Դա պարզապես մեքենա չէ, նրա համար չկան անանցանելի ճանապարհներ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ԳԱԶ-66-ը, որի շարժիչի ձայնը լսվում էր մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա, ամենագնաց մեքենա է, որի համար անանցանելիություն պարզապես չկա: Դա խորհրդային և ռուսական միջին տոննաժային բեռնատար է՝ բարձրացված տերմինալ երթևեկության ունակությամբ, 4×4 անիվների դասավորությամբ, 2 տոննա բեռնատարողությամբ և խցիկի վրա տեղադրված շարժիչով։ Այն ԳԱԶ բեռնատարների երրորդ (ԳԱԶ-ԱԱԱ-ից և ԳԱԶ-63-ից հետո) սերունդն է՝ ավելացված անցումային կարողություններով, և մշակվել ու արտադրվել է Գորկու ավտոմոբիլային գործարանում 1964-ից 1999 թվականներին։ Ընդհանուր առմամբ, արտադրվել է 965941 օրինակ։ ԳԱԶ-66-ը պարզապես անցնում է ձյան, ցեխի, անտառի և, ընդհանրապես, ամեն խոչընդոտի միջով։ Այնտեղ, որտեղ մյուսները հանձնվում են, նա սկսում է աշխատել։ Բոլորն են ճանաչում նրան՝ զինվորներ, երկրաբաններ, անտառապահներ, շինարարներ։ Ամեն ոք, ով երբևէ երթևեկել է այդ բեռնատարով գյուղական ճանապարհներով կամ գիշերել բեռնատարի հետևի մասում ցրտին, ավելի լավ կարող է պատկերացնել, թե ինչ մեքենայի հետ գործ ունենք։ Ջեռուցման համակարգ, պարզ վահանակ, շարժիչի բզզոց, և դուք ճանապարհին եք, կարծես ուրիշ ոչինչ պետք չէ։

Իսկ հիմա՝ թվերի մասին։ Այն կշռում է գրեթե 3,5 տոննա և տեղափոխում է մինչև 2 տոննա բեռ։ Կապոտի տակ տեղադրված է 4,25 լիտրանոց բենզինային V8 շարժիչ՝ 115 ձիաուժ հզորությամբ։ Արագացումը մինչև 95 կմ/ժ, բայց հազվադեպ է որևէ մեկը հասնում դրան. դա այդ մեքենայի ուժեղ կողմը չէ։ Լիաքարշակ, բլոկիրովկա, գետնից 315 մմ բարձրություն՝ իսկական տանկ անիվների վրա։ Լայն անվադողեր՝ անմիջականորեն փչելու հնարավորությամբ։ Սրահը շարժիչի վրա է՝ թափքն ավելի կարճ դարձնելու և լայնատարած վարման հնարավորությունները բարելավելու համար։

ԳԱԶ-66-ը չի կարող պարծենալ իր հարմարավետությամբ, բայց նրանից չեն բողոքել դրա համար։ Նրան չեն սիրել իր շքեղության համար, բայց հարգել են իր աշխատանքի համար։ Եվ եթե ԳԱԶ-66-ը խրվել է, ապա դա նշանակում է, որ այլևս ճանապարհ չկա, կա միայն մինչև գոտկատեղը հասնող ճահիճ։

ԳԱԶ-66-ի առաջին նախատիպերը ստեղծվել են դեռ 1957 թվականին, սակայն անհրաժեշտ հզորության սերիական շարժիչի բացակայության պատճառով արտադրությունը սկսվել է միայն 1964 թվականի հուլիսին։ 1958-1962 թվականներին 1,2 տոննա քաշով ԳԱԶ-62 բեռնատար է արտադրվել փոքր քանակությամբ՝ ԳԱԶ-69-ից փոխառված խցիկով, հետո արտադրվել է ԳԱԶ-66-ը։ 1967 թվականի հուլիսին բոլոր արտադրվող բեռնատարների առջևի խցիկի կառուցվածքը փոխվել է (առանց հորիզոնական ճեղքերի): 1968 թվականին բոլոր բեռնատարները ստացել են անվադողերի փչման կենտրոնացված կարգավորման համակարգ: 1966 թվականին մեքենան արժանացել է ոսկե մեդալի Մոսկվայում կայացած «Ժամանակակից գյուղատնտեսական մեքենաներ» ցուցահանդեսում, իսկ 1967 թվականին՝ Լայպցիգի միջազգային գյուղատնտեսական մեքենաների ցուցահանդեսում։ 1969 թվականի ապրիլին ԳԱԶ-66-ը առաջին խորհրդային մեքենան էր, որը ստացել էր Պետական որակի նշան։

ԳԱԶ-66-ը ծառայության է մտել ԽՍՀՄ զինված ուժերում և օգտագործվել է ազգային տնտեսությունում։ Բացի դա, այն արտահանվել է սոցիալիստական ճամբարի բոլոր երկրներ: ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ԳԱԶ-66ների մեծ քանակություն սկսել է օգտագործվել Ռուսաստանի զինված ուժերում, հիմնականում՝ օդադեսանտային զորքերում և սահմանապահ զորքերում։

1995 թվականին դադարեցվել է ԳԱԶ-66-ի զանգվածային արտադրությունը։ Նրա փոխարեն Գորկու ավտոմոբիլային գործարանն սկսել է ԳԱԶ-3308 «Սադկո» մոդելի արտադրությունը։ Վերջին ԳԱԶ-66–ը հոսքային գծից դուրս է եկել 1999 թվականի հուլիսի 1-ին։

Ներկայում այդպիսի մեքենաներ այլևս չեն արտադրում։ Չնայած հիմա էլ ինչ-որ տեղ տայգայում կամ Ուրալից այն կողմ, անգամ Հայաստանի անտառային տարածքներում դեռ ապրում է ԳԱԶ-66-ը՝ փնչացնելով, մռնչալով, քարշ տալով բեռները։ ԳԱԶ-66-ը պարզապես տրանսպորտային միջոց չի եղել։ Այն հիշողություն է։ Այն ժամանակների ոգին է։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում