Երևան, 21.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ինքնուրույն խա՞ղ, թե՞ «կանացի» բեյսբոլ. «Փաստ»

ԼԱՅՖ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սոֆթբոլը (անգլերենից թարգմանած` «փափուկ գնդակ») գնդակով թիմային խաղ է, որը նման է բեյսբոլին: Այն կարելի է խաղալ մարզասրահում կամ բացօթյա սպորտային հրապարակում: Նմանատիպ խաղ ունեն նաև սլավոնները, որը կոչվում է լապտա, բայց այն մեծ ժողովրդականություն չի վայելում: Կան տարբեր վարկածներ սոֆթբոլի ծագման մասին: Դիտարկենք դրանցից միայն երկուսը:

Շատ հետազոտողներ կարծում են, որ սոֆթբոլը և բեյսբոլը հայտնվել են գրեթե միաժամանակ՝ մոտ 200 տարի առաջ: Ըստ այս վարկածի, երբ ներգաղթյալները եկել են Ամերիկա, նրանք իրենց հետ բերել են իրենց երկրների հանրաճանաչ խաղերը։ Դրանց թվում են եղել սլավոնական լապտան, անգլիական կրիկետը և սկանդինավյան պեսոպոլոն: Սոֆթբոլն էլ ստեղծվել է այդ երեք խաղի միաձուլմամբ։ Ժամանակի ընթացքում բեյսբոլը դարձել է տղամարդկանց սպորտաձև, իսկ սոֆթբոլ կարող էին խաղալ և՛ տղամարդիկ, և՛ կանայք:

Ըստ երկրորդ վարկածի, սոֆթբոլը հայտնվել է Չիկագոյում 1887 թվականին։ Ջորջ Հենքոքն ու իր ընկերները հանդիպել են մարզասրահում։ Նրանք սպասում էին համալսարանական թիմերի ֆուտբոլային հանդիպման ավարտին ու արդյունքի հրապարակմանը։ Որպեսզի ժամանակն ավելի արագ անցնի, նրանք սկսել են միմյանց ձեռնոց նետել, որը նախօրոք լցրել էին պարաններով և գնդակի տեսք տվել։ Սկզբում նրանք խաղացել են զույգերով, բայց հետո բաժանվել են երկու թիմի, ինչպես բեյսբոլում: Քանի որ բեյսբոլ խաղում էին հիմնականում փողոցներում, խաղի համար հորինվել է նոր անվանում՝ «բեյսբոլ ծածկի տակ»: Այնուհետև հանդիպումները սկսել են անցկացվել նաև բացօթյա։ 1889 թվականին Չիկագոյում հայտնվել են խաղի պաշտոնական կանոնները։ Լույս է տեսել առանձին գիրք, որը պարունակում էր տեղեկություններ որոշակի քաշով և չափով գնդակի՝ փափուկ նյութով լցոնման, խաղադաշտի չափերի, հատուկ սարքավորումների և խաղացողների հանդերձանքի մասին:

Սոֆթբոլի առաջին անվանումներն էին՝ «մաշբոլը» և «քիթթեն–բոլը»: Կոնկրետ «սոֆթբոլ» անվանումը ծնվել է 1926 թվականին: Միևնույն ժամանակ, ի հայտ են եկել այդ խաղի միասնական կանոնները։ Շատերը սոֆթբոլը համարում էին բեյսբոլի «կանացի» տարբերակը: Այն ի սկզբանե խաղում էին տղամարդիկ, բայց կանայք ևս սկսել են զբաղվել այդ սպորտաձևով: Կանանց առաջին թիմը ստեղծվել է Չիկագոյում 1895 թվականին։

1933 թվականին ստեղծվել է սոֆթբոլի Ամերիկայի սիրողական ասոցիացիան։ 1950 թվականին կայացել է հանդիպում Հյուսիսային Ամերիկայի լիգայի ներկայացուցիչների և հարևան երկրների՝ Մեքսիկայի, Կանադայի և Կուբայի թիմերի միջև։ 1952 թվականի սկիզբը նշանավորվել է Սոֆթբոլի միջազգային ֆեդերացիայի ստեղծմամբ, որի շտաբբնակարանը ներկայում գտնվում է ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգում: Սոֆթբոլի կանանց թիմերի միջև աշխարհի առաջին առաջնությունն անցկացվել է 1965 թվականին: Մեկ տարի անց՝ 1966 թվականին, տեղի է ունեցել տղամարդկանց առաջին առաջնությունը։ Աշխարհի առաջնությունները սկսել են անցկացվել չորս տարին մեկ անգամ, և ամեն տարի մասնակից երկրների թիվը միայն աճել է։ Ավստրալիայում կայացած աշխարհի առաջին առաջնությունում կար ընդամենը 5 թիմ, իսկ հաջորդ տարի Մեքսիկայում այդ թիվը հասել է 11-ի:

Սոֆթբոլն առաջին անգամ ընդգրկվել է ամառային օլիմպիական խաղերի ծրագրում 1996 թվականին։ Ճիշտ է, սոֆթբոլ խաղացել են միայն երկու օլիմպիական խաղերում՝ 1996 և 2008 թվականներին, մնացած օլիմպիական խաղերում այն չի ընդգրկվել:

1965 թվականից ֆեդերացիան ակտիվորեն քարոզում է այդ խաղն աշխարհով մեկ։ Մինչ օրս գրանցվել է ավելի քան 120 մասնակից երկիր։ Մոտավոր հաշվարկներով, աշխարհում ավելի քան 100 միլիոն մարդ սոֆթբոլ է խաղում:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ Ադրբեջան Մի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինԱՄՆ-ն և Իսրայելը կարող են նոր հարձակում իրականացնել Իրանի վրաՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը Միասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. ՓաշինյանՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջnցներ սահմանելու ուղղությամբ ԵՄ-ի գործողություններն առանց պատշաճ պատասխանի չեն մնա. Զախարովա Փաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան Աբրահամյան