Երևան, 13.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Սվալբարդի արևային էլեկտրակայանը հեռավոր Արկտիկայում զրոյական թափոնների էներգիայի օրինակ է

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Երբ Ինգե Յորստադը քայլում է հավերժական սառույցի վրայով դեպի Isfjord Radio-ի ճամբարը սնուցող մեծ արևային էլեկտրակայանը, նա միշտ իր հետ հրացան և լուսարձակող ատրճանակ է կրում։ Տեխնիկական խափանումներն այստեղ ավելի հազվադեպ են լինում, քան սպիտակ արջերի հետ հանդիպումները։ Այդ արևային էլեկտրակայանը Սվալբարդի ճանապարհորդության սկիզբն է դեպի վերականգնվող էներգիա, քանի որ հունիսի 30-ին փասկվել է Նորվեգիայի վերջին ածխահանքը, գրում է thebarentsobserver.com–ը։

Այս տարի մայիսի 17-ին Isfjord Radio-ում տոնակատարության կրկնակի պատճառ կար։ Դա ոչ միայն Նորվեգիայի ազգային օրն էր, այլ նաև առաջին լրիվ 24 ժամը, երբ արևային վահանակները ապահովել են ճամբարի ողջ էլեկտրաէներգիան, որը գտնվում է Լոնգյերբյենից մոտ 50 կմ արևմուտք՝ Գրենլանդական ծովի ափին։

Այս կայանը աշխարհի ամենահյուսիսային ցամաքային արևային էլեկտրակայանն է, որը գտնվում է մայրցամաքային Եվրոպայի և Հյուսիսային բևեռի միջև։ Կայանը հագեցած է երկբևեռ մոդուլներով, որոնք կլանում են լույսը։ Քանի դեռ մինչև հունիսի սկիզբը ձյուն է նստած՝ լույսը անդրադարձվում է ստորին բջիջներին առաջացնելով ավելի շատ էներգիա։ Բացի այդ, Շպիցբերգենում արևը չի մայր մտնում ապրիլի վերջից մինչև օգոստոսի վերջ։ «Այստեղ պայմանները կատարյալ են շենքերը արևային էներգիայով սնուցելու համար։ Մենք փակվում ենք ձմռան կեսին, երբ արևը հորիզոնի տակ է», — բացատրել է արևային կայանի շահագործման մենեջեր և բոլոր արհեստների վարպետ Ինգե Յորստադը։

Isfjord Radio–ն հիմնադրվել է 1933 թվականին՝ Շպիցբերգենի բնակավայրերի, ինչպես նաև Բարենցի ծովի հյուսիսում նավարկող նավերի և մայրցամաքային Նորվեգիայի միջև կապ ապահովելու համար։ Ռադիո և բջջային կապերն այժմ հեռակառավարվում են Բոդյոյից և Լոնգյեարբյենից։ Այնուամենայնիվ, այստեղի շենքերը նոր շունչ են ստացել և, հավանաբար, Արկտիկայի ամենահեռավոր անապատային հյուրանոցներն են։ «Ավելի ու ավելի շատ զբոսաշրջիկներ են ընտրում շրջակա միջավայրի համար անվտանգ, կայուն լուծումներ առաջարկող ուղղություններ», — ասել է Ինգե Յորստադը և ցույց է տալիս, թե որոնք են այդ տեխնիկական լուծումները։

Նախորդ տարիներին բնակավայրերը էլեկտրաէներգիայով և ջերմությամբ ապահովելու համար այրվում էր գրեթե 200,000 լիտր դիզելային վառելիք, հատուկ նախագծված նոր ինքնուրույն էլեկտրակայանները ապացուցում են, որ Արկտիկան կարող է գլխավորել վերականգնվող էներգիային անցնելու համաշխարհային մրցավազքը։ Հիմա կրճատվել է հանածո վառելիքի սպառումը 70%-ով։

Երբ արևային վահանակներն արտադրում են ավելի շատ էներգիա, քան Basecamp հյուրանոցը կարող է սպառել, ավելորդ էներգիան օգտագործվում է կուտակման մարտկոցը լիցքավորելու համար։ Գլխավոր շենքի նկուղում կան նաև 12 ջրի բաքեր՝ 12,000 լիտր տարողությամբ, որոնք օգտագործվում են որպես ջերմային կուտակիչներ։ Տաքացված ջուրն այնուհետև օգտագործվում է շենքերը գիշերը տաքացնելու համար, երբ արևը այնքան ուժեղ չէ, որքան ցերեկը։

Վեց շարքերով 360 երկկողմանի վահանակներով և 198 կՎտ հզորությամբ համակարգը ունի տարեկան 161,000 կՎտժ էներգիայի ակնկալվող արտադրություն։ Երեք շենքերի տանիքներին տեղադրված լրացուցիչ արևային վահանակներն ունեն 96 կՎտ հզորություն, որը, ըստ գնահատականների, կարտադրի տարեկան 60,000 կՎտժ։

Եթե արևային վահանակները արդյունավետ լինեն 78° հյուսիսային լայնության վրա, դրանք կարող են օգտագործվել Արկտիկայի ցանկացած վայրում։ Հեռավոր Արկտիկայում կա մոտ 1500 բնակավայր, որոնք միացված չեն կենտրոնացված էլեկտրացանցին։ Դրանց մեծ մասը գոյատևում է ածխով կամ դիզելային վառելիքով։ Isfjord Radio-ն եզակի փորձնական նախագիծ է, որը կարող է հիմք հանդիսանալ Լոնգյիրբյենի համար շատ ավելի մեծ, զրոյական արտանետումներով էներգետիկ համակարգի ստեղծման համար։

Բանն այն է, որ ձյունը արտացոլում է արևի լույսը գետնից և ավելի է մեծացնում էներգիայի արտադրությունը թույլ տալով էներգիա ստանալ երկու կողմերից։ Այնուամենայնիվ քանի որ իր էներգիայի մինչև 70%-ը գալիս է արևից, հյուրանոցը դեռ պետք է այրի դիզելային վառելիք։ 100% վերականգնվող էներգիային հասնելու հաջորդ քայլը հողմակայանն է։ Այն կարտադրի անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիան բևեռային գիշերվա ամենամութ ամիսներին, և երբ մառախուղն ու ամպերը նվազեցնում են արևային վահանակների արդյունավետությունը։

Հայաստանում արևային պանելներ արտադրող առաջին և միակ ընկերությունը Սոլարոնն է։ Տեղադրե՛ք  SolarOn արևային կայան և զրոյացրեք էլեկտրաէներգիայի ծախսը։

Գրե՛ք կամ զանգահարեք և ստացեք անվճար հաշվարկ Ձեզ անհրաժեշտ արևային կայանի հզորությանն ու արժեքի վերաբերյալ։

Զանգահարեք 8757, 010 440055

էլ. փոստ ֊ [email protected]

Որևէ ուսանող կրթական պրոցեսից վարձավճարի պատճառով դուրս չպետք է մնա․ Փաշինյան Օվերչուկը հայտարարել է Հայաստանի երկաթուղու երկու հատվածների վերականգնման շուրջ բանակցությունների մեկնարկի մասին Ժորա Չիչոյանը նշանակվել է Երևանի առաջին ատյանի ընդհա­նուր իրավասության քրեական դատարանի նախագահ Գոհ ենք վիճակահանությունից․ Եղիշե Մելիքյանը՝ Ազգերի լիգայի վիճակահանության արդյունքների մասին Թրամփը կարող է դուրս գալ Ուկրաինայի հարցով բանակցություններից Աշտարակում «Toyota»-ն բախվել է բնակչի քարե շինությանը ու մասամբ փլnւզել այն Կատյա Գալստյանն Օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել 82-րդը տեղը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ոգեկոչեց Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակը Ուկրաինան պատրաստ է բանակցել, բայց միայն արդար պայմաններով․ Զելենսկի Երևանում «Mercedes G»-ն մերկասառույցի պատճառով բախվել է պարեկի ծառայողական ավտոմեքենային Ժնևում գործող Շվեյցարիայի Համադաշնությունում ՀՀ դեսպանությունը կտեղափոխվի Բեռն Ամերիկյան զենքից մինչև էներգետիկ նոր պլաններ. ԱՄՆ փոխնախագահի այցի արդյունքներն ու հեռանկարները. Էդմոն ՄարուքյանՀանդիպել են Հայաստանի ազգային հավաքականի ներկա և նախկին գլխավոր մարզիչները Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 8-10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին «Մարտի 1-ի» գործով մեղադրանք է առաջադրվել նախկին ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին և ՊՊԾ գնդի նախկին հրամանատար Ռոբերտ Մելքոնյանին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում 3 օր է՝ կոյուղաջրերը լցվում են փողոց․ ինչ են արել բնակիչները Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին մերկասառույցի պատճառով «Ford Transit»-ը հայտնվել է ձնակույտերի մեջ, ապա «Mercedes Vito»-ն բախվել է «Ford Transit»-ին Տարադրամի փոխարժեքները փետրվարի 12-ին Ազգերի լիգա 2026/27. Հայտնի են Հայաստանի հավաքականի մրցակիցները Amio Pro․ բանկինգ՝ բազմաթիվ առավելություններովէդմոն մարուքյանի անդրադարձը Ջեյ Դի Վենսի և Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններինՀենրիխ Մխիթարյանը՝ լավագույն տասնյակում Տեսչական մարմինը կասեցրել է 11 ապօրինի հորի շահագործում Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Մելանիա Թրամփի շնորհիվ ՌԴ-ից և Ուկրաինայից երեխաների ևս մի խումբ վերամիավորվել է իրենց ընտանիքների հետ. Սպիտակ տուն Կաթողիկոսի հարկադրական հեռացման uպառնալիքները ուղղակի սպառնալիք են աշխարհի բոլոր հայերի համար․ հայտարարություն Դուք սխալ ճանապարհի վրա եք․ Օրբանը՝ Զելենսկուն Հայերի գենը միակն է, որը 3,000 տարի մնացել է անփոփոխ․ Պետրոս ԱնանիկյանՇրջակա միջավայրի նախարարը և Իտալիայի դեսպանը քննարկել են երկկողմ հարաբերությունների օրակարգը ԱՄՆ-ն և Իրանը պատրաստ են փոխզիջման. Ֆիդան Նավթը սկսում է հոսել, և մեծ գումարները շուտով կօգնեն Վենեսուելայի ժողովրդին․ Թրամփ Փակ ավտոճանապարհներ կան Երկրաշարժ՝ Ադրբեջանում 12 հազար դոլար պարտք՝ ամեն ընտանիքի ուսերին. 9 միլիարդի մասին իրականությունը՝ ըստ Ռոբերտ Քոչարյանի Սամվել Կարապետյանի միջազգային փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամի հատուկ հայտարարությունը բարերարի ուղերձի և դրա ձևի մասինԱՄՆ-ի փոխնախագահի այցը Հայաստան ապացուցեց այն թեզը, որի մասին ես խոսում եմ երկար ժամանակ, և շատերը քննադատում են ինձ. Մհեր ԱվետիսյանՍարուխանում բախվել են «Toyota Camry»-ն, «Լադա»-ն և «ՎԱԶ 2106»-ը. կա վիրավոր Հայտնաբերել ու առգրավել են մեկ կիլոգրամից ավելի մեթամֆետամին Քննչականը և դատախազությունը Սամվել Կարապետյանին հնարավորություն չեն տվել տեսաուղերձով հանդես գալԱՄՆ օդային տարածքը փակվել է լազերային զենքի պատճառով Team-ի և Ֆրանսիական համալսարանի համագործակցությամբ 120 ուսանող իր ուժերն է փորձել առաջատար ընկերություններումՎատ ժամանակները ծնում են ուժեղ առաջնորդներ, ուժեղ առաջնորդները ստեղծում են լավ ժամանակներ․ Նարեկ ԿարապետյանՀայ դահուկորդուհին զբաղեցրել է 82-րդ տեղը Երեք դեռահասներ ծեծել են համադասարանցուն. դպրոցի մանկավարժական կազմը թաքցրել է իրականությունը Յուրաքանչյուր իշխանություն ինքն է ընտրում իր թիվ 1 ընդդիմադրին, և սա տարածված փորձ է աշխարհում. Նաիրի Սարգսյան Արմավիրի մարզում նորահարսը փախել է՝ իր հետ տանելով ոսկյա զարդերը. սկեսրայրը դիմել է ոստիկանություն ԱՄՆ-ի ռազմանավեր են բախվել Հարավային Ամերիկայի ափերի մոտ Անվտանգության նկատառումներից պայմանավորված՝ ճանապարհները ժամանակ առ ժամանակ փակվում են Վանաձորում ոստիկաններն ալկոհոլային սպիրտի ապօրինի վաճառքի դեպք են բացահայտել Արցախի հայաթափումը, ըստ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի, կարող է համարվել ցեղասպանություն․ Արեգ Սավգուլյան