Երևան, 16.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Քանի դեռ իմ ցավող սրտի մեջ ուժ կա, պետք է ապրեցնեմ Էրիկիս». Էրիկ Մարտիրոսյանն անմահացել է պատերազմի ավարտից հետո՝ նոյեմբերի 27-ին. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Հանգիստ, խելացի, ոչ կռվարար երեխա էր իմ Էրիկը, խելոք ու համեստ: Իր ընկերների շրջանում խաղաղության աղավնին էր: Եթե տեսնում էր, որ երկու հոգի վիճում են, ամեն ինչ անում էր, որ նրանք հաշտվեին: Պահանջկոտ ու նեղացկոտ չի եղել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Լուսինեն՝ Էրիկի մայրիկը:

Էրիկը ծնվել է Ռուսաստանի Տվեր քաղաքում: 7 ամսականում ծնողների հետ վերադարձել է Հայաստան: Ընտանիքը բնակություն է հաստատել Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում։ Հաճախել է Ալավերդու թիվ 13 մանկապարտեզ: Սկզբում հաճախել է Ալավերդու թիվ 12 հիմնական դպրոց, այնուհետև տեղափոխվել Ալավերդու Հովհաննես Թումանյանի անվան համար 2 հիմնական դպրոց: Մայրիկն ասում է՝ որդին օրինակելի վարքով ու պարտաճանաչությամբ է աչքի ընկել: Գերազանց առաջադիմություն չի ունեցել, բայց նաև վատ չի սովորել: «2012 թվականից հաճախել է ֆուտբոլի պարապմունքների։ Ֆուտբոլի հանդեպ աննկարագրելի սեր ուներ: Շատ լավ դարպասապահ էր: Մեդալներ ու պատվոգրեր ունի, որոնք այժմ տանն իր անկյունում են»:

Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 2016 թվականին ընդունվել է Ալավերդու արհեստագործական պետական ուսումնարանի «Օգտակար հանածոների հարստացում» բաժինը: Այս բաժնում ուսումն ավարտելուց հետո շարունակել է կրթությունը նույն ուսումնարանում՝ ստանալով նաև գործավարի մասնագիտություն: Հիմա Էդմոնը՝ Էրիկի կրտսեր եղբայրն է որոշել շարունակել ուսումը եղբոր նախընտրած մասնագիտացմամբ:

Ուսումնարանում կրթությունն ավարտելուց հետո 2020 թ. հուլիսի 20-ին Էրիկը զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության:

Ծառայել է Ջրականի N զորամասի 5-րդ գնդի 15-րդ հրաձգային 3-րդ գումարտակում: «Երբ իրեն ճանապարհում էինք ծառայության, ես երկրում չէի: Համավարակի շրջանն էր, ինքնաթիռները մի կետից մյուսը չէին մեկնում: Մայրիկս է ճանապարհել Էրիկիս: Նա էլ ինձ, որ հանգիստ լինեմ, ասում էր՝ ամեն ինչ կարգին է, կծառայի, կվերադառնա: Չէր թույլ տալիս, որ որևէ հարցում ընկճվեի: Էրիկս սրտի խնդիր է ունեցել, բայց նա է դիմում գրել, թե՝ անպայման պետք է մեկնեմ ծառայության, իմ ընկերները ծառայում են Արցախում»: Ծառայության օրերին Էրիկը հաճախ է զրուցել մայրիկի հետ: «Տպավորությունները շատ լավն էին: Էրիկս ծառայության ժամանակ մկրտվեց, իր հրամանատարն է իր կնքահայրը: Մեծ արարողություն էին կազմակերպել: Նկարներն ունենք: Էրիկս դժգոհող, տրտնջացող տեսակ չէր: Երբեք չի դժգոհել ծառայությունից»:

Սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանը լայնածավալ պատերազմ սկսեց Արցախի դեմ: Պատերազմում ներգրավվեց նաև Էրիկը: Հոկտեմբերի 10-16-ը Հադրութի Վանք գյուղում տղաներն ընկնել են շրջափակման մեջ։ Վերջին հեռախոսազանգը եղել է հոկտեմբերի 16-ին։ «Ինձ հետ է խոսել: Նույնիսկ այդ օրը ցույց չտվեց, որ իրենք շրջափակման մեջ են: Երբ ամենասկզբում հարվածում են Ջրականի զորամասին, և իր ընկերը զոհվում է, զանգահարում է տատիկին, պատմում, որ ընկերը՝ Վարդանը, մահացել է, ու ավելացնում. «Հանկարծ մորս բան չասեք»: Եվ այդպես էլ հաջորդիվ, երբ զրուցել ենք իր հետ, չենք հասկացել, որ հնարավոր է՝ բարդ իրավիճակում է: Ձայնի մեջ դողոց չկար: Վերջին զրույցի ժամանակ ասաց. «Մա՛մ ջան, չանհանգստանաս, աղոթիր բոլոր տղաների համար»»:

Էրիկը զոհվել է 2020 թ. նոյեմբերի 9-ի հրադադարից հետո: Նոյեմբերի 22-ին ստացվել է զանգ, որ Էրիկը ողջ է։ Որոնողական աշխատանքներ կատարելուց հետո Հադրութի շրջանում հայտնաբերվել է հինգ աճյուն, որոնցից մեկն Էրիկինն էր։ Դատաբժշկական փորձաքննությունը պարզել է, որ Էրիկը զոհվել է նոյեմբերի 27-ին՝ ստանալով հրազենային վիրավորում գլխի շրջանում։ «Այսօր մեր տղաների հրամանատարին դատում են, բայց մայրիկս չի կարողանում ներկա լինել այդ դատերին, հոգեբանորեն դա անելը շատ բարդ է»: Տղաները միայնակ են մնացել շրջափակման մեջ, առանց օգնության, կապի միջոցների, և, ավաղ, թշնամին ավելի շուտ է նրանց գտել:

«Տղաներից մեկը, որ Էրիկիս հետ է եղել, գերեվարվել է, բայց հետո վերադարձել է տուն: Քրոջս ամուսինը հանդիպել էր իրեն: Պատմել է, որ տղաներից Էրիկս աղոթում էր. «Տղե՛րք, աղոթենք, որ եթե, Աստված չանի, մեզ մի բան էլ լինի, մեզ գտնեն ու մեր մամաներին տան»: Ես Էրիկիս կարողացել եմ ճանապարհել, վերջին հրաժեշտը տալ, տեսնել նրան: Հիմա մտածում եմ, որ դա էլ իր աղոթքների պատասխանն էր: Երբ Էրիկիս տուն բերեցին, և լալիս էի որդուս համար, իր հրամանատարն ու կնքահայրը՝ Վազգենը, որի հետ այսօր մենք շփում ունենք, տատիկին ասել էր՝ Էրիկի մայրիկին ասեք՝ թող չլացի, Էրիկը վախկոտ չի եղել: Հակառակը՝ ժամկետային զինծառայողներն ավելի համարձակ էին, ուժեղ, քան մենք, որ պատերազմ էինք տեսել»:

Էրիկի երազանքը տուն ունենալն էր: «Նա մի տուն էր հավանել Ալավերդիում, այն հիմա կա: Շատ դժվար է այս մասին խոսելը, մտածելն անգամ: Ասում էի, որ այդ տունը չեմ վերանորոգի, բայց բոլորն ինձ ասացին՝ այդ տունն Էրիկի երազանքն է եղել, ամեն ինչ իր սրտով պետք է անես: Ընտանիք ունենալու, հայր լինելու մասին էր երազում: Շատ երազանքներ ու նպատակներ են կիսատ մնացել, ինձ համար շատ բարդ օրեր են, մեծ համբերություն և ուժ պետք է ունենամ, որ Էդմոնիս հետ միասին այդ բոլոր նպատակներն իրագործենք: Պետք է ամեն ինչ անենք այն մտքով, որ դա Էրիկս արեց: Էրիկիս տեսնում եմ երազներում: Փառք Տիրոջը՝ թույլ է տալիս, որ իր հրեշտակը գա իմ երազներում: Խոսում եմ իր հետ, զրուցում ենք, գիտեմ, որ նա պատասխանում է ինձ, զգում եմ դա»:

Ապրելու ուժի մասին: «Քանի դեռ իմ ցավող սրտի մեջ ուժ կա, պետք է ապրեցնեմ իմ Էրիկին: Խնդրում եմ Աստծուն, որ երբ վերևում հանդիպեմ Էրիկիս, կարողանամ նայել աչքերին ու ասել՝ կներես, որ չկարողացա փրկել քեզ: Այսքանից հետո փորձում եմ չչարանալ, միայն ասում եմ՝ մեղավորներն Աստծու դատաստանին հասնեն»:

Տիկին Լուսինեն հիշում է որդու հետ զրույցներից մեկը: «Էրիկս զանգեց՝ մամ, մի պահ չխոսես: Զարմացա: Սկսեց երգել ինձ համար: Չգիտեմ էլ, թե ինչպես ձայնագրությունը մնացել էր հեռախոսիս մեջ: Էրիկիս զոհվելուց հետո Էդմոնս է այն գտել հեռախոսիս մեջ: Երգում էր՝ «Թռչեի մտքով տուն...»»:

Հ.Գ. - Էրիկ Մարտիրոսյանն Արցախի նախագահի հրամանագրերով հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով և «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանով։ Պարգևատրվել է նաև «Հովհաննես Թումանյան» մեդալով ՀԿ-ի կողմից: Հուղարկավորված է Ալավերդու ընտանեկան գերեզմանատանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սոչիի օդանավակայանում ժամանակավորապես սահմանափակվել են թռիչքներն ու վայրէջքներըՌԴ ՊՆ․ հարվածներ են հասցվել Ուկրաինայի նավահանգիստներին և երկաթուղային ենթակառուցվածքինՕգոստոսին Հայաստան է այցելել 227,026 զբոսաշրջիկՖուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը Մոլդովայի ընտրանու հետ ոչ-ոքի խաղացWildberries-ը թույլ է տվել հաճախորդներին զեղչեր խնդրել վաճառողներիցԱնձրև և ամպրոպ, քամու ուժգնացում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՀայաստան-Չեռնոգորիա խաղի տոմսերն արդեն վաճառվում ենԱրցախից հետո՝ Հայաստան․ ինչի՞ համար է Ադրբեջանը կեղծում պատմությունը. Կարպիս ՓաշոյանReuters․ Սաուդյան Արաբիան եվրոպացիներին զգուշացրել է նավթի մատակարարումների կրճատման մասինՇղթայական ավտովթար՝ Արարատի մարզում․ Այնթապում բախվել է 4 ավտոմեքենա, կա վիրավորԼիտվայի պաշտպանության նախարարության պնդմամբ՝ անցած գիշեր խոցված ԱԹՍ-ը պայթուցիկ էր տեղափոխումԱյս տարի «Ոսկե գնդակը» պետք է բաժին հասնի Յամալին․ Գաբրիել ԺեզուսԶՊՄԿ-ն ներկայացրել է կայուն զարգացման 2025 թվականի հաշվետվությունը՝ նոր գնահատումներով և կլիմայական ռազմավարությամբՊատրաստ եմ պատասխանել Պուտինի կամ Լավրովի զանգերին․ ԿալլասՍեպտեմբերի 16-ին Ջերմուկի կամուրջը փակ է լինելուԱնթիլիասի Մայրավանքում Հայաստանի անկախության 35-ամյակին նվիրված հանրապետական մաղթանք կկատարվիՆիդերլանդներում գնացքների երթևեկության խափանումներից հետո կասկածներ են առաջացել դիվերսիայի վերաբերյալՀայաստանի արժանապատվությունը նվաստացնող ադրբեջանական հայտարարություններին ՔՊ-ն վախենում է պատասխանել. Արամ Վարդևանյան«Renault»-ը Առատաշեն գյուղի «Առատաշեն վայների» գինու գործարանի մոտ գլխիվայր շրջվել էԱրժանապատվության մասին խոսելիս` նայեք ձեզ, նայեք ձեր ուժին, լսե՛ք ձեր ղեկավարի հայտարարությունները. Մարիաննա ՂահրամանյանԴեպի հայկական մեծ երազանք. արվել է Նոայի նոր մարզադաշտի կառուցման առաջին մեծածավալ քայլըՇրջայց Gyurjyan Cascade և Firdus Prime Residence թաղամասերում. ներկայացվել են շինարարական աշխատանքների ընթացքն ու առաջիկա ծրագրերըՖիդանն ու Ալիևը քննարկել են էներգետիկ համագործակցությունըՔՊ-ի կողմից Եկեղեցու դեմ բռնաճնշումները Բաքվի դիկտատորին տվել են մեր կրոնի դեմ գործելու ազատություն․ Սյուզաննա ԱվետիսյանՏիգրանաշենը և սահմանամերձ մյուս գյուղերը պետք է զարգանան․ պատերազմ բերողը դուք եք․ Շիրազ ՄանուկյանՏիգրանաշենում մեզ ասացին՝ առաջին անգամ են պաշտոնյա տեսնում իրենց գյուղում․ ինչու՞ մեկ անգամ չեք գնացել այդ գյուղ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԺողովո'ւրդ, կարո՞ղ եք խոստանալ, որ դպրոցներ չեք փակելու․ Տիգան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինՔՊ-ում Արարատ համայնքի խոշորացման հետ կապված մտահոգություններ կան․ Արամ ՎարդևանյանՔՊ-ն խոշորացված համայնքները կրկին խոշորացնում է․ Անդրանիկ ԳևորգյանԱրցախցիների վերադարձի իրավունքի հարցը երբեք չի եղել Փաշինյանի որոշման տիրույթում. Ավետիք ՉալաբյանՕրենքը բերել եք՝ ձեր հագով կարելու․ Մամիկոն ԱսլանյանՔՊ-ի բերած այս փոփոխության մեջ մի մարդու անուն ազգանուն է բացակայում, որը կարող եք ավելացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՊատերազմի կոչ չէ Արցախի հայկական ժառանգությունը պաշտպանելը. Մարիաննա Ղահրամանյան20 տարի ապրած մարդիկ էլ կային, ուզում էին ապրել. Էդգար Ղազարյանը՝ ՔՊ-ականներինԴուք համազգային բառի հետ խնդիր ունեք, դուք «ժողովուրդ» բառի հետ խնդիր ունեք, որովհետև «ժողովրդից» կտրվել եք, բայց այդպես չի մնալու. Արամ ՎարդևանյանՀամայնքները խոշորացնելուց առաջ ո՞ր համայքների բնակիչների կարծիքն եք հաշվի առել․ Անդրանիկ Գևորգյանը՝ ՔՊ-ինԵրբ Փաշինյանը գրում է Ալիևի սահմանադրությունը. Արեգա Հովսեփյան Ուժեղ Հայաստանում լինելու է իրավունքի գերակայություն, լինելու է քաղաքացիական համերաշխության ամրապնդում, ոչ թե՝ միմյանց նկատմամբ ատելության տարածում. Արամ ՎարդևանյանՆույնիսկ Արցախի էթնիկ զտումը շատ հայերի համար դաս չի եղել. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի ինքնիշխանության մասին խոսում է մի իշխանություն, որն Ալիևի սեղանին է դրել Հայաստանի տարածքը՝ որպես սակարկության առարկա. Իրինա ՅոլյանՓաշինյանը Հայաստանի տնտեսական կայունությունը ռիսկի է ենթարկում. Արեգ ՍավգուլյանՍրբուհի Գալյան, Ձեր տոնը փոխե՛ք, Դուք հաշվետու եք Ազգային ժողովին․ Իրինա ՅոլյանԻշխանություններն ամեն գնով ճնշում են ազատամտության ցանկացած դրսևորում. Մենուա ՍողոմոնյանՊատգամավորներին դիտողություն անել չի՛ կարելի․ Էդգար Ղազարյանը՝ Սրբուհի Գալյանին«ՀայաՔվե»-ն միացել է Արցախի հայկական ժառանգության պաշտպանության վերաբերյալ բողոք-դիմումինԱյնպիսի տպավորություն է, որ այստեղ նստած է իշխանությունը, ոչ թե ընդդիմությունը, համբերե՛ք, այսպես էլ լինելու, շատ չի մնացել. Դավիթ ՂազինյանԽտրական մոտեցում կա այն համայնքների նկատմամբ, որտեղ ընդդիմադիր համայնքապետեր կան. Լենա ՄաթևոսյանՀանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան