Երևան, 04.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Հայաստանում քաղցկեղից մահացության թվերը չեն ավելանում, նույնիսկ նվազում են. մասնագետ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

 Ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ Հայաստանում տարեցտարի ավելանում է քաղցկեղով հիվանդների թիվը: Դրան զուգահեռ զարգանում է ինչպես ախտորոշումը, այնպես էլ բուժման մեթոդիկան: Այս մասին «Արմենպրես»-ի մամուլի սրահում հրավիրված ասուլիսին նշեց «Նաիրի» բժշկական կենտրոնի «Թամար Ապկարյան» ուռուցքաբանության բաժանմունքի ղեկավար, ուռուցքաբան Լևոն Բադալյանը: Նրա խոսքով, եթե համե մատենք հիվանդության և մահացության գործակիցները, ապա պետք է փաստել, որ մահացության թվերը չեն ավելանում, նույնիսկ նվազում են:

«2014-2015 թվականների տվյալներով Հայաստանում տարեկան գրանցվում է քաղցկեղով հիվանդացության 8 հազարից ավելի նոր դեպք, մահացության ցուցանիշը շուրջ 5 հազար է կազմում: Ընդ որում, մահացության թվում կան մարդիկ, ովքեր նախորդ տարիներին ախտորոշված հիվանդներ են»,-ասաց Լևոն Բադալյանը:

Որպես հիվանդության հիմնական պատճառ, ուռուցքաբանը նշեց մի քանիսը: Բացասական գործոններ` կապված շրջակա միջավայրի հետ` օդ, ջուր, սնունդ: Լևոն Բադալյանը, որպես լուրջ գործոն, առանձնացրեց ծխելը:

«Ծխելը Հայաստանի համար մեծ չարիք է: Տղամարդկանց մեծ մասը, կարելի է ասել, մոլի ծխողներ են: Օրվա ընթացքում ծխում են մեկ տուփից ավելի: Դա արդեն մեծ ներգործություն է ունենում քաղցկեղի առաջացման պարագայում: Ծխելուց բացի, բացասական ազդեցություն է ունենում սթրեսը: Եթե մարդը շատ սթրեսային իրավիճակներ է ապրել, ապա նրա մոտ քաղցկեղի առաջացման հավանականության տոկոսը բարձր է լինում»,-ավելացրեց ուռուցքաբանը` նշելով, որ Հայաստանում հիմնականում տղամարդկանց շրջանում թոքի քաղցկեղն է տարածված, կանանց շրջանում` կրծքագեղձի քաղցկեղը:

«Նաիրի» բժշկական կենտրոնի «Թամար Ապկարյան» ուռուցքաբանության բաժանմունքը հիմնվել է Ֆրասնիայի առաջատար կլինիկաներից մեկում աշխատող ռեանիմատոլոգ Գևորգ Ապկարյանի ջանքերով: Անդրադառնալով այն հարցին, թե ինչո՞ւ են Հայաստանի հիվանդները ձգտում դիմել այլ երկրների կլինիկաներ, Գևորգ Ապկարյանը նշեց, որ իրենք արդեն մի քանի տարի է փորձում են այդ խնդիրը լուծել: «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում հիմնված բաժանմունքն այժմ աշխատում է ֆրանսիացի մասնագետների հետ: Եվ յուրաքանչյուր հիվանդի հետ կապված զուգահեռաբար խորհրդակցում են ֆրանսիաց ի  իրենց գործընկերների հետ:

«Հայաստանում կան շատ լավ մասնագետներ: Արդեն շուրջ 4 տարի է «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում գործում է ուռուցքաբանության բաժանմունքը, որն աշխատում է Ֆրանսիայի առաջատար կլինիկաների հետ: Մենք այնտեղ բժիշկներով կոնսիլիում ենք անցկացնում յուրաքանչյուր դեպքի հետ կապված: Կարող եմ ասել, որ մեր մասնագետները բավական առաջ են գնացել, և պետք է վստահել հայ մասնագետներին»,-ասաց Գևորգ Ապկարյանը:

Լևոն Բադալյանը նկատեց, որ վերջին մեկ- երկու տասնամյակում հայ բժշկի անունը վարկաբեկվել է, վստահության պակաս կա: Ըստ նրա` պետք է ընդունել դա, բայց նաև արձանագրել, որ վերջին տարիներին մեր մասնագետները կատարելագործել են բուժման մեթոդները: «Եվրոպայի հետ կապը բավական դյուրին է դարձել, Հայաստանում բարձրացել է բուժսպասարկման որակը: Մեր երկրում կան մասնագետներ, որոնք չեն զիջում Արևմուտքի երկրների մասնագետներին»,-ասաց Լևոն Բադալյանը:

Մասնագետները կարևորեցին պրոֆիլակտիկ աշխատանքները: Գևորգ Ապկարյանը նշեց, որ Ֆրանսիայում 50 տարեկանից բարձր մարդիկ պարտադիր պետք է աղիքի քաղցկեղի հետ կապված ստուգում անցնեն:  Կանայք նաև կրծքագեղձի քաղցկեղի հետ կապված ստուգումներ են անցնում:

Լևոն Բադալյանն էլ նկատեց, որ Հայաստանի բնակիչները բժիշկներին դիմելու, պրոֆիլակտիկայի առումով առաջատար դիրքերում չեն:

«Մենք բոլորս մեր օրինակով կարող ենք փաստել, որ ժամանակին դիմելու, պրոֆիլակտիկայի առումով առաջատար դիրքերում չենք: Մարդկանց մենթալիտետն այն մակարդակի չի հասել, որ աննշան գանգատի դեպքում դիմեն բժշկի: Այն ընտանիքում, որի անդամներից մեկի մոտ հայտնաբերվել է քաղցկեղ, նույնիսկ իրենք չեն գնում ստուգումների, մինչդեռ նրանք ռիսկային փուլում են: Ի դեպ, պարտադիր պետք է իրազեկել բնակչությանը, որ նախնական ախտորոշման համար մեծ ջանքեր, մեծ գումարներ անհրաժեշտ չեն: Պարզ հետազոտություններով կարելի է հայտնաբերել»,-ասաց մասնագետը:

Լևոն Բադալյանը կարևորեց այն, որ հիվանդը բուժման առաջին իսկ պահից պետք է գտնվի մեկ խմբի ուշադրության ներքո: «Եթե խոսենք այն հիվանդներից, ովքեր մեզ մոտ են բուժվել, ապա կարող ենք ասել, որ կրծքագեղձի, ձվարանի քաղցկեղի դեպքում մեզ դիմած բոլոր անձանց 90 տոկոսը լիարժեք առողջացել են: Սա գերազանց  ցուցանիշ է, դա մեր առղջապահության համար մեծ նվաճում է»,,-եզրափակեց ուռուցքաբանը:

Հայ ժողովուրդը մերժում է Ալիևի սահմանադրությունը. տեսանյութՎախկոտ Նիկոլ Փաշինյանը դիմակավորված և զինված անձանց միջոցով մեզ «համոզելու» պրոցեսի մեջ է. Արեգա ՀովսեփյանՔՊ-ի քաղաքական մանր «ժուլիկության» մասին. Գառնիկ ԴավթյանՀՖՖ արտահերթ ժողովում փոխվել է կանոնադրությունը Հայաստանը կարող է զրկվել ձայնի իրավունքից. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարվածել են Ռուսաստանում գտնվող Ozon-ի պահեստին Հայաստանի քաղաքացիների համար առանց վիզայի ռեժիմ. ԵՄ-ն կենսաչափական նոր անձնագրերի մասին Հայտնի են՝ ողբերգական վթարից զոհված ամուսինների և նրանց որդու անունները Ծանրամարտի ԱԱ. Հայաստանն այսօր ունի մեկ ներկայացուցիչ Նախնական տվյալներով մեքենայի արգելակման հետ կապված խնդիր է եղել. ՆԳ նախարարը՝ Ուշիի վթարի մասին Հայտնի են՝ ողբերգական վթարից զոհված ամուսինների և նրանց որդու անունները 350 հազար դրամ՝ յուրաքանչյուր դիմորդից․ ինչ է բացահայտվել Գյումրիի քոլեջում Փաշինյանը հայտարարեց, որ պայքարելու է ընդդիմության դեմ՝ Ալիևի սահմանադրությունն անցկացնելու համար. Նարեկ Կարապետյան«Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը» հորդորում է որոշ հատվածներում կատարել ամբողջական բերքահավաք Հնարավոր են ուղևորների կուտակումներ և հերթեր. Երևանի մետրոպոլիտենը տեղեկացնում է Արագածոտնի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներ IDBank-ն ու Իդրամը ֆինանսական գրագիտության դասընթաց են անցկացրել պատանի շախմատիստների համարՍենց որ շարունակեն ՀՀ֊ն վերանվանելու են ռեսպուբլիկա TRIPP. Արշակ ԿարապետյանԴադարեցվել է Կոտայքի մարզի Առինջ բնակավայրի մի հատվածի գազասպառողների գազամատակարարումը Նոյեմբերի 5-8-ին օդի ջերմաստիճանը Հայաստանի ողջ տարածքում կնվազի 8-10 աստիճանով Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. Դերենիկ ՄովսիսյանՋրափի գյուղի տարածքում 41-ամյա վարորդը «Toyota Land Cruiser»-ով բшխվել է էլեկտրասյանը և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Անցանկալի դասախոսներից ազատվելու «քաղաքակիրթ» մեթոդի և մեր անելիքների մասին. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց աշխարհագրական սահմանափակումների անհապաղ և արդյունավետ արձագանքի» դոկտրինալ ռազմավարnւթյան տարածաշրջանային անդրադարձները և հետևանքները Հայաստանի համար. փորձագետ Այն ժողովուրդը, որը կորցնում է իր պատմական հիշողությունը, վտանգում է նաև իր ապագան. Մհեր ԱվետիսյանՆարեկ Կարապետյանի տանը խուզարկությունն ավարտվել է. երեխաների համակարգիչներն են առգրավվել. Կարեն Կարապետյան Թրամփը հրաժարվում է հանրապետականների պարտությունը համարել իրենը Սա բացառապես քաղաքական պատվերի տիրույթում է. Վարդևանյանը՝ Կարապետյանների տներում խուզարկությունների մասին Փաշինյանը վախից հրահանգել է նոր խուզարկություններ և ձերբակալություններ իրականացնել, նա վախենում է, որ «Ուժեղ Հայաստանը» կհաղթի․ հայտարարություն Ուշիի ողբերգական վթարում զոհվել են ՊՆ գնդապետը, նրա կինն ու 18-ամյա որդինՀանրայինի լրատվական բաժինը երբեք այսքան ողորմելի վիճակում չի եղել. Դավիթ ՍարգսյանԴեմոկրատները կարող են վերահսկողություն հաստատել ԱՄՆ Կոնգրեսում. հայտնի են նախնական արդյունքները Ամերիկացիները «ոչ» ասացին պшտերազմին. Ղալիբաֆ Գագիկ Ծառուկյանը պետք է օր առաջ լինի ազատության մեջ. արդարադատության համակարգից միակ ակնկալիքը սա է. Իվետա ՏոնոյանԻՀՊԿ-ն հայտնել է, որ Հորմուզի նեղուցի հարավում չորս լցանավ է պայթել ականների վրա Ես լիովին պատրաստ եմ ընդունել ընտրությունների արդյունքները. Թրամփ ՉԼ. «Բարսելոնա»-ն վստահ հաղթանակ է տարել «Ասթոն Վիլա»-ի նկատմամբ Ուրցաձորի տեղամասում ֆիքսել են տարածաշրջանում կրիտիկական վտանգված պարսկական/կովկասյան հովազի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի «Mercedes Sprinter»-ը հետիոտնային անցման վրա վրшերթի է ենթարկել հետիոտնին. վերջինը մահшցել է 18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա նոյեմբերի 5-ինԻնքնաuպանnւթյnւններ գործածների մի խումբը uեկտաների հարողներ են. ԶՈւ-ում նման դեպքերը կանխելու գործառույթ ունեցող մարմինները հանցավnր անգործության են մատնված. Տիգրան Աբրահամյան «ՀայաՔվեն» Եվրոպային ներկայացնում է Հայաստանում մարդու իրավունքների իրական պատկերը. Աննա ԿոստանյանՆույնականացման քարտ և կենսաչափական անձնագիր․ որ պարագայում է հնարավոր դիմել․ ՆԳՆ Այն մասին, թե ինչի շուրջը պետք է միավորվեն բոլոր ազգային ուժերը, որպեսզի գործող վարչախումբը իր “գլուխը պատին տա”. Չալաբյան9 զոհ, 3 վիրավոր․ ՆԳՆ-ն՝ ողբերգական ավտովթարի հետևանքների մասին Առավոտից ՔԿ-ն խուզարկություններ է իրականացնում Սամվել Կարապետյանի և Նարեկ Կարապետյանի բնակարաններում Հորմուզի նեղուցից հարավ չորս նավթատար լցանավ պայթել է ականների վրա, ևս երկու նավ կալանվել է. IRNA Ռուբլին թանկացել է. տարադրամի փոխարժեքը՝ նոյեմբերի 4-ի դրությամբ Ողբերգական ավտովթարի զոհերի թիվը հասել է 9-ի Հանրապետության ողջ տարածքում տեղումներ են սպասվում