Աղբավայր կառուցելն ինձ համար մի ծրագիր է, որով փորձելու են հեշտությամբ փողեր լվանալ, անունը կդնեն աղբավայր՝ կկառուցեն աղբանոց. փորձագետ
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Վերջին օրերին բռնկված Նուբարաշենի աղբավայրի հրդեհն արթնացրեց հասարակության ուշադրությանը շրջակա միջավայրի աղտոտման և առողջապահական ռիսկեր առաջացնող խնդիրի շուրջ։ Որքանո՞վ է դա վտանգավոր շրջակա միջավայրի և մարդանց առողջական վիճակի համար: Ի՞նչ մեխանիզմներ կամ տեխնոլոգիաներ են կիրառվում միջազգային փորձում՝ աղբավայրերի վերամշակման տեսանկյունից: Ի՞նչ քաղաքականություն կարող է որդեգրել Հայաստանը՝ աղբի վերամշակման համար: Tert.am-ն այս հարցերի շուրջ զրուցել է Կենսաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Մարիամ Ավագյանի հետ:
«Ակնհայտ է, որ աղբանոցում ընթանում է անթթվածին այրում, այդ տարածքում և՛ պլաստիկ կա, և՛ տարատեսակ կենցաղային աղբ, հագուստի մնացորդներ և այլն: Այսինքն, նաև սինթետիկ նյութերն են շատ, և անօդ պայմաններում այրվելիս ձևավորվում են թունավոր կայուն օրգանական աղտոտիչներ, որոնք քաղցկեղածին են, թոքերի համար են մեծ վտանգ ներկայացնում և ոչ միայն», - նշում է Ավագյանը:
Նա հավելում է, որ նաև ծանր մետաղների առկայության դեպքում հատկապես տուժում են երեխաները, քանի որ նյութերը կուտակվում են գետնամերձ հատվածում։ Բացի մարդկանց վրա ազդեցությունից, տուժում է նաև բնաշխարհը՝ մեղուներ, թիթեռներ, թռչուններ, հող, ջուր։ Ծանր տարրերը, ծուխն անձրևաջրերի և հալոցքային ջրերի միջոցով ներթափանցում են ստորգետնյա ջրեր ու հողեր: Ընդգծում է՝ այս իրավիճակը իր համար նաև հոգեբանական ճնշման միջոց է, քանի որ հասկանում ես՝ քո երկրի մայրաքաղաքը լավ վիճակում չէ:
Հարցին, թե կառավարման առումով՝ նաև միջազգային փորձը հաշվի առնելով, ի՞նչ պետք է արվեր, որ չի արվել կամ այսօրվանից հետո ի՞նչ կարելի է անել, որպեսզի կանխենք նման իրավիճակները, փորձագետը պատասխանում է առանցքային կետերով.
Կառավարվող աղբավայր՝ հստակ չափորոշիչներով. «Աղբավայր ասելով՝ հասկանում ենք տարածք, որը պետք է լինի անջրաթափանց, վերահսկելի, կշեռքով, մոնիտորինգով։ Բայց սա, եթե արվի առանց վերահսկման, դարձյալ դառնում է աղբանոց»։
Աղբի այրման գործարան՝ ժամանակակից չափանիշներով. «Ժամանակն է ունենալ աղբի այրման՝ թեկուզ փոքր չափի գործարան։ Օրինակ, Ճապոնիայում այրում են աղբը՝ ստանալով էլեկտրաէներգիա։ Տոկիոյում այդ գործարանները տեղակայված են համայնքային կենտրոններում՝ գեղեցիկ դիզայնով, անվտանգ տեխնոլոգիաներով»:
Աղբը՝ ռեսուրս, ոչ թե թշնամի. մասնագետը ներկայացնում է խնդրի արմատական լուծման իր տեսլականը: Նրա դիտարկմամբ՝ գրագետ մոտեցումը հնարավորություն կտա աղբը վերածել թանկարժեք ռեսուրսի՝ էլեկտրաէներգիայի:
«Մեր աղբը կարող է դառնալ թանկարժեք հումք։ Բայց քանի որ պետությունը քայլ չի անում՝ աղբը դարձել է թշնամի»։
Ավագյանը, սակայն, մտավախություններ ունի, ասում է՝ աղբավայր կառուցելու գաղափարը կոռուպցիոն ռիսկեր է պարունակում:
«Աղբավայր կառուցելն ինձ համար մի ծրագիր է, որով իրենք փորձելու են հեշտությամբ փողերը լվանալ, անունը կդնեն աղբավայր՝ կկառուցեն աղբանոց: Աղբի հետ կապված անընդհատ ծախսեր է անում պետությունն իր բյուջեից, ինչ-որ պաստառներ է կախում, աղբարկղեր է արտադրում, շարում փողոցներով մեկ, սակայն ամենակարևորն այն է, որ մենք աղբանոցների վերջը տանք», - կարծիք է հայտնում Մարիամ Ավագյանը:
Համոզված է՝ խնդրի արմատական լուծման համար այրման ենթակա աղբը պետք է այրվի, վերամշակման ենթարկման աղբը՝ ապակին, մետաղը, պլաստիկը, թուղթը՝ վերամշակվեն: Իսկ ներկա աղբանոցը ռեկուլտիվացնել, օրինակ՝ հողածածկում անել, վրան ինչ-որ մի բան կառուցել կամ՝ ուղղակի դեկորատիվ ծառեր տնկել:
Մարիամ Ավագյանի դիտարկումները մեկ ուղերձ ունեն. մինչև Հայաստանը չունենա հստակ ռազմավարություն աղբի կառավարման և վերամշակման ուղղությամբ, նման իրավիճակները ուղեկցելու են հասարակությանը, սակայն՝ հնարավոր լուծումները կան։ Մնում է, որ կայացվի քաղաքական որոշում՝ աղբը ռեսուրսի վերածելու համար:
Գաղափարը չի կարելի մոռանալ, իսկ հավատը՝ կոտրել. Ցոլակ Ակոպյան
Բաքվի նոր ռազմավարությունը․ դրա համար միլիոններ է ծախսում
Հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում` կարկուտ. օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի
Երկնաքերերի ռեկորդների ժամանակաշրջանը. ե՞րբ և ինչո՞ւ մարդիկ սկսեցին գերբարձր շենքեր կառուցել. «Փաստ»
Եթե Թրամփը կարծում էր, որ Իրանի հետ hրադադարի հուշագիրն իրեն հնարավորություն կտա հանգիստ անցկացնել ԱՄՆ միջանկյալ ընտրությունները, կարծես սխալվել է․ Զաքարյան
Հայաստանն ունի թույլ իշխանություն, և բոլորը հօգուտ իրենց փորձում են դա ծառայեցնել. Արմեն Մանվելյան
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (18 հուլիսի). Հայտարարվել է համազգային կազմակերպություն ստեղծելու անհրաժեշտության մասին. «Փաստ»
Հայ ժողովուրդն առաջինն ինքն իրեն և իր պետությունը պետք է սիրի և գնահատի. Արսեն Գրիգորյան
Ռուսաստանուոմ երկարացրել են պերովսկիտային արևային վահանակի կյանքի տևողությունը. 1800 ժամ աշխատանք և 99% արդյունավետություն
Քաղաքական ուժերը վերադառնում են համայնքներ․ ի՞նչ է փոխվում
ԶՊՄԿ-ն հերթական անգամ նշեց ոլորտի գլխավոր մասնագիտական տոնը՝ Հանքագործի և մետալուրգի օրը
Ի՞նչ էր ասել Ալիևը, որն աննկատ մնաց մեր հանրային դաշտում․ ադրբեջանագետ
«Դաշտոյան Մեդիքլ Գրուպ». Զարգացման ճանապարհ վստահելի գործընկեր Կոնվերս Բանկի հետ
Երբ խոսակցությունների ծավալը գրեթե միշտ գերազանցում է իրականում կատարվող գործի ծավալին. «Փաստ»
Գիշերվա ընթացքում Բյուրեղավանում աղիքային վարակի ախտանշաններով ևս 14 կանչ է ստացվել
2026 թվականի միայն առաջին կիսամյակում բացահայտվել է 2288 հանցագործություն
Ի սկզբանե ձախողման դատապարտված նախաձեռնություն. ի՞նչ կապ ունեն չորս երկրներն իրար հետ. «Փաստ»
Երկրում փոփոխություններ պահանջող ցանկացած անձ անմիջապես հայտնվում է իշխանության տեսադաշտում․ Աբրահամյան
Շուտով այս օդը մեզ կկործանի
Կվճարի՞, արդյոք, Հայաստանն իր ունեցած պարտքը. «Փաստ»
ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ ռազմական օբյեկտների վրա հարձակման մասին
Թուրքիայում ուժգին երկրաշարժ է տեղի ունեցել
«Մա՛մ, միշտ կհիշես, որ Արամի մաման ես, քեզ ձիգ կպահես». Արամ Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին, տուն «վերադարձել»... երկու ամիս անց. «Փաստ»
Լարսը բաց է
Տարադրամի փոխարժեքները հուլիսի 18-ին
Եղել են նաև երեխաների մահվան դեպքեր. ի՞նչ գործնական, կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ ատենախոսությունը. «Փաստ»
Մահացել է փոքրիկ Ռուզաննան
«Այսօրվանից պետք է պատրաստվեն հնարավոր զարգացումներին». «Փաստ»
Որոնք են ուտելուց հետո սուրճ խմելու վտանգները
Wildberries-ի պահեստն է այրվել, Նոգինսկի նավթամբարում հրդեհ է բռնկվել (տեսանյութ)
Սեփականության իրավունքի «ռեքվիեմը»՝ կանխատեսելի ծանր հետևանքներով. «Փաստ»
Մոտ 3000 քմ վարչական տարածք կազատվի արխիվային փաստաթղթերից. էլեկտրոնային համակարգ մուտքագրելուց հետո դրանք կոչնչացվեն. «Փաստ»
Ազգային ինքնության հետևողական ջնջումը շարունակվում է. «Փաստ»
Մինչ Բաքուն փորձում է «մաքրել արյան հետքերը», Երևանը լռում է. «Փաստ»
Կոտրելով «ընտրական սինդրոմը». երբ քաղաքացուն չեն մոռանում քվեարկությունից հետո. «Փաստ»
Գեղարքունիքի մարզում սկսվել է անասնակերի բերքահավաքը
Հուլիսի 20-ին, 21-ին, 22-ին և 23-ին լույս չի լինելու հարյուրավոր հասցեներում
Քամու ուժգնացում, կարկուտ․ ի՞նչ եղանակ է սպասվում առաջիկայում
Թրամփը ներկա կլինի ԱԱ եզրափակչին
Ուժեղ կարկուտ է տեղացել Շիրակի մարզում․ նախրապանը սարերում է եղել և բավականին ծանր վնաuվածքներ է ստացել
7,4 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Մեքսիկայի ափերի մոտ
Վարկային և քրեական համաներում՝ հանուն սոցիալական արդարության․ Հրայր Կամենդատյան
Հայտնի է՝ երբ կհրապարակվեն բուհերի ընդունելության արդյունքները
Կենտրոնական Ասիան բացառիկ ուժեղ շոգի ազդեցության տակ է. ջերմաստիճանը հասել է մինչև +49°C
Ուժեղ կարկուտ է տեղում Լանջիկում
Ձկան և ձկնամթերքի արտահանման նպատակով «TRACES» համակարգում գրանցումն անժամկետ է․ ՍԱՏՄ
Հրանտ-Լեոն Ռանոսը կարիերան կշարունակի իսպանական ակումբում
Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում․ բախվել են ուսումնական «Toyota Corolla»-ն, «Nissan»-ը, «Լադա»-ն և «FAW» բեռնատարը
Աբովյան-Արզնի-Նոր Գեղի ավտոճանապարհի մի հատվածը ժամանակավորապես փակ կլինի
Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է Ռուսաստանի հետ ուղիղ չվերթները վերսկսելու ծրագրերի մասին 
