Երևան, 30.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Սվալբարդի արևային էլեկտրակայանը հեռավոր Արկտիկայում զրոյական թափոնների էներգիայի օրինակ է

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Երբ Ինգե Յորստադը քայլում է հավերժական սառույցի վրայով դեպի Isfjord Radio-ի ճամբարը սնուցող մեծ արևային էլեկտրակայանը, նա միշտ իր հետ հրացան և լուսարձակող ատրճանակ է կրում։ Տեխնիկական խափանումներն այստեղ ավելի հազվադեպ են լինում, քան սպիտակ արջերի հետ հանդիպումները։ Այդ արևային էլեկտրակայանը Սվալբարդի ճանապարհորդության սկիզբն է դեպի վերականգնվող էներգիա, քանի որ հունիսի 30-ին փասկվել է Նորվեգիայի վերջին ածխահանքը, գրում է thebarentsobserver.com–ը։

Այս տարի մայիսի 17-ին Isfjord Radio-ում տոնակատարության կրկնակի պատճառ կար։ Դա ոչ միայն Նորվեգիայի ազգային օրն էր, այլ նաև առաջին լրիվ 24 ժամը, երբ արևային վահանակները ապահովել են ճամբարի ողջ էլեկտրաէներգիան, որը գտնվում է Լոնգյերբյենից մոտ 50 կմ արևմուտք՝ Գրենլանդական ծովի ափին։

Այս կայանը աշխարհի ամենահյուսիսային ցամաքային արևային էլեկտրակայանն է, որը գտնվում է մայրցամաքային Եվրոպայի և Հյուսիսային բևեռի միջև։ Կայանը հագեցած է երկբևեռ մոդուլներով, որոնք կլանում են լույսը։ Քանի դեռ մինչև հունիսի սկիզբը ձյուն է նստած՝ լույսը անդրադարձվում է ստորին բջիջներին առաջացնելով ավելի շատ էներգիա։ Բացի այդ, Շպիցբերգենում արևը չի մայր մտնում ապրիլի վերջից մինչև օգոստոսի վերջ։ «Այստեղ պայմանները կատարյալ են շենքերը արևային էներգիայով սնուցելու համար։ Մենք փակվում ենք ձմռան կեսին, երբ արևը հորիզոնի տակ է», — բացատրել է արևային կայանի շահագործման մենեջեր և բոլոր արհեստների վարպետ Ինգե Յորստադը։

Isfjord Radio–ն հիմնադրվել է 1933 թվականին՝ Շպիցբերգենի բնակավայրերի, ինչպես նաև Բարենցի ծովի հյուսիսում նավարկող նավերի և մայրցամաքային Նորվեգիայի միջև կապ ապահովելու համար։ Ռադիո և բջջային կապերն այժմ հեռակառավարվում են Բոդյոյից և Լոնգյեարբյենից։ Այնուամենայնիվ, այստեղի շենքերը նոր շունչ են ստացել և, հավանաբար, Արկտիկայի ամենահեռավոր անապատային հյուրանոցներն են։ «Ավելի ու ավելի շատ զբոսաշրջիկներ են ընտրում շրջակա միջավայրի համար անվտանգ, կայուն լուծումներ առաջարկող ուղղություններ», — ասել է Ինգե Յորստադը և ցույց է տալիս, թե որոնք են այդ տեխնիկական լուծումները։

Նախորդ տարիներին բնակավայրերը էլեկտրաէներգիայով և ջերմությամբ ապահովելու համար այրվում էր գրեթե 200,000 լիտր դիզելային վառելիք, հատուկ նախագծված նոր ինքնուրույն էլեկտրակայանները ապացուցում են, որ Արկտիկան կարող է գլխավորել վերականգնվող էներգիային անցնելու համաշխարհային մրցավազքը։ Հիմա կրճատվել է հանածո վառելիքի սպառումը 70%-ով։

Երբ արևային վահանակներն արտադրում են ավելի շատ էներգիա, քան Basecamp հյուրանոցը կարող է սպառել, ավելորդ էներգիան օգտագործվում է կուտակման մարտկոցը լիցքավորելու համար։ Գլխավոր շենքի նկուղում կան նաև 12 ջրի բաքեր՝ 12,000 լիտր տարողությամբ, որոնք օգտագործվում են որպես ջերմային կուտակիչներ։ Տաքացված ջուրն այնուհետև օգտագործվում է շենքերը գիշերը տաքացնելու համար, երբ արևը այնքան ուժեղ չէ, որքան ցերեկը։

Վեց շարքերով 360 երկկողմանի վահանակներով և 198 կՎտ հզորությամբ համակարգը ունի տարեկան 161,000 կՎտժ էներգիայի ակնկալվող արտադրություն։ Երեք շենքերի տանիքներին տեղադրված լրացուցիչ արևային վահանակներն ունեն 96 կՎտ հզորություն, որը, ըստ գնահատականների, կարտադրի տարեկան 60,000 կՎտժ։

Եթե արևային վահանակները արդյունավետ լինեն 78° հյուսիսային լայնության վրա, դրանք կարող են օգտագործվել Արկտիկայի ցանկացած վայրում։ Հեռավոր Արկտիկայում կա մոտ 1500 բնակավայր, որոնք միացված չեն կենտրոնացված էլեկտրացանցին։ Դրանց մեծ մասը գոյատևում է ածխով կամ դիզելային վառելիքով։ Isfjord Radio-ն եզակի փորձնական նախագիծ է, որը կարող է հիմք հանդիսանալ Լոնգյիրբյենի համար շատ ավելի մեծ, զրոյական արտանետումներով էներգետիկ համակարգի ստեղծման համար։

Բանն այն է, որ ձյունը արտացոլում է արևի լույսը գետնից և ավելի է մեծացնում էներգիայի արտադրությունը թույլ տալով էներգիա ստանալ երկու կողմերից։ Այնուամենայնիվ քանի որ իր էներգիայի մինչև 70%-ը գալիս է արևից, հյուրանոցը դեռ պետք է այրի դիզելային վառելիք։ 100% վերականգնվող էներգիային հասնելու հաջորդ քայլը հողմակայանն է։ Այն կարտադրի անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիան բևեռային գիշերվա ամենամութ ամիսներին, և երբ մառախուղն ու ամպերը նվազեցնում են արևային վահանակների արդյունավետությունը։

Հայաստանում արևային պանելներ արտադրող առաջին և միակ ընկերությունը Սոլարոնն է։ Տեղադրե՛ք  SolarOn արևային կայան և զրոյացրեք էլեկտրաէներգիայի ծախսը։

Գրե՛ք կամ զանգահարեք և ստացեք անվճար հաշվարկ Ձեզ անհրաժեշտ արևային կայանի հզորությանն ու արժեքի վերաբերյալ։

Զանգահարեք 8757, 010 440055

էլ. փոստ ֊ [email protected]

Նախընտրական հանդիպումները շարունակվում են՝ հաջորդ կանգառը Ալավերդիում էՆարեկ Կարապետյանի հետ խոսում ենք երկրից հեռացող մեր հայրենակիցների, առկա խնդիրների ու տրվող լուծումների մասին. Ռուբեն ՄխիթարյանՃակատագրական պահերին մի կողմ քաշվողներին, «քաղաքականությամբ չզբաղվողներին» ու անտարբերներին կյանքն առաջինն է հարվшծում․ Արտակ Զաքարյան Ռուբեն Մխիթարյանի սենսացիոն հայտարարությունը Արթիկում Արա Այվազյանի ասուլիսն` ուղիղ«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը Շիրակի մարզի Փանիկ համայնքում էԽաղաղությունը երաշխավորված է, երբ իշխանությունն առաջնորդվում է հայկական շահով. Գոհար ՄելոյանԻնքնակամ կառույցները պետք է սեփականաշնորհվեն․ Արեգ ՍավգուլյանԹրամփը երրորդ անգամ դավաճանեց դիվանագիտությունը․ Իրանի գերագույն առաջնորդի խորհրդական Կամ դու կգաս ընտրության, կամ կգան ադրբեջանցիները. Ուժեղ ՀայաստանԶրուցում ենք կրթության մասին. Թովմաս ԱռաքելյանՀայաստանի հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիան (ՀՀՄԱ) պաշտոնապես դարձել է Հանքարդյունաբերության և մետաղների միջազգային խորհրդի (ICMM) անդամՍիրելի արցախցիներ, հունիսի 7-ի ընտրական ցանկերում ընդգրկվելու դիմումները կարող եք ներկայացնել նաև առցանց. Աննա Կոստանյան«Ուժեղ Հայաստանի» քայլերթը Շիրակի մարզի Արթիկ քաղաքումՉավին նշել է «Ոսկե գնդակի» ապագա դափնեկրի անունը Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանը մայիսի 31-ի ցերեկը, հունիսի 1-2-ին աստիճանաբար կբարձրանա 3-4 աստիճանով Չկա ընդդիմադիր որևէ ուժ, որը չի ենթարկվել հետապնդման այս վարչախմբի կողմից․ Աննա ԿոստանյանԻ՞նչ է ստանալու ԱՄՆ-ը Հայաստանի ընդերքը յուրացնելու համար Ուժեղ Հայաստանի թիմը Արթիկում է. տեսանյութԻշխանության «հարամության» սցենարները. Սուրեն ՍուրենյանցՆախընտրական հանդիպումները շարունակվում են՝ հաջորդ կանգառը Ստեփանավանում էԻ՞նչ ճանապարհ է անցել մոնիտորինգային հանրահայտ Հոլթեր սարքը. «Փաստ»Կրակnց՝ Ծաղկունք գյուղում․ պարտքի պատճառով ազգականը uպանել է ազգականին «Ուժեղ Հայաստանը» շարունակում է քարոզարշավը Շիրակի մարզում«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հանդիպումն ընտրողների հետ Շիրակի մարզի Մարալիկ քաղաքումՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 ՄԱՅԻՍԻ)․ Շինարարները փակել են Ուջան-Աշտարակ ճանապարհը, Հայաստանում խոշորացվել են կոլտնտեսությունները. «Փաստ»Միջանցք՝ այլ անվան տակՄեր նկատմամբ արշավը չի դադարում, ԿԸՀ-ն պետք է պաշտպանի մեր շահերը. Էդմոն Մարուքյան«Բոլորիդ հետս տանելու եմ»․ ինչ է կատարվում Փաշինյանի թիմումՓոփոխության ժամանակն է․ արի՛, քվեարկի՛ր, կատարի՛ր ճիշտ ընտրությունՈւժեղ Հայաստանը քարոզարշավ է իրականացնում Մարալիկում. ՈւղիղԻ՞նչ է սպասվում Հայաստանին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների խզումից հետո. «Փաստ»2 միլիոն դրամ` 4-րդ երեխայի համար. անվճար բնակարան` 5-րդ երեխայի համար. փոփոխությունը գալիս է. Գոհար ՂումաշյանՎաղը ժամը 19:30-ին, բոլոր արցախցիները պետք է լինեն Արցախի Հանրապետության ներկայացուցչությունում. Ռոման ԵրիցյանՄի՛ թող, որ ուրիշները որոշեն քո փոխարեն․ հունիսի 7-ին ընտրի՛ր ուժեղ ՀայաստանըՀունիսի 1-ին՝ ժամը 11։30-19։00-ն, երթևեկությունը կդադարեցվի Տերյան և Պուշկինի փողոցների՝ Հյուսիսային պողոտային հարող հատվածներում Արևային վահանակները կարող են անձրև առաջացնել. կլիմայական մոդելը ցույց է տվել խոշոր արևային ֆերմաների ազդեցությունը Փաստերի լեզվով. տնտեսական կայունություն, սոցիալական պաշտպանություն, անվտանգություն. «Փաստ»ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը Սպիտակում է2026 թ. շախմատի Եվրոպայի կանանց անհատական առաջնությանը Հայաստանից մասնակցում է 16 մարզիկ «18 տարեկանների հետ պետք է լինենք, ավելի լավ է պատվով մեռնես, քան անպատիվ ապրես». կրտսեր սերժանտ Կարեն Ասատրյանն անմահացել է նոյեմբերի 3-ին Քարվաճառում. «Փաստ»ՈւՂԻՂ. ԿԸՀ–ն քննարկում է Դանիել Իոաննիսյանին հավատարմագրումից զրկելու ԼՀԿ–ի դիմում–բողոքը Հայաստանն իրավունք չունի վատ հարաբերություն ունենա սփյուռքի չորս երկրների հետ. Նարեկ ԿարապետյանՀամոզված եմ, որ միասին կարող ենք հասնել այն դրական փոփոխություններին, որոնց սպասում են մեր քաղաքացիները. Գագիկ ԾառուկյանԹրամփը հիվանդանոցում է եղել․ բժիշկը խոսել է նրա առողջական վիճակի մասինԿլինենք հարևաններ, բայց չենք լինի ընկերներ, իսկ խաղաղությունն անխուսափելի է․ Կարապետյան (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանի խոսքերի ծանր հետևանքները. կա՞ ապագաՏարադրամի փոխարժեքները մայիսի 30-ին Բա դու ինչո՞վ պետք է զբաղվես, ռիլլ հանե՞ս. Կարապետյանը` ՊապոյանինՍյունիքի ճանապարհը չտվե՞ց, անգամ Մեղրիում հարցրել էին, ասել էր՝ չեմ տալու. Կարապետյան