Երևան, 13.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ամենախոր ծովային կենդանի համայնքը հայտնաբերվել է Մարիանյան իջվածքում՝ 10 կմ խորության վրա

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Չինական «Fendouzhe» բաթիսկաֆը բեկումնային հայտնագործություն է կատարել՝ արձանագրելով կենդանի օրգանիզմների եզակի համայնք Երկրի ամենախոր կետում՝ Մարիանյան իջվածքում, մոտ 10 կիլոմետր խորության վրա: Սա պատմության մեջ առաջին անգամ է, երբ նման ծայրահեղ խորության վրա կենսաբանական համայնք է հայտնաբերվել, ինչի մասին հաղորդվում է Nature ամսագրում:

Ի՞նչ են հայտնաբերել գիտնականները

Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան մասում անցկացված արշավախմբի ընթացքում «Fendouzhe»-ը բացահայտել է համայնք, որը բաղկացած է խողովակաձև որդերից, խեցգետնակերպերից, ծովային վարունգներից, խեցիավորներից և այլ անողնաշարավորներից: Այս օրգանիզմները գոյատևում են պայմաններում, որոնք նախկինում համարվում էին գրեթե անհամատեղելի կյանքի հետ՝ լիակատար խավար, 1-2 °C ջերմաստիճան և 1000 անգամ ավելի բարձր ճնշում, քան մակերևույթին է:

Նրանց գոյատևման բանալին քիմիոսինթեզն է: Ի տարբերություն ֆոտոսինթեզի, որն օգտագործում է արևի լույսը, այս կենդանիները էներգիա են ստանում քիմիական նյութերից, ինչպիսիք են մեթանը և ծծմբաջրածինը, որոնք արտանետվում են ծովի հատակի ճեղքերից: Այս հայտնագործությունը հաստատում է, որ կյանքը կարող է ծաղկել նույնիսկ ամենադաժան պայմաններում, որտեղ լույսը բացակայում է, և օրգանական նյութերի հասանելիությունը նվազագույն է:

Ինչպե՞ս է անցել արշավախումբը

«Fendouzhe» բաթիսկաֆը 23 սուզում է կատարել Մարիանյան իջվածքում, որի ամենախոր կետը՝ Չելենջերի անդունդը, հասնում է 10,984 մետրի: Նավի վրա գտնվող գիտնականները հավաքել են նմուշներ և տվյալներ հետագա հետազոտությունների համար: Սարքը հագեցած է առաջադեմ տեսախցիկներով և գործիքներով, որոնք հնարավորություն են տվել արձանագրել կյանքը խորություններում, որոնք նախկինում համարվում էին գրեթե ստերիլ:

Հետազոտողները նշում են, որ նման քիմիոսինթետիկ համայնքները կարող են շատ ավելի տարածված լինել, քան ենթադրվում էր: Հավանաբար, նման էկոհամակարգեր գոյություն ունեն նաև այլ խոր ծովային իջվածքներում, ինչպիսիք են Տոնգայի կամ Քերմադեքի իջվածքները, ինչը հետագա հետազոտություններ է պահանջում:

Հայտնագործության նշանակությունը

10 կմ խորության վրա համայնքի հայտնաբերումը փոխում է Երկրի վրա կյանքի սահմանների մասին պատկերացումները: Գիտնականները ընդգծում են մի քանի կարևոր եզրակացություններ.

  • Հարմարվողականություն ծայրահեղ պայմաններին. Մարիանյան իջվածքի օրգանիզմները ցույց են տալիս անհավանական դիմացկունություն՝ ընդլայնելով կենսաբանական հնարավորությունների մասին պատկերացումները:
  • Արտերկրային կյանքի անալոգներ. Քիմիոսինթետիկ էկոհամակարգերը նման են նրանց, որոնք կարող են գոյություն ունենալ Յուպիտերի (Եվրոպա) կամ Սատուրնի (Էնցելադ) արբանյակներում, որտեղ սառցե ընդերքի տակ ենթադրվում են օվկիանոսներ՝ քիմիական էներգիայի աղբյուրներով:
  • Էկոլոգիական նշանակություն. Խոր ծովային համայնքները կարող են կարևոր դեր խաղալ օվկիանոսում նյութերի շրջապտույտում՝ ազդելով գլոբալ բիոգեոքիմիական գործընթացների վրա:

Հետազոտությունների հեռանկարներ

Հայտնագործությունը նոր հարցեր է բարձրացնում խոր ծովային էկոհամակարգերի տարածվածության մասին: Գիտնականները պլանավորում են ուսումնասիրել, թե ինչպես են այս օրգանիզմները փոխգործակցում միմյանց և շրջակա միջավայրի հետ, ինչպես նաև հետազոտել նրանց հարմարվողականության գենետիկ մեխանիզմները: «Fendouzhe»-ի կողմից հավաքված տվյալները կվերլուծվեն լաբորատորիաներում՝ բացահայտելու քիմիոսինթեզի հիմքում ընկած կենսաքիմիական գործընթացները:

Բացի այդ, հայտնագործությունն ընդգծում է խոր ծովային էկոհամակարգերի պահպանման կարևորությունը, որոնք կարող են խոցելի լինել ռեսուրսների արդյունահանման կամ կլիմայի փոփոխության նկատմամբ: Հետազոտողները հույս ունեն, որ հետագա արշավախմբերը կընդլայնեն գիտելիքները ծայրահեղ պայմաններում կյանքի և դրա ներուժի մասին Երկրից դուրս:

Ամփոփում

Մարիանյան իջվածքում 10 կմ խորության վրա կենդանի օրգանիզմների ամենախոր համայնքի հայտնաբերումը պատմական իրադարձություն է, որը հաստատում է կյանքի անհավանական դիմացկունությունը: Խողովակաձև որդերը, խեցիավորները և խեցգետնակերպերը, որոնք օգտագործում են քիմիոսինթեզը, բացում են նոր հորիզոններ գիտության համար՝ կենսաբանությունից մինչև աստղակենսաբանություն: «Fendouzhe» բաթիսկաֆի արշավախումբը ցույց է տվել, որ նույնիսկ մոլորակի ամենադաժան անկյունները կարող են լի լինել կյանքով, իսկ հետագա հետազոտությունները կարող են բացահայտել օվկիանոսի խորքերի և, հնարավոր է, տիեզերքի էլ ավելի շատ գաղտնիքներ:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Երգչուհիները բոյկոտում են «Խազեր» մրցանակաբաշխությունը, ո՞րն է պատճառը․ մանրամասներ ՆԳՆ կիբեռոստիկանությունը զգուշացնում է բոլորին՝ զգույշ եղե՛ք Հրդեհ է բռնկվել Նուռնուսում գտնվող տներից մեկում Իրանը կհրկիզի տարածաշրջանի նավթագազային օբյեկտները նույնիսկ «աննշան» հարձակման դեպքում. «Խաթամ ​​ալ-Անբիա» Արամ Ա Վեհափառ Հայրապետը հետևում է Միջին Արևելքի հայ համայնքներում ստեղծված իրավիճակին Արծվի արձանի մոտ հրդեհ է բռնկվել ընթացող «Mercedes»-ում․ կան վիրավորներ․ կրակն ու ծուխը տեսանելի էր մի քանի 100 մետրից Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել, 4 վիրավոր կա Տավուշի մարզի քրեական և համայնքային ոստիկանները բնակարանային գողության դեպք են բացահայտել Telegram-ը չի գործի նույնիսկ VPN-ի միջոցով. ՌԴ Քուվեյթի օդային պաշտպանությունը դիմակայում է հրթիռների և անօդաչու սարքերի ալիքին. Քուվեյթի բանակի գլխավոր շտաբ Սպիտակ տունը հերքել է Կալիֆոռնիայի վրա Իրանի հարձակման հնարավորությունը Մենք Պարսից ծոցը կհեղեղենք զավթիչների արյունով. Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Իրանի զոհված գերագույն առաջնորդի կինը ողջ է. Fars Հրազդանի կիրճ փողոցը այսուհետ կկրի Նիկիտա Սիմոնյանի անունը Իրաքի ափերի մոտ ականապատված նավը հարձակվել է նավթատար նավի վրա․ կան վիրավորներ Մբապեն, Ալվարո Կառերասն ու Ֆերլան Մենդին չեն մասնակցի Իսպանիայի առաջնության 28-րդ տուրի՝ «Էլչեի» դեմ հանդիպմանը Մեր երկրի համար նման սպառնալիք չկա, և երբեք էլ չի եղել․ Սպիտակ տունը՝ Իրանից հնարավոր հшրձակումների մասին «Նոան»՝ Հայաստանի սուպերգավաթակիր (տեսանյութ) Ազատություն բոլոր քաղբանտարկյալներին, ազատություն Սամվել Կարապետյանին, ազատություն Հայաստանին․ Ալիկ ՍարգսյանԿատարում գտնվող ՀՀ բոլոր քաղաքացիներին տրամադրվել են Սաուդյան Արաբիա մուտքի արտոնագրեր` ՀՀ վերադարձի համար․ ԱԳՆ Երբ արդարադատությունը լռում է, հասարակությունը պետք է խոսի․ Մարիաննա ՂահրամանյանԱշխարհի առաջատար իրավապաշտպաններից կազմված պատվիրակությունը ժամանել է Հայաստան՝ փաստահավաք առաքելությամբ, սակայն իշխանությունները նախընտրել են «փակ դռների» քաղաքականությունը. Ռոբերտ ԱմստերդամԻտալիան դուրս է բերում անձնակազմը Իրաքի ռազմաբազայից Պապիկյանն ու Բելգիայի պաշտպանության նախարարը քննարկել են միջազգային անվտանգությանն առնչվող հարցեր ԱԷՄԳ-ի տնօրենը ժամանել է Մոսկվա Վթարային ջրանջատում Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում ՉԼ․ Շաբաթվա խորհրդանշական հավաքականը Ինչու հեռացվեց Ցեղասպանության թանգարանի տնօրենը. մեզ հիմա կառավարում է Ադրբեջանը. Էդմոն ՄարուքյանՎրաերթ՝ Արարատի մարզում․ բժիշկները պայքարում են 49-ամյա հետիոտնի կյանքի համար Վահագն Պապյանը՝ Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Ինձ համար կարևոր է կանխել Իրանի չար կայսրության կողմից միջուկային զենքի ձեռքբերումը և ամբողջ աշխարհի ոչնչացումը․ Թրամփ «Յուրաքանչյուրս մեր պատմությունն ունենք, որը միշտ չի երևում նկարներում». Անդրե Կիևը և Բուխարեստը կկառուցեն էլեկտրահաղորդման գծեր՝ Ուկրաինայի էներգետիկ անվտանգությունն ապահովելու համար․ Զելենսկի Սահմանադրական դատարանը հայտարարություն է տարածել ՔՊ-ական Ռ. Ռուբինյանը կրկին խոսեց. ցավոք, այս մարդիկ նորմալ համակեցության կանոններ, մարդավայել խաղի նորմեր չեն պատկերացնում․ ստիպված պատասխանում եմ․ Արման ԱբովյանՀորմուզի նեղուցը պետք է փակ մնա. Այաթոլլահ Խամենեի Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 7-10 աստիճանով Անհայտ կորած համարվող զինծառայողների ընտանիքները կշարունակեն 300 հազար դրամ աջակցություն ստանալ Իրանի պատերազմի ֆոնին մեզ համոզում են նոր զիջումների գնալ․ Էդմոն Մարուքյան2026-ի փետրվարը շատ տաք էր և տեղումնառատ Հայաստանի համար «Հեզբոլլահը» հարվածներ է հասցրել Իսրայելի հյուսիսում գտնվող քաղաքներին Երևանում կտեղադրվի Միսաք Մանուշյանի կիսանդրին Մենք չենք հրաժարվի նահատակների արյան համար վրեժխնդրությունից. Խամենեի Նավթի գինը կրկին հասել է երեքանիշ մակարդակի ԱԺ ընտրություններից առաջ ճշգրտվում են ընտրողների ցուցակները Ալի Լարիջանին պատասխանել է Թրամփին Մադուրոն պահվում է ԱՄՆ բանտի պատժախցում․ ABC Իրանի գերագույն առաջնորդը հաստատել է իր կնոջ, քրոջ և նրա մանկահասակ երեխայի մահը Անվտանգ աշխատավայրը որպես զարգացման գրավականՄեր որոշումները կայացվում են ոչ թե էմոցիաներով, այլ սթափ հաշվարկներով․ Նաիրի Սարգսյան (տեսանյութ)