Երևան, 18.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ученые рассказали, что происходит с человеком в последние мгновения жизни

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Врач паллиативной помощи Кэтрин Мэнникс сравнивает процесс умирания с разряжающейся батарейкой телефона. Повреждающий организм фактор приводит к истощению энергии. Происходить это может почти мгновенно, в случае травмы, или длится месяцами, при естественной смерти, сообщает «Мир науки: интересное вокруг»..

Тело перестает принимать пищу, физиологические процессы постепенно замедляются, появляется сонливость. Предпоследний этап – стирание грани между сном и бодрствованием. В условиях острого дефицита энергии организм «включает» защитную реакцию и угнетает сознание. Человек перестает чувствовать боль. Это так называемое преагональное состояние.

Агония – отчаянная попытка нервной системы перезапустить организм. Тело интенсивно сжигает запасы АТФ в тканях. Сердечный ритм восстанавливается, дыхание учащается. Сознание на несколько минут приходит в норму.

Следующий этап – обратимая клиническая смерть. Это период, когда сердце останавливается, а клетки сталкиваются с кислородным голодом и медленно отмирают. При этом обмен веществ не завершается. Он осуществляется анаэробным способом и оттягивает гибель клеток.

Считается, если человек приходит в себя в следующие 5 минут, то последствия для когнитивных способностей будут незначительными и пациент сможет вернуться к нормальной жизни. Однако по нормативам реанимация продолжается 30 минут.

Дать медикам дополнительное время могут определенные обстоятельства. Например, сильное переохлаждение. Низкая температура замедляет процесс разложения и увеличивает срок жизни нервных клеток до 2 часов.

Согласно учёным из Медицинского центра Гроссмана в Нью-Йорке, после остановки сердца человек еще 30 секунд остается в сознании и, скорее всего, успевает оценить сложившиеся обстоятельства.

Сами мозговые структуры живут еще 10 минут. Височная доля выключается последней. Исследования показывают, что все это время пациент слышит, что происходит вокруг. Осознанно оценить происходящее он уже не может, но высшая нервная система реагирует на звуковую тональность.

Похожее исследование было проведено учёными из Университета Британской Колумбии. Они измерили при помощи ЭЭГ электрическую активность мозга 30 человек: здоровых и находящихся в клинической смерти. Всем включали короткие музыкальные композиции. Нервный отклик на них у разных людей оказался одинаковым.

Автор исследования Элизабет Блундон пришла к выводу, что с умирающим человеком можно разговаривать до самого конца. Мозг не будет анализировать поступающую информацию, но «тёплые» интонации и слова утешения до определенной степени дойдут до адресата.

Исследователи из Каролинского института отмечают, что в течение 3-х минут после остановки сердца мозг сохраняет высокую активность. Именно в этот момент происходят специфические «околосмертные переживания»: чувство полета души над телом, путешествие по тоннелю к яркому свету, встречи с умершими родственниками или Богом.

Об этих переживаниях обычно рассказывают люди, пережившие клиническую смерть. Подавляющее их число описывают свои переживания как приятные. Около 15% столкнулись с мучительными, адскими чувствами.

Согласно выводам сотрудников Медицинской школы при Университете Джона Хопкинса, в предсмертном состоянии в организме в большом количестве высвобождаются гормоны дофамин и серотонин.

До определенной степени, это тоже защитная реакция, естественный анальгетик, который вызывает галлюцинации и чувство эйфории. Образы, которые видят пациенты, связаны с их личными религиозными убеждениями и настроениями.

Երկնաքերերի ռեկորդների ժամանակաշրջանը. ե՞րբ և ինչո՞ւ մարդիկ սկսեցին գերբարձր շենքեր կառուցել. «Փաստ»Եթե Թրամփը կարծում էր, որ Իրանի հետ hրադադարի հուշագիրն իրեն հնարավորություն կտա հանգիստ անցկացնել ԱՄՆ միջանկյալ ընտրությունները, կարծես սխալվել է․ Զաքարյան Հայաստանն ունի թույլ իշխանություն, և բոլորը հօգուտ իրենց փորձում են դա ծառայեցնել. Արմեն ՄանվելյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (18 հուլիսի). Հայտարարվել է համազգային կազմակերպություն ստեղծելու անհրաժեշտության մասին. «Փաստ»Հայ ժողովուրդն առաջինն ինքն իրեն և իր պետությունը պետք է սիրի և գնահատի. Արսեն ԳրիգորյանՌուսաստանուոմ երկարացրել են պերովսկիտային արևային վահանակի կյանքի տևողությունը. 1800 ժամ աշխատանք և 99% արդյունավետություն Քաղաքական ուժերը վերադառնում են համայնքներ․ ի՞նչ է փոխվում ԶՊՄԿ-ն հերթական անգամ նշեց ոլորտի գլխավոր մասնագիտական տոնը՝ Հանքագործի և մետալուրգի օրըԻ՞նչ էր ասել Ալիևը, որն աննկատ մնաց մեր հանրային դաշտում․ ադրբեջանագետ «Դաշտոյան Մեդիքլ Գրուպ». Զարգացման ճանապարհ վստահելի գործընկեր Կոնվերս Բանկի հետ Երբ խոսակցությունների ծավալը գրեթե միշտ գերազանցում է իրականում կատարվող գործի ծավալին. «Փաստ»Գիշերվա ընթացքում Բյուրեղավանում աղիքային վարակի ախտանշաններով ևս 14 կանչ է ստացվել 2026 թվականի միայն առաջին կիսամյակում բացահայտվել է 2288 հանցագործություն Ի սկզբանե ձախողման դատապարտված նախաձեռնություն. ի՞նչ կապ ունեն չորս երկրներն իրար հետ. «Փաստ»Երկրում փոփոխություններ պահանջող ցանկացած անձ անմիջապես հայտնվում է իշխանության տեսադաշտում․ Աբրահամյան Շուտով այս օդը մեզ կկործանիԿվճարի՞, արդյոք, Հայաստանն իր ունեցած պարտքը. «Փաստ»ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ ռազմական օբյեկտների վրա հարձակման մասին Թուրքիայում ուժգին երկրաշարժ է տեղի ունեցել«Մա՛մ, միշտ կհիշես, որ Արամի մաման ես, քեզ ձիգ կպահես». Արամ Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին, տուն «վերադարձել»... երկու ամիս անց. «Փաստ»Լարսը բաց է Տարադրամի փոխարժեքները հուլիսի 18-ին Եղել են նաև երեխաների մահվան դեպքեր. ի՞նչ գործնական, կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ ատենախոսությունը. «Փաստ»Մահացել է փոքրիկ Ռուզաննան«Այսօրվանից պետք է պատրաստվեն հնարավոր զարգացումներին». «Փաստ»Որոնք են ուտելուց հետո սուրճ խմելու վտանգները Wildberries-ի պահեստն է այրվել, Նոգինսկի նավթամբարում հրդեհ է բռնկվել (տեսանյութ)Սեփականության իրավունքի «ռեքվիեմը»՝ կանխատեսելի ծանր հետևանքներով. «Փաստ»Մոտ 3000 քմ վարչական տարածք կազատվի արխիվային փաստաթղթերից. էլեկտրոնային համակարգ մուտքագրելուց հետո դրանք կոչնչացվեն. «Փաստ»Ազգային ինքնության հետևողական ջնջումը շարունակվում է. «Փաստ»Մինչ Բաքուն փորձում է «մաքրել արյան հետքերը», Երևանը լռում է. «Փաստ»Կոտրելով «ընտրական սինդրոմը». երբ քաղաքացուն չեն մոռանում քվեարկությունից հետո. «Փաստ»Գեղարքունիքի մարզում սկսվել է անասնակերի բերքահավաքըՀուլիսի 20-ին, 21-ին, 22-ին և 23-ին լույս չի լինելու հարյուրավոր հասցեներումՔամու ուժգնացում, կարկուտ․ ի՞նչ եղանակ է սպասվում առաջիկայումԹրամփը ներկա կլինի ԱԱ եզրափակչինՈւժեղ կարկուտ է տեղացել Շիրակի մարզում․ նախրապանը սարերում է եղել և բավականին ծանր վնաuվածքներ է ստացել7,4 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Մեքսիկայի ափերի մոտՎարկային և քրեական համաներում՝ հանուն սոցիալական արդարության․ Հրայր ԿամենդատյանՀայտնի է՝ երբ կհրապարակվեն բուհերի ընդունելության արդյունքներըԿենտրոնական Ասիան բացառիկ ուժեղ շոգի ազդեցության տակ է. ջերմաստիճանը հասել է մինչև +49°CՈւժեղ կարկուտ է տեղում ԼանջիկումՁկան և ձկնամթերքի արտահանման նպատակով «TRACES» համակարգում գրանցումն անժամկետ է․ ՍԱՏՄՀրանտ-Լեոն Ռանոսը կարիերան կշարունակի իսպանական ակումբումԽոշոր ավտովթար՝ Երևանում․ բախվել են ուսումնական «Toyota Corolla»-ն, «Nissan»-ը, «Լադա»-ն և «FAW» բեռնատարըԱբովյան-Արզնի-Նոր Գեղի ավտոճանապարհի մի հատվածը ժամանակավորապես փակ կլինիԱդրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է Ռուսաստանի հետ ուղիղ չվերթները վերսկսելու ծրագրերի մասինՀայտնաբերվել է որպես անհետ կորած որոնվող 74-ամյա կնոջ մարմինըԿորսված հնարավորություններ. Ինչու՞ Գյուլագարակը դեռևս չի դարձել զբոսաշրջային կենտրոն. Ուժեղ ՀայաստանԿյանքից հեռացել է իռլանդացի դերասանուհի Բրենդա Ֆրիքերը, ով նկարահանվել էր «Տանը մենակ 2» ֆիլմում