Երևան, 21.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Վերարկուի կիսագոտի. անհրաժեշտությո՞ւն, թե՞ նորաձևություն. «Փաստ»

ԼԱՅՖ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Բոլորն էլ նկատած կլինեն, որ շատ վերարկուների մեջքին մի կիսագոտի կա, բայց գուցե շատերի մտքով էլ անցած չլինի մտածել, թե ինչի համար է նախատեսված: Իսկ եթե մտածել են, ապա գուցե հիմնական տպավորությունն այնպիսին եղած լինի, որ դա դիզայներական լուծում է: Իրականում այդպե՞ս է, թե՞ ոչ:

Առաջին հայացքից դա իրոք պարզապես գործվածքի կտոր է մեջքի վրա։ Հաճախ՝ ուղղանկյուն, կարված երկու կոճակներով կամ կեռիկներով։ Հազիվ նկատելի, իսկ երբեմն լիովին անտեսված այդ կիսագոտին (կամ ռուսերեն ասած՝ хлястик–ը) շարունակում է տարեցտարի հայտնվել վերարկուների, բաճկոնների և նույնիսկ բլուզների վրա։ Ավելին, դա այնքան համառորեն է հայտնվում, որ նույնիսկ ամենանորաձև դիզայներները չեն կարողանում հրաժարվել դրանից։

Նման կիսագոտու մասին առաջին հիշատակումները վերաբերում են 18-19-րդ դարերի զինվորական համազգեստներին։ Սկզբում այն վերարկուի պարտադիր տարր էր. խոսքը երկար և ծանր վերնազգեստի մասին է, որը կրում էին զինվորները եվրոպական բանակներում։ Զինվորական հագուստը պահանջում էր ոչ միայն դիմացկունություն, այլ նաև բազմակողմանիություն, այն պետք է համապատասխաներ տարբեր կազմվածքի մարդկանց և միաժամանակ պաշտպաներ ցրտից, անձրևից և քամուց։

Եվ, ահա, նման կիսագոտին կարգավորում էր ծավալը, հավաքում վերարկուն գոտկատեղին՝ թույլ տալով այն հարմարեցնել կազմվածքին։ Այն ամբողջականացնում էր վերարկուի ձևը, կարևոր էր, որ զինվորը գեղեցիկ տեսք ունենար, իսկ ավելորդ գործվածքը չխանգարեր շարժմանը։ Այն ծառայում էր նաև որպես ամրակ, դրան կարելի էր ամրացնել գոտի, դաշույն կամ նույնիսկ փամփշտակալ։ Զինվորները դրա համար գտել են բազմազան, երբեմն անսպասելի կիրառություններ: Դաշտային պայմաններում այն կարող էր փոխարինել այն լաթին, որով անհրաժեշտ էր արագ սրբել կոշիկները: Երբեմն այն, կախված եղանակից կամ առաջադրանքից, օգտագործվում էր վերարկուի եզրը ամրացնելու և դրա երկարությունը կարգավորելու համար: Իսկ առօրյա կյանքում այն հաճախ վերածվում էր իմպրովիզացված կախիչի. վերարկուն պարզապես կախում էին կիսագոտուց: Կար նույնիսկ զինվորական չգրված կանոն. եթե կորցնում ես կիսագոտին, վերցրու այն ուրիշից։ Փորձառու զինվորները գիշերը հանում էին այն, որպեսզի կանխեն գողանալը։ Վերարկուի վրայի կիսագոտին այնքան տարածված դետալ էր, որ ժամանակի ընթացքում դադարել է լինել պարզապես համազգեստի տարր:

19-րդ դարում էլ կիսագոտիներով վերարկուները սկսել են թափանցել քաղաքացիական նորաձևության մեջ: Սկզբում՝ որպես կարգավիճակի խորհրդանիշ. պաշտոնյաները, հրշեջները և ավագ դպրոցի աշակերտները հպարտությամբ էին կրում զինվորական հագուստ հիշեցնող վերարկուներ: Այն ժամանակ դերձակները արդեն հասկացել էին, որ մեջքի կիսագոտին ոչ միայն հարմարավետ է, այլ նաև ձևավորում է հագուստի ուրվագիծը, արտահայտչականություն է հաղորդում կազմվածքին, ընդգծում է իրանը և կեցվածքը: Այն հատկապես տպավորիչ է տղամարդկանց հագուստի վրա, քանի որ տեսողականորեն նեղացնելով մեջքը՝ տալիս է սլացիկ տեսք: Կանանց նորաձևության մեջ դա սկսել են օգտագործել որպես դեկորատիվ շեշտադրում՝ ճարմանդով կամ կոճակներով:

Բայց ինչո՞ւ է այդ կիսագոտին դեռևս կարվում, քանի որ տեխնիկական տեսանկյունից ժամանակակից վերարկուն այլևս դրա կարիքը չունի։ Այսօրվա մոդելների մեծ մասը կարվում է ճիշտ ուրվագծին համապատասխան՝ նախապես որոշված ուրվագծով և առանց լրացուցիչ ճշգրտումների անհրաժեշտության։ Այնուամենայնիվ, այդ մանրուքը դեռ մնում է, և ոչ միայն որպես ավանդույթին հարգանքի տուրք։ Նորաձևության դիզայներները շարունակում են օգտագործել այն որպես արտահայտչական տեխնիկա։ Բրենդների, հատկապես դասական ձևերի հետ աշխատողների համար այն դարձել է կոստյումի պատմության շարունակականությունն ու հարգանքը ցույց տալու միջոց: Եվ վերջապես, դրա գործառույթը շարունակում է զարգանալ, այսօր աքսեսուարներ, օղակներ, դեկորատիվ ճարմանդներ են ամրացվում կիսագոտիներին, նույնիսկ եթե այն այլևս անհրաժեշտ չէ իր նպատակային նշանակության համար:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ Ադրբեջան Մի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինԱՄՆ-ն և Իսրայելը կարող են նոր հարձակում իրականացնել Իրանի վրաՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը Միասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. ՓաշինյանՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջnցներ սահմանելու ուղղությամբ ԵՄ-ի գործողություններն առանց պատշաճ պատասխանի չեն մնա. Զախարովա Փաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան Աբրահամյան