Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Սվալբարդի արևային էլեկտրակայանը հեռավոր Արկտիկայում զրոյական թափոնների էներգիայի օրինակ է

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Երբ Ինգե Յորստադը քայլում է հավերժական սառույցի վրայով դեպի Isfjord Radio-ի ճամբարը սնուցող մեծ արևային էլեկտրակայանը, նա միշտ իր հետ հրացան և լուսարձակող ատրճանակ է կրում։ Տեխնիկական խափանումներն այստեղ ավելի հազվադեպ են լինում, քան սպիտակ արջերի հետ հանդիպումները։ Այդ արևային էլեկտրակայանը Սվալբարդի ճանապարհորդության սկիզբն է դեպի վերականգնվող էներգիա, քանի որ հունիսի 30-ին փասկվել է Նորվեգիայի վերջին ածխահանքը, գրում է thebarentsobserver.com–ը։

Այս տարի մայիսի 17-ին Isfjord Radio-ում տոնակատարության կրկնակի պատճառ կար։ Դա ոչ միայն Նորվեգիայի ազգային օրն էր, այլ նաև առաջին լրիվ 24 ժամը, երբ արևային վահանակները ապահովել են ճամբարի ողջ էլեկտրաէներգիան, որը գտնվում է Լոնգյերբյենից մոտ 50 կմ արևմուտք՝ Գրենլանդական ծովի ափին։

Այս կայանը աշխարհի ամենահյուսիսային ցամաքային արևային էլեկտրակայանն է, որը գտնվում է մայրցամաքային Եվրոպայի և Հյուսիսային բևեռի միջև։ Կայանը հագեցած է երկբևեռ մոդուլներով, որոնք կլանում են լույսը։ Քանի դեռ մինչև հունիսի սկիզբը ձյուն է նստած՝ լույսը անդրադարձվում է ստորին բջիջներին առաջացնելով ավելի շատ էներգիա։ Բացի այդ, Շպիցբերգենում արևը չի մայր մտնում ապրիլի վերջից մինչև օգոստոսի վերջ։ «Այստեղ պայմանները կատարյալ են շենքերը արևային էներգիայով սնուցելու համար։ Մենք փակվում ենք ձմռան կեսին, երբ արևը հորիզոնի տակ է», — բացատրել է արևային կայանի շահագործման մենեջեր և բոլոր արհեստների վարպետ Ինգե Յորստադը։

Isfjord Radio–ն հիմնադրվել է 1933 թվականին՝ Շպիցբերգենի բնակավայրերի, ինչպես նաև Բարենցի ծովի հյուսիսում նավարկող նավերի և մայրցամաքային Նորվեգիայի միջև կապ ապահովելու համար։ Ռադիո և բջջային կապերն այժմ հեռակառավարվում են Բոդյոյից և Լոնգյեարբյենից։ Այնուամենայնիվ, այստեղի շենքերը նոր շունչ են ստացել և, հավանաբար, Արկտիկայի ամենահեռավոր անապատային հյուրանոցներն են։ «Ավելի ու ավելի շատ զբոսաշրջիկներ են ընտրում շրջակա միջավայրի համար անվտանգ, կայուն լուծումներ առաջարկող ուղղություններ», — ասել է Ինգե Յորստադը և ցույց է տալիս, թե որոնք են այդ տեխնիկական լուծումները։

Նախորդ տարիներին բնակավայրերը էլեկտրաէներգիայով և ջերմությամբ ապահովելու համար այրվում էր գրեթե 200,000 լիտր դիզելային վառելիք, հատուկ նախագծված նոր ինքնուրույն էլեկտրակայանները ապացուցում են, որ Արկտիկան կարող է գլխավորել վերականգնվող էներգիային անցնելու համաշխարհային մրցավազքը։ Հիմա կրճատվել է հանածո վառելիքի սպառումը 70%-ով։

Երբ արևային վահանակներն արտադրում են ավելի շատ էներգիա, քան Basecamp հյուրանոցը կարող է սպառել, ավելորդ էներգիան օգտագործվում է կուտակման մարտկոցը լիցքավորելու համար։ Գլխավոր շենքի նկուղում կան նաև 12 ջրի բաքեր՝ 12,000 լիտր տարողությամբ, որոնք օգտագործվում են որպես ջերմային կուտակիչներ։ Տաքացված ջուրն այնուհետև օգտագործվում է շենքերը գիշերը տաքացնելու համար, երբ արևը այնքան ուժեղ չէ, որքան ցերեկը։

Վեց շարքերով 360 երկկողմանի վահանակներով և 198 կՎտ հզորությամբ համակարգը ունի տարեկան 161,000 կՎտժ էներգիայի ակնկալվող արտադրություն։ Երեք շենքերի տանիքներին տեղադրված լրացուցիչ արևային վահանակներն ունեն 96 կՎտ հզորություն, որը, ըստ գնահատականների, կարտադրի տարեկան 60,000 կՎտժ։

Եթե արևային վահանակները արդյունավետ լինեն 78° հյուսիսային լայնության վրա, դրանք կարող են օգտագործվել Արկտիկայի ցանկացած վայրում։ Հեռավոր Արկտիկայում կա մոտ 1500 բնակավայր, որոնք միացված չեն կենտրոնացված էլեկտրացանցին։ Դրանց մեծ մասը գոյատևում է ածխով կամ դիզելային վառելիքով։ Isfjord Radio-ն եզակի փորձնական նախագիծ է, որը կարող է հիմք հանդիսանալ Լոնգյիրբյենի համար շատ ավելի մեծ, զրոյական արտանետումներով էներգետիկ համակարգի ստեղծման համար։

Բանն այն է, որ ձյունը արտացոլում է արևի լույսը գետնից և ավելի է մեծացնում էներգիայի արտադրությունը թույլ տալով էներգիա ստանալ երկու կողմերից։ Այնուամենայնիվ քանի որ իր էներգիայի մինչև 70%-ը գալիս է արևից, հյուրանոցը դեռ պետք է այրի դիզելային վառելիք։ 100% վերականգնվող էներգիային հասնելու հաջորդ քայլը հողմակայանն է։ Այն կարտադրի անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիան բևեռային գիշերվա ամենամութ ամիսներին, և երբ մառախուղն ու ամպերը նվազեցնում են արևային վահանակների արդյունավետությունը։

Հայաստանում արևային պանելներ արտադրող առաջին և միակ ընկերությունը Սոլարոնն է։ Տեղադրե՛ք  SolarOn արևային կայան և զրոյացրեք էլեկտրաէներգիայի ծախսը։

Գրե՛ք կամ զանգահարեք և ստացեք անվճար հաշվարկ Ձեզ անհրաժեշտ արևային կայանի հզորությանն ու արժեքի վերաբերյալ։

Զանգահարեք 8757, 010 440055

էլ. փոստ ֊ [email protected]

Սևանա լճի ջրի միջին ջերմաստիճանն առափնյա հատվածում՝ սեպտեմբերի 15-ի 08։00-ի դրությամբ Վրաերթ-վթար՝ Սյունիքում, 32-ամյա վարորդը կայանել է մեքենան, «Opel»-ը վրաերթի է ենթարկել նրանՄեկնարկում է շախմատի համաշխարհային Օլիմպիադան․ ովքեր են մասնակցում Հայաստանից ԱՄՆ-ը մերժել է Սաուդյան Արաբիային հութիներին զսպելու հարցում օգնություն ցուցաբերել. FT «Հակոբիցս հետո ուժ տվողը թոռնիկներս դարձան». Հակոբ Հովհաննիսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 7-ին Մատաղիսում. «Փաստ»Հայաստանի տարբեր մարզերում սոցիալական նոր բնակարաններ են կառուցվում. ո՞ւմ համար են դրանք Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 15-ին Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ»Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան ԴումիկյանԵվրոպան Հայաստանին դիտարկում է որպես ռեսուրսների և իրացման շուկա. Գալուզին Մինչև ե՞րբ կերկարաձգվի անհայտ կորած զինծառայողների ընտանիքներին տրամադրվող աջակցությունը. «Փաստ»Լույս չի լինելու «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ»Եթե ձուկն ապրի ցամաքում... խաղաղությունը կվտանգվի՞. «Փաստ»Չեն կարող առանց մարդկանց կյանքը դժոխքի վերածելու. «Փաստ»Մինչ մեզ մոտ «թիթեռ են նկարում», Ադրբեջանն զբաղված է իր հորինվածքները միջազգային հանրությանը մատուցելով. «Փաստ»Թվերի անողոք լեզուն. ՔՊ-ի հեռացումը ոչ թե էմոցիոնալ ցանկություն է, այլ իրատեսական խնդիր. «Փաստ»Սոցիալական ցանցերը 15 տարեկանից փոքր երեխաների համար արգելելու համար Մակրոնն առաջարկ է արելՍեպտեմբերի 15/16-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսը ընդունել է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու արքեպիսկոպոս ԱկսիյինՀայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում ԷՀայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերըՎրաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունն աճել էՀայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում. Էդմոն ՄարուքյանOpenAI-ի գործադիր տնօրենը վախենում է ԱԲ-ի օգտագործման դիստոպիկ սցենարիցԱրաբկիրում տղամարդը դանակը ձեռքին հայհոյել է ինչ-որ անձանց՝ փորձելով նրանցից մեկի նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելՄենք այլևս չենք լռելու. խորհրդարանում պայքարում ենք մեր հայկական ինքնության համար. ՈՒժեղ ՀայաստանՊատերազմը պետք է ավարտվի. ԶելենսկիՀայաստանում քննարկվում է Արևելք–Արևմուտք տրանսպորտային կապերի ամրապնդումըԹրամփը հայտարարել է Մոսկվայի և Կիևի միջև էներգետիկ հրադադարի մասինԳեղարքունիքում ավտովթարի հետևանքով մահացած վարորդը օրեր առաջ էր հայր դարձել․ կան 3 վիրավորներՄենք կշարունակենք nչնչացնել Իսրայելին uպառնացող ցանկացած uպառնալիք․ ՆեթանյահուԴադիվանքում և Գանձասարում ավելի քան 200 հայերեն արձանագրություններից բացի այլալեզու որևէ տառ չկաԼեհաստանում զինուժին թույլ են տվել օդային տարածքում խոցել օտար օբյեկտներՔրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի ծառայողը զբաղվել է թմրամիջոցների իրացմամբԿանադայի վարչապետը ակնկալում է ԵՄ-ի հետ համագործակցության զգալի խորացումՆեյմարը չի ցանկանում վերադառնալ հավաքական․ ԱնչելոտտիՑեմենտի գինը 20% թանկացել է․ ինչո՞ւ կառավարությունը չի փոխում իրանական կլինկերի տուրքը, իսկ «Հրազդան ցեմենտը» դառնում է «888». Հրայր ԿամենդատյանՀաջիևին չպատասխանելը նշանակում է՝ կա՛մ վախեր ունեն, կա՛մ չեն կարողանում Ալիևին տված խոստումների տակից դուրս գալ․ Գառնիկ ԴավթյանՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը հորդորել է դաշինքի երկրներին ուժեղացնել Կիևին ռազմական աջակցությունըԿայացավ Buissup Challenge-ը․ 150 մասնակից, 10 բիզնես մարտահրավեր և 3,5 մլն դրամ մրցանակային ֆոնդՓաշինյանի սեղանին Ալիև՞ն է պահանջ դրել, որ կառավարության երդման տեքստը փոխեք․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈրպես անհետ կորած որոնվում է 2011թ. ծնված Անի Գևորգյանը «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունում տեղի են ունեցել նոր նշանակումներԳլխավոր մրցանակ՝ iPhone 18 ProՓաշինյանը չի՛ առաջնորդվում ազգային շահերով. Նարեկ ԿարապետյանՖինլանդիան կմիանա ֆրանսիական միջուկային զսպման նախագծին ԱՄՆ-ում օդանավակայան կվերանվանվի քանթրի երաժշտության լեգենդ Դոլլի Փարթոնի անունով Մեծ Բրիտանիայում հայտարարել են Ուկրաինայի հարցով «Անքորիջյան փոխզիջման» ավարտի մասին Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ. եղանակի տեսությունը