոխարժեքները հոկտեմբերի 28-ին Գազամատակարարման դադարեցում Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի մի շարք հասցեներում Հորոսկոպի 3 նշան, ում համար նոյեմբերը հաջողության ամիս կլինի«Ադրբեջանի ճնշումների ֆոնին նոր քրեական գործ՝ Սերժ Սարգսյանի դեմ»․ Աբրահամյան Հայաստանին պետք է հեռացնել ՀԱՊԿ-ից. Բորդյուժա ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են Զգոն եղեք․ Սպասվում է գեոմագնիսական խանգարումների նոր ալիքԲուրաստան բնակավայրում 24-ամյա վարորդը «Opel Combo»-ով վրաերթի է ենթարկել 75-ամյա հետիոտնինԷրդողանը Մակրոնին հրավիրել է ԹուրքիաՄեծամորում բացառիկ գտածոներ են հայտնաբերվելՌուսաստանի նախագահը հայտարարել է Իրանում ատոմակայանի շինարարությունը շարունակելու մասինՍա է հայկական մրցավարության իրական դեմքը. Նոայի արձագանքը՝ Հենրիկ Նալբանդյանի գործողություններինԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինԹրամփը խոստացել է պաշտոնապես արգելել «արհեստական բանականություն» եզրույթի օգտագործումըՌԴ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածելՎիճաբանություն և ծեծկռտnւք ազգականների միջև. կա զnհՓաշինյանի յուրաքանչյուր զիջում Ադրբեջանի համար նոր պահանջ ներկայացնելու նոր առիթ է․ Ուժեղ ՀայաստանՄեր բախտը չի բերել, որ մենք ունենք ադրբեջանա-թուրքամետ իշխանություններ. Սամվել ԿարապետյանԳողություն է բացահայտվել, գողի տանը կանեփի 169 բույս է հայտնաբերվելՀայ-իրանական սահմանին խայտառակ վիճակ է․ Տիգրան ԱբրահամյանՈչ թե խաղաղության, այլ Ալիևի պատերազմել - չպատերազմելու քմահաճույքի երաշխիքն են Փաշինյանի զիջումները․ Անուշ ՄիրզոյանԻշխանությունների ներկայացրած TRIPP նախագիծը ո՞ւմ շահերն է սպասարկելու. որպես հուշում՝ ոչ Հայաստանի. Ուժեղ ՀայաստանՄաքուր Սևան՝ ապագա սերունդներին․ «Թովմասյան» հիմնադրամի բնապահպանական առաքելությունը (տեսանյութ)