Երևան, 16.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մոռացությունը կնշանակի ազգի ինքնության ֆունդամենտալ համակարգի ոչնչացում․ «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Օրերս տեղի ունեցավ «Ավետյաց լեռը» վավերագրական ֆիլմի պրեմիերան: Այն նվիրված է Հայոց ցեղասպանության 110-րդ տարելիցին: Ֆիլմի գաղափարը պատկանում է Վիկտոր Սողոմոնյանին, սցենարի հեղինակը Բենիամին Մաթևոսյանն է, ռեժիսորը՝ Արթուր Սարիբեկյանը, պրոդյուսերը՝ Սուրեն Հովնանյանը: Ֆիլմը արտադրվել է «Alpha Media House»-ի Alpha Cinema Production-ի կողմից։

Հայոց ցեղասպանության թեման անքննարկելի է եղել մեր հասարակության շրջանում, և նույնիսկ չէինք կարող մտածել, որ Հայաստանում կլինի իշխանություն, որը կասկածի տակ կառնի ցեղասպանության փաստը: Բենիամին Մաթևոսյանից հետաքրքրվում ենք՝ ո՞ւմ է ուղղված ֆիլմի հիմնական ասելիքը, այն տարբերակներից մեկն է ցույց տալու, որ շարունակո՞ւմ ենք պահանջատեր լինել և հակադարձում Հայաստանի իշխանության վարած քաղաքականությա՞նն այս հարցում: Նշում է՝ եթե առավոտյան արթնանում եք, պատուհանից նայում, տեսնում Արարատը և ապահովության, երջանկության, ոգեշնչման զգացումներ ապրում, ուրեմն այս ֆիլմը նաև ձեզ համար է: «Տարածված մի ձևակերպում կա, որ գործ ունենք փոքրամասնության իշխանության հետ, ու մարդիկ տարբեր կերպ են արտահայտում իրենց վերաբերմունքն այդ փոքրամասնության իշխանության գործունեության կամ անգործության վերաբերյալ: Մարդիկ իրենց պատկերացրած տարբերակով են բողոքի խոսք ուղղում իշխանությունների վարած քաղաքականությանը։ Մեր ֆիլմը նաև դրա արտացոլումն է: Քիչ է հասկանալ, ընկալել, որ գործ ունես փոքրամասնության իշխանության հետ: Կարևոր է նաև արտահայտման տարբերակներ գտնելով՝ այս ամենին քո վերաբերմունքը ցույց տաս, ցույց տաս, որ հայ ազգի համար ինքնությունը ֆունդամենտալ, կարևոր նշանակություն ունեցող երևույթ է: Ինքնության անբաժան մաս է դարձել Արարատը: Ցավոք, ինքնության անբաժան մաս է դարձել նաև Ցեղասպանությունը: Իշխանությունները սրան բացասական են նայում, բայց Արցախի հետ միասին սա դարձել է մեզ միավորող այն հենման կետերից մեկը, որ անկախ նրանից՝ Երևանի, Ստեփանակերտի, Լիսաբոնի, թե Սիդնեյի հայ ես, գիտես հայ ազգի համար կարևորագույն նշանակություն ունեցող այս հենման կետերի մասին, Արցախի ցեղասպանության մասին: Մոռացության մատնելով սա՝ ազգի ինքնության ֆունդամենտալ համակարգն ես ոչնչացնում՝ դրա փոխարեն ոչինչ չառաջարկելով»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է ֆիլմի սցենարի հեղինակը:

Նշում է՝ այս ֆիլմով հեղինակները ցանկացել են ասել՝ եթե նույնիսկ մոռացության մատնես, հրաժարվես քո պատմական անցյալից, հիշողությունից, արժեքներից, դրանից քո՝ ոչ բարով հարևանների վերաբերմունքը քո նկատմամբ չի փոխվում: «Կարող ես նույնիսկ ներողություն խնդրել: Բայց իրենց ընկալման մեջ էլ կա այն, որ այս հողում իրենք եկվոր են, որ ինչ-որ մի պահի հայերը, հույները, ասորիները կարող են ինքնակազմակերպվել և բարձրաձայնել հետևյալ հարցը՝ ինչպե՞ս է ստացվել, որ այս հողում ձևավորվել է մեր քաղաքակրթությունը, բայց այստեղ կան թուրքեր, ու դրան չհասնելու համար թուրքական կողմը ցեղասպանական քաղաքականություն է իրականացնում: Մեր ֆիլմը սրա մասին է, որ անկախ նրանից, թե ինչ ենք այստեղ անում, անկախ նրանից՝ պատրա՞ստ ենք ամեն ինչից հրաժարվել, թե ոչ, թուրքական կողմը մեզ չի ընդունում, որովհետև իրենց պետականության հիմքում դրված են այն երևույթները, որոնք տեղի են ունեցել 1915 թվականին՝ տնտեսականից մինչև հայերի գոյության ժխտում այդ տարածքում: Այս ամենի շուրջ է կառուցված նաև ներկայիս թուրքական քաղաքական իշխանությունը»,- եզրափակում է Բենիամին Մաթևոսյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սոչիի օդանավակայանում ժամանակավորապես սահմանափակվել են թռիչքներն ու վայրէջքներըՌԴ ՊՆ․ հարվածներ են հասցվել Ուկրաինայի նավահանգիստներին և երկաթուղային ենթակառուցվածքինՕգոստոսին Հայաստան է այցելել 227,026 զբոսաշրջիկՖուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը Մոլդովայի ընտրանու հետ ոչ-ոքի խաղացWildberries-ը թույլ է տվել հաճախորդներին զեղչեր խնդրել վաճառողներիցԱնձրև և ամպրոպ, քամու ուժգնացում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՀայաստան-Չեռնոգորիա խաղի տոմսերն արդեն վաճառվում ենԱրցախից հետո՝ Հայաստան․ ինչի՞ համար է Ադրբեջանը կեղծում պատմությունը. Կարպիս ՓաշոյանReuters․ Սաուդյան Արաբիան եվրոպացիներին զգուշացրել է նավթի մատակարարումների կրճատման մասինՇղթայական ավտովթար՝ Արարատի մարզում․ Այնթապում բախվել է 4 ավտոմեքենա, կա վիրավորԼիտվայի պաշտպանության նախարարության պնդմամբ՝ անցած գիշեր խոցված ԱԹՍ-ը պայթուցիկ էր տեղափոխումԱյս տարի «Ոսկե գնդակը» պետք է բաժին հասնի Յամալին․ Գաբրիել ԺեզուսԶՊՄԿ-ն ներկայացրել է կայուն զարգացման 2025 թվականի հաշվետվությունը՝ նոր գնահատումներով և կլիմայական ռազմավարությամբՊատրաստ եմ պատասխանել Պուտինի կամ Լավրովի զանգերին․ ԿալլասՍեպտեմբերի 16-ին Ջերմուկի կամուրջը փակ է լինելուԱնթիլիասի Մայրավանքում Հայաստանի անկախության 35-ամյակին նվիրված հանրապետական մաղթանք կկատարվիՆիդերլանդներում գնացքների երթևեկության խափանումներից հետո կասկածներ են առաջացել դիվերսիայի վերաբերյալՀայաստանի արժանապատվությունը նվաստացնող ադրբեջանական հայտարարություններին ՔՊ-ն վախենում է պատասխանել. Արամ Վարդևանյան«Renault»-ը Առատաշեն գյուղի «Առատաշեն վայների» գինու գործարանի մոտ գլխիվայր շրջվել էԱրժանապատվության մասին խոսելիս` նայեք ձեզ, նայեք ձեր ուժին, լսե՛ք ձեր ղեկավարի հայտարարությունները. Մարիաննա ՂահրամանյանԴեպի հայկական մեծ երազանք. արվել է Նոայի նոր մարզադաշտի կառուցման առաջին մեծածավալ քայլըՇրջայց Gyurjyan Cascade և Firdus Prime Residence թաղամասերում. ներկայացվել են շինարարական աշխատանքների ընթացքն ու առաջիկա ծրագրերըՖիդանն ու Ալիևը քննարկել են էներգետիկ համագործակցությունըՔՊ-ի կողմից Եկեղեցու դեմ բռնաճնշումները Բաքվի դիկտատորին տվել են մեր կրոնի դեմ գործելու ազատություն․ Սյուզաննա ԱվետիսյանՏիգրանաշենը և սահմանամերձ մյուս գյուղերը պետք է զարգանան․ պատերազմ բերողը դուք եք․ Շիրազ ՄանուկյանՏիգրանաշենում մեզ ասացին՝ առաջին անգամ են պաշտոնյա տեսնում իրենց գյուղում․ ինչու՞ մեկ անգամ չեք գնացել այդ գյուղ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԺողովո'ւրդ, կարո՞ղ եք խոստանալ, որ դպրոցներ չեք փակելու․ Տիգան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինՔՊ-ում Արարատ համայնքի խոշորացման հետ կապված մտահոգություններ կան․ Արամ ՎարդևանյանՔՊ-ն խոշորացված համայնքները կրկին խոշորացնում է․ Անդրանիկ ԳևորգյանԱրցախցիների վերադարձի իրավունքի հարցը երբեք չի եղել Փաշինյանի որոշման տիրույթում. Ավետիք ՉալաբյանՕրենքը բերել եք՝ ձեր հագով կարելու․ Մամիկոն ԱսլանյանՔՊ-ի բերած այս փոփոխության մեջ մի մարդու անուն ազգանուն է բացակայում, որը կարող եք ավելացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՊատերազմի կոչ չէ Արցախի հայկական ժառանգությունը պաշտպանելը. Մարիաննա Ղահրամանյան20 տարի ապրած մարդիկ էլ կային, ուզում էին ապրել. Էդգար Ղազարյանը՝ ՔՊ-ականներինԴուք համազգային բառի հետ խնդիր ունեք, դուք «ժողովուրդ» բառի հետ խնդիր ունեք, որովհետև «ժողովրդից» կտրվել եք, բայց այդպես չի մնալու. Արամ ՎարդևանյանՀամայնքները խոշորացնելուց առաջ ո՞ր համայքների բնակիչների կարծիքն եք հաշվի առել․ Անդրանիկ Գևորգյանը՝ ՔՊ-ինԵրբ Փաշինյանը գրում է Ալիևի սահմանադրությունը. Արեգա Հովսեփյան Ուժեղ Հայաստանում լինելու է իրավունքի գերակայություն, լինելու է քաղաքացիական համերաշխության ամրապնդում, ոչ թե՝ միմյանց նկատմամբ ատելության տարածում. Արամ ՎարդևանյանՆույնիսկ Արցախի էթնիկ զտումը շատ հայերի համար դաս չի եղել. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի ինքնիշխանության մասին խոսում է մի իշխանություն, որն Ալիևի սեղանին է դրել Հայաստանի տարածքը՝ որպես սակարկության առարկա. Իրինա ՅոլյանՓաշինյանը Հայաստանի տնտեսական կայունությունը ռիսկի է ենթարկում. Արեգ ՍավգուլյանՍրբուհի Գալյան, Ձեր տոնը փոխե՛ք, Դուք հաշվետու եք Ազգային ժողովին․ Իրինա ՅոլյանԻշխանություններն ամեն գնով ճնշում են ազատամտության ցանկացած դրսևորում. Մենուա ՍողոմոնյանՊատգամավորներին դիտողություն անել չի՛ կարելի․ Էդգար Ղազարյանը՝ Սրբուհի Գալյանին«ՀայաՔվե»-ն միացել է Արցախի հայկական ժառանգության պաշտպանության վերաբերյալ բողոք-դիմումինԱյնպիսի տպավորություն է, որ այստեղ նստած է իշխանությունը, ոչ թե ընդդիմությունը, համբերե՛ք, այսպես էլ լինելու, շատ չի մնացել. Դավիթ ՂազինյանԽտրական մոտեցում կա այն համայնքների նկատմամբ, որտեղ ընդդիմադիր համայնքապետեր կան. Լենա ՄաթևոսյանՀանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան