Երևան, 21.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հայաստանում քաղցկեղից մահացության թվերը չեն ավելանում, նույնիսկ նվազում են. մասնագետ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

 Ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ Հայաստանում տարեցտարի ավելանում է քաղցկեղով հիվանդների թիվը: Դրան զուգահեռ զարգանում է ինչպես ախտորոշումը, այնպես էլ բուժման մեթոդիկան: Այս մասին «Արմենպրես»-ի մամուլի սրահում հրավիրված ասուլիսին նշեց «Նաիրի» բժշկական կենտրոնի «Թամար Ապկարյան» ուռուցքաբանության բաժանմունքի ղեկավար, ուռուցքաբան Լևոն Բադալյանը: Նրա խոսքով, եթե համե մատենք հիվանդության և մահացության գործակիցները, ապա պետք է փաստել, որ մահացության թվերը չեն ավելանում, նույնիսկ նվազում են:

«2014-2015 թվականների տվյալներով Հայաստանում տարեկան գրանցվում է քաղցկեղով հիվանդացության 8 հազարից ավելի նոր դեպք, մահացության ցուցանիշը շուրջ 5 հազար է կազմում: Ընդ որում, մահացության թվում կան մարդիկ, ովքեր նախորդ տարիներին ախտորոշված հիվանդներ են»,-ասաց Լևոն Բադալյանը:

Որպես հիվանդության հիմնական պատճառ, ուռուցքաբանը նշեց մի քանիսը: Բացասական գործոններ` կապված շրջակա միջավայրի հետ` օդ, ջուր, սնունդ: Լևոն Բադալյանը, որպես լուրջ գործոն, առանձնացրեց ծխելը:

«Ծխելը Հայաստանի համար մեծ չարիք է: Տղամարդկանց մեծ մասը, կարելի է ասել, մոլի ծխողներ են: Օրվա ընթացքում ծխում են մեկ տուփից ավելի: Դա արդեն մեծ ներգործություն է ունենում քաղցկեղի առաջացման պարագայում: Ծխելուց բացի, բացասական ազդեցություն է ունենում սթրեսը: Եթե մարդը շատ սթրեսային իրավիճակներ է ապրել, ապա նրա մոտ քաղցկեղի առաջացման հավանականության տոկոսը բարձր է լինում»,-ավելացրեց ուռուցքաբանը` նշելով, որ Հայաստանում հիմնականում տղամարդկանց շրջանում թոքի քաղցկեղն է տարածված, կանանց շրջանում` կրծքագեղձի քաղցկեղը:

«Նաիրի» բժշկական կենտրոնի «Թամար Ապկարյան» ուռուցքաբանության բաժանմունքը հիմնվել է Ֆրասնիայի առաջատար կլինիկաներից մեկում աշխատող ռեանիմատոլոգ Գևորգ Ապկարյանի ջանքերով: Անդրադառնալով այն հարցին, թե ինչո՞ւ են Հայաստանի հիվանդները ձգտում դիմել այլ երկրների կլինիկաներ, Գևորգ Ապկարյանը նշեց, որ իրենք արդեն մի քանի տարի է փորձում են այդ խնդիրը լուծել: «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում հիմնված բաժանմունքն այժմ աշխատում է ֆրանսիացի մասնագետների հետ: Եվ յուրաքանչյուր հիվանդի հետ կապված զուգահեռաբար խորհրդակցում են ֆրանսիաց ի  իրենց գործընկերների հետ:

«Հայաստանում կան շատ լավ մասնագետներ: Արդեն շուրջ 4 տարի է «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում գործում է ուռուցքաբանության բաժանմունքը, որն աշխատում է Ֆրանսիայի առաջատար կլինիկաների հետ: Մենք այնտեղ բժիշկներով կոնսիլիում ենք անցկացնում յուրաքանչյուր դեպքի հետ կապված: Կարող եմ ասել, որ մեր մասնագետները բավական առաջ են գնացել, և պետք է վստահել հայ մասնագետներին»,-ասաց Գևորգ Ապկարյանը:

Լևոն Բադալյանը նկատեց, որ վերջին մեկ- երկու տասնամյակում հայ բժշկի անունը վարկաբեկվել է, վստահության պակաս կա: Ըստ նրա` պետք է ընդունել դա, բայց նաև արձանագրել, որ վերջին տարիներին մեր մասնագետները կատարելագործել են բուժման մեթոդները: «Եվրոպայի հետ կապը բավական դյուրին է դարձել, Հայաստանում բարձրացել է բուժսպասարկման որակը: Մեր երկրում կան մասնագետներ, որոնք չեն զիջում Արևմուտքի երկրների մասնագետներին»,-ասաց Լևոն Բադալյանը:

Մասնագետները կարևորեցին պրոֆիլակտիկ աշխատանքները: Գևորգ Ապկարյանը նշեց, որ Ֆրանսիայում 50 տարեկանից բարձր մարդիկ պարտադիր պետք է աղիքի քաղցկեղի հետ կապված ստուգում անցնեն:  Կանայք նաև կրծքագեղձի քաղցկեղի հետ կապված ստուգումներ են անցնում:

Լևոն Բադալյանն էլ նկատեց, որ Հայաստանի բնակիչները բժիշկներին դիմելու, պրոֆիլակտիկայի առումով առաջատար դիրքերում չեն:

«Մենք բոլորս մեր օրինակով կարող ենք փաստել, որ ժամանակին դիմելու, պրոֆիլակտիկայի առումով առաջատար դիրքերում չենք: Մարդկանց մենթալիտետն այն մակարդակի չի հասել, որ աննշան գանգատի դեպքում դիմեն բժշկի: Այն ընտանիքում, որի անդամներից մեկի մոտ հայտնաբերվել է քաղցկեղ, նույնիսկ իրենք չեն գնում ստուգումների, մինչդեռ նրանք ռիսկային փուլում են: Ի դեպ, պարտադիր պետք է իրազեկել բնակչությանը, որ նախնական ախտորոշման համար մեծ ջանքեր, մեծ գումարներ անհրաժեշտ չեն: Պարզ հետազոտություններով կարելի է հայտնաբերել»,-ասաց մասնագետը:

Լևոն Բադալյանը կարևորեց այն, որ հիվանդը բուժման առաջին իսկ պահից պետք է գտնվի մեկ խմբի ուշադրության ներքո: «Եթե խոսենք այն հիվանդներից, ովքեր մեզ մոտ են բուժվել, ապա կարող ենք ասել, որ կրծքագեղձի, ձվարանի քաղցկեղի դեպքում մեզ դիմած բոլոր անձանց 90 տոկոսը լիարժեք առողջացել են: Սա գերազանց  ցուցանիշ է, դա մեր առղջապահության համար մեծ նվաճում է»,,-եզրափակեց ուռուցքաբանը:

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՄԱՐՏԻ)Ստեղծվել է ՄԱԿ-ի ժամանակավոր շտաբ-բնակարանը, արձանագրվել է Լինչի դատաստանի վերջին դեպքը. «Փաստ»Հակահայկական պատվեր. ո՞վ է վճարում հայերի դեմ քարոզչության համար, և ովքե՞ր են միանում այս արշավին. «Փաստ»Թեհրանը համաձայն չէ ժամանակավոր հրադադարին, այլ ցանկանում է պшտերազմի ամբողջական, համապարփակ և վերջնական դադարեցում․ Արաղչի Զանգեզուրի Պղնձամոլիբդենային կոմբինատ ՓԲԸ-ն կենսաբազմազանության ուսումնասիրության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի շրջանակում իրականացնում է լայնածավալ և շարունակական մշտադիտարկումներ Քննչական կոմիտեն տեսանյութ է հրապարակել Պուշկինում 17-ամյա դեռահասի դիակի հայտնաբերման վայրիցՈւզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ ՄխիթարյանՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստըԵթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան Իրականում ինչից է մահացել Չակ Նորիսը«Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ»Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն ՄխիթարյանԹուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ»Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ ԾառուկյանՉգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ Գիտնականը բացահայտել է մի սովորություն, որը կրկնապատկում է հանկարծակի մահվան ռիսկը Բացահայտվել է «բարետես արտաքինով աղջիկներ»-ի կիրառմամբ համակարգչային հափշտակություններ կատարող խումբ (տեսանյութ) Ժողովուրդ ջան, ուզո՞ւմ եք էժան բնակարաններ, ապա պետք է թիկունք լինեք մեզ՝ մեր բարի նպատակներին հասնելու ճանապարհին. Ալիկ ԱլեքսանյանԱզգը մնում է ազգ իր մշակույթով․ Լիլիթ ԱրզումանյանՔաղաքական համակարգը՝ որպես պետական իմունիտետ. դասեր աշխարհից և Հայաստանի իրականությունը. «Փաստ»Ուսանողական տարիք և ուսանողական տանիք. Հրայր Կամենդատյան«ՀայաՔվեն» պանելային քննարկում էր կազմակերպել հաջողակ կանանց մասնակցությամբԵրրորդ համաշխարհային պատերազմն սկսված էՊետության կառուցման ու պետության կազմաքանդման հակադրությունը. «Փաստ»Հայաստանի հակաօդային պաշտպանությունը կյանքի և մահվան խնդիր է. հարցազրույց Իսրայելի ՀՕՊ համակարգի նախկին ղեկավարի հետ«Ուժեղ Հայաստան»-ի աճող ազդեցությունը՝ իշխանության հիմնական անհանգստությունը Տարածաշրջանային լարվածության ստվերը․ Հայաստանը տնտեսական հարվածի առջև «Նախընտրական փուլում պոպուլիստական և նեղ քաղաքական դրդապատճառներով այս վայրիվերումներն իրականում առաջ են բերելու տնտեսական լրջագույն ռիսկեր». «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 21-ին Սա լավ կամ վատ ապրել չէ, սա առհասարակ ապրել չէ.... «Փաստ»Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ Սահմանամերձ համայնքների սոցիալական աջակցության ծրագրի ժամկետը կերկարաձգվի. «Փաստ»Երկու ամսում ինը տարվա տեղը լրացվելո՞ւ է. «Փաստ»«Հայաստան» դաշինքի միջոցառման լուսաբանումներն ունեցել են մոտ 15 մլն դիտում. «Փաստ»Միայն ամոթ ու խայտառակություն՝ իշխանությունների պատճառով. «Փաստ»Ո՞վ է Մարիո Նաուֆալը, որին հարցազրույց է տվել Նարեկ Կարապետյանը. «Փաստ»Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ) Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան «Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին» ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է Բռնnւթյան ենթարկված երեխայի կենսաբանական մայրը սպասում է իր 5-րդ երեխային 52 երկրի քաղաքացիներ օգտվել են Հայաստանի տարածքից Իրանից դուրս գալու համար, բայց միայն ՀՀ երկու քաղաքացի է ցանկացել վերադառնալ