Երևան, 17.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները բացահայտել են Բոլիվիայում հայտնաբերված մումիֆիկացված գլխի գաղտնիքը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Գիտնականները պարզել են, որ 1914 թվականից Շվեյցարիայի թանգարանում պահվող մումիֆիկացված գլուխը չի պատկանում ինկերի, ինչպես նախկինում կարծում էին։ Այն ենթադրությունը, որ սրանք Ինկերի կայսրության ներկայացուցչի մնացորդներ են, սխալ է դուրս եկել։

Մի նոր ուսումնասիրություն, որի արդյունքները հրապարակվել են «International Journal of Osteoarchaeology»-ում, ցույց է տվել, որ տղամարդը այմարա ժողովրդից է, որը Բոլիվիական լեռնաշխարհի բնիկ մշակույթ է։

Մոտ 350 տարի առաջ թվագրված գլուխը պահպանվել է մաշկի, դեմքի, գանգերի, ստորին ծնոտի և պարանոցի մի մասի հետ միասին։ Գանգի վերին մասը երկարացված է կոնաձև՝ մանկական գանգի դեֆորմացիայի արդյունք, որը տարածված պրակտիկա էր նախակոլումբիական Հարավային Ամերիկայում։ Գանգի աջ կողմում տեսանելի են լուրջ վնասվածքներ՝ տրեպանացիայի փորձ՝ ոսկրային շերտերի կտրվածք, բայց այն չի հասել ներքին շերտերին։ Բոլոր նշանները ցույց են տալիս, որ վիրահատությունը չի ավարտվել։

Հետազոտողները կարծում են, որ կտրվածքը չի կատարվել տրավմայի պատճառով, այլ ունեցել է ծիսական կամ սոցիալական նշանակություն։ Գլուխը ծագել է Բոլիվիայի բարձրավանդակներից, որտեղ ապրել է այմարա ժողովուրդը: Հնարավոր է, որ գլուխը վերցված է չուլպայից՝ տարածքին բնորոշ քարե թաղման աշտարակից: Բնական մումիֆիկացումը, հավանաբար, տեղի է ունեցել ցուրտ և չոր կլիմայի պատճառով։

Ինչ վերաբերում է Լոզանի թանգարանին, այն գլուխը նվեր է ստացել շվեյցարացի հավաքորդից, որը այն բերել է Բոլիվիայից 1870-ական թվականներին: Ինկերի պատկանելությունը նշված է գլխին կցված գրության մեջ, սակայն գանգի դեֆորմացիայի ձևի և աշխարհագրական տվյալների վերլուծությունը հաստատում է այմարա լինելը։

Գիտնականները շեշտել են ոչ ինվազիվ հետազոտական ​​մեթոդների կիրառման կարևորությունը, քանի որ զոհը չի կարող համաձայնություն տալ միջամտությանը, և ավելի մանրամասն վերլուծության, ինչպիսիք են ԴՆԹ-ի կամ իզոտոպային ուսումնասիրությունները, վերաբերյալ որոշումները պետք է կայացվեն անձի հետ կապված համայնքների հետ համագործակցությամբ:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Երբ երեխաները դառնում են քարոզչության մաս. «անմեղ զրո՞ւյց», թե՞.... «Փաստ»Պակիստանը ռմբակոծել է Քաբուլի կենտրոնը Ղրիմում փլուզվել է հայկական եկեղեցու մի մասը. հարուցվել է քրեական գործ Իրանին մնացել է իր հրթիռային պաշարների 8%-ը. Թրամփ Հայաստանի խնդրանքով ԵՄ-ն կտեղակայի հիբրիդային արագ արձագանքման խումբ՝ ընտրություններից առաջ uպառնալիքներին հակազդելու համար․ Կայա Կալաս Չինաստանը և ԱՄՆ-ն բանակցություններ են վարել Մոջթաբա Խամենեին առողջ է. Իրանի ԱԳՆ Արդեն ընտրել եմ «Ռեալի» դեմ խաղի մեկնարկային կազմը․ Գվարդիոլա Արեգակի վրա արձանագրվել է հերթական խոշոր բռնկումը Ձյուն կտեղա՞․ առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը «Փաշինյանը Հայաստանի դեմ ցուցմունք է տալիս, որ կոնֆլիկտ է հրահրել». էդմոն Մարուքյան Հավատում եմ, որ մեր իմաստուն ժողովուրդը կատարելու է ճիշտ ընտրություն և մենք բոլորով միասին կառուցելու ենք մեր երազանքների ուժեղ Հայաստանը․ Հիշամ ԹամազյանՌուբեն Ռուբինյան, քեզ խելոք պահի, ջահել տղա ես․ սովորի՛ր լսել մեծերին, այ տղա․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆորանկախ Հայաստանի առաջին եկեղեցին Տաշիր քաղաքի մայր եկեղեցին է, որի կառուցման մեկնարկը  Սամվել եւ Կարեն Կարապետյան եղբայրները տվեցին դեռ հեռավոր 90-ականներինԷմանուել Մակրոնի հետ զրույցում ընդգծեցի, որ Իրանը չի սկսել այս պшտերազմը․ մենք չենք զիջելու․ Փեզեշքիան Ինչպե՞ս կկատարվի բուժաշխատողների աշխատավարձի հաշվարկը. Ավանեսյանը ներկայացրել է մանրամասներ Ստեղծել ենք աշխատավարձի հաշվարկման հաշվիչ. Ավանեսյան Նախարարն ու Իրանի դեսպանն անդրադարձել են ՀՀ դպրոցներում որպես օտար լեզու պարսկերենի ուսուցմանը Հենրիխ Մխիթարյանը վնասվածք է ստացել Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում, 3 վիրավորներից մեկը անչափահաս է Բնակարանը միայն չորս պատ չէ․ այն արժանապատիվ կյանք էՆիկոլին մի ժամանակ չէի հավանում, հիմա հավանում եմ․ քաղաքացի«Նոան» հաղթել է «Շիրակին»՝ մոտենալով լավագույն քառյակին 5-ամյա համագործակցության հուշագիր՝ «Թովմասյան» հիմնադրամի և Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի միջև Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ քննարկվել են տարբեր ոլորտների վերաբերյալ միջազգային վարկանիշային զեկույցներում Հայաստանի դիրքերի հետագա բարելավման քայլերը «Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածուն Ռոբերտ Քոչարյանն է Երեկվանից որոնվող քաղաքացին ձնահյուսի տակ է մնացել ու մահացել Սաստիկ բքի և ցածր տեսանելիության պատճառով Քաջարան-Մեղրի ավտոճանապարհը փակ է կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար ՀՀ-ում արձանագրվել է սուր շնչառական վարшկներով պայմանավորված հիվանդացության միջին ակտիվություն. ՀՎԿԱԿ Հրազդանում բախվել են Toyota RAV4-ը և Opel-ը․ կինը և 2 անչափահաս երեխաները տեղափոխվել են հիվանդանոց Պայքարելով Սամվել Կարապետյանի ազատության համար` մենք պայքարում ենք Հայաստանի ազատության համարԻշխանությունները պառակտում են հասարակությունը, սակայն դրանով ընդդիմությանը մղում են միավորվելու․ Էդմոն Մարուքյան98-րդ «Օսկար»-ի «Լավագույն ֆիլմ» ճանաչվեց «Մարտը մարտի հետևից» ֆիլմը Վերաքննիչ դատարանը «Իզմիրլյան» ԲԿ–ի գործով 4 խուզարկությունների որոշումները ոչ իրավաչափ է համարել ՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիան» վստահ հաղթանակ տարավ «Վանի» նկատմամբ Ուժեղ առաջնորդ ունենալը երազանք է, իսկ թույլը՝ անեծք․ Գառնիկ Դավթյան«Մենք էնպիսի քաղաքական ուժ ենք ուզում, որ գլուխը չկախի օտարեկրացու առաջ»․ Սյունիքը պինդ պահելու համար ուժեղ ղեկավար է պետք․ Արթուր ՄիքայելյանՎայոց Ձորի թեմի առաջնորդ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը ազատվել է պաշտոնից Ընտրություններին ձայն տալիս մտածենք ում եք ընտրելու՝ նիկոլ֊ալիև տանդեմին, թե՞ ազգային իշխանությունՊետությանը պատճառված 2.6 մլրդ դրամի վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է Չարենցավանում ջերմոց է փլnւզվել․ քաղաքացին մնացել է փլատակների տակ Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկում ավտոբուս է վթարվել․ տուժածներ կա՞ն Պետությանը պատճառված 2.6 մլրդ դրամի վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է Երևանում կանցկացվի MindX միջազգային կրթական համաժողովը Անկախության հռչակագրի չեղարկումը հավասար է Հայաստանի Հանրապետության կործանմանը․ Ավետիք ՉալաբյանՓաշինյանի այցն ավատվել է փոխքաղաքապետի հրաժարականով ԶՊՄԿ-ի ֆինանսավորմամբ հաշմանդամություն ունեցող 45 երեխայի տրամադրվում են ֆիզիոթերապևտիկ ծառայություններԽոր Վիրապի գաղտնիքները. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 14)Մայր Աթոռը հայտարարություն է տարածել Սթարմերը մերժել է Թրամփի խնդրանքը