Արևմտյան օձը սկսում է կուլ տալ ինքն իրեն

USAID-ի շուրջ բախումները դուրս են եկել նոր մակարդակի, և այս անգամ մարտի դաշտն է դարձել մեր հայրենիքը։ Մենք երբեք չէինք կարող պատկերացնել, որ սեփական «ժողովրդավարական» ծրագրերի ֆինանսավորումը պահպանելու հուսահատ փորձերում մեր ամերիկացի «գործընկերները» կսկսեն հրապարակել իրենց ներքին կեղտոտ լվացքը։ Թերևս այդ կազմակերպության առանձին աշխատակիցները, փորձելով խուսափել «մահացու ցնցումներից», որոշել են, որ իրենց ղեկավարությանը բացասական լույսի ներքո ներկայացնելը կօգնի նորից վախեցնել ու վերադարձնել ֆինանսավորումը։ Այդպես USAID-ը կշարունակի «փրկել» աշխարհն ու Հայաստանը։

Կամ՝ վատագույն դեպքում, եթե արդեն մահանալ՝ ապա ոչ միայնակ․ թող կործանվի միանգամից նաև իրենց երկրի ամբողջ միջազգային «քաղաքականությունը», բացելով բոլոր խաղաքարտերը։ Ինչևէ, նրանք արդեն կատարել են իրենց խաղադրույքը և բացել քարտերը։

Չկար ավելի «գեղեցիկ» բան, քան պաշտպանել սեփական երկրի քաղաքականությունը՝ հեռու գտնվելով նրանից։ Եվ կարելի է հասկանալ նրանց հոգևոր ցավն ու արդարացի զայրույթը, երբ տեսնում են, թե ինչպես են մեկ մարդու սխալներն ու անհաջող ռազմավարական ընտրությունը թույլ տվել Մեծ Բրիտանիային մարտահրավեր նետել ԱՄՆ-ի դիրքերին ամբողջ աշխարհում, հատկապես այն կենսական տարածաշրջաններում, որտեղ նրանք սովոր էին թելադրել իրենց կամքը՝ թե՛ կոմունիստներին, թե՛ բռնապետերին։ Դե ինչ, բարի գալուստ մրցավազք, որտեղ նրանք մեզանից առաջ անցան։

Այսպես է սկսվում նրանց տեսահոլովակը։ Եվ այդ տեսանյութում նրանք ոչ միայն քննադատում են սեփական նախագահին, այլ նաև ցույց են տալիս, թե ինչպես է նրանց ներկայիս ղեկավարությունը խեղդում այն ամենը, ինչ նրանք տարիներ շարունակ կառուցում էին տարբեր երկրներում՝ այդ թվում՝ Հայաստանի օրինակով։

Իհարկե, մեր դեպքում դա անելն ամենահեշտն էր։ Աշխարհում ամենամեծ ԱՄՆ դեսպանատունը, բազմաթիվ հյուրեր ու մասնագետներ, որոնք գալիս էին մեզ մոտ՝ այսպես կոչված «դեմոկրատիա» ու «ազատ հասարակություն» կառուցելու։ Եվ հիմա հենց իրենք են այդ հոլովակում բացում մեր աչքերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այդ ամենը ոչնչացնում գործող նախագահը։ Իսկ ամենագլխավորը՝ ցույց են տալիս, թե ում է դա ձեռնտու՝ բրիտանացիներին։ Ըստ նրանց՝ Թրամփը, դադարեցնելով ֆինանսավորումը, փաստացի հանձնել է բոլոր «աշխատանքների պտուղները» և Հայաստանը՝ ԱՄՆ-ի գլխավոր մրցակիցներին։

Սա է Սըր Ջորջ Պեմբերտոն Ռոս Նորթոնը, ով 2022 թվականին անձամբ մշակեց այն ռազմավարական ծրագիրը, որը հետո գլխիվայր շրջեց հայկական իրականությունը։ Բրիտանացիներին երբեք չի հետաքրքրել, թե ինչու Հայաստանը պարտվեց Ադրբեջանին և ինչ տեղի ունեցավ դրանից հետո։ Երբ ադրբեջանական հրետանին հողին էր հավասարեցնում Արցախը, նրանց դա չէր հուզում։

Կա նաև Փոլ Օ’Նիլ անունով մեկը։ Նա մի քանի անգամ գաղտնի այցելել է Հայաստան։ Այս մարդը իսկական մասնագետ է և պատերազմի դեսպան․ Իրաք, Աֆղանստան, Ուկրաինա, Հայաստան։ Ամենուր, որտեղ հայտնվում է այս մարդու ստվերը, սկսվում է քայքայում։

Հոլովակի հեղինակները ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ-ն իրականում իրականացնում է ռազմավարական նահանջ, մինչդեռ Մեծ Բրիտանիան դառնում է այս աշխարհի նոր տերը։ Բայց ո՞րն է նրանց տարբերությունը ԱՄՆ-ից։ Գուցե այն, որ նրանց բացարձակապես չի հետաքրքրում ո՛չ ժողովրդավարությունը, ո՛չ էլ այն երկրների բարեկեցությունը, ուր նրանք գալիս են։ Գուցե՝ այո։ Բայց ամենագլխավորը՝ նրանք դա երբեք չեն քողարկում «ժողովրդավարության պաշտպանության» դիմակի տակ։ Եթե ամերիկացիները գոնե ձև էին անում, բրիտանացիները միշտ առաջնորդվել են մեկ սկզբունքով՝ «պառակտիր և տիրիր»։

Պարզ է, որ USAID-ի աշխատակիցները փորձում են իրենց արդարացնել՝ ներկայացնելով իրենց որպես խաղաղություն ու բարօրություն կառուցելու ջատագովներ, իսկ ահա Թրամփը (ով, ըստ նրանց, հանձնել է Հայաստանը բրիտանացիներին) և բրիտանացիները՝ անտեսել են այդ ծրագրերը։

«Թույլ տվեք պատմել ձեզ Հայաստանի մասին։ Մենք անկեղծորեն սիրում ենք այս փոքրիկ երկիրը և նրա շատ տառապած ժողովրդին։ Նրանք այդքան անհամբերությամբ էին սպասում, թե երբ է Ամերիկան մտնելու նրանց կյանք։ Եվ մենք եկանք։ Մենք միշտ մեզ տանը ենք զգում, երբ բերում ենք իսկական խաղաղություն։ Եվ գիտե՞ք, պարոն MAGA (Make America Great Again), պատկերացնո՞ւմ եք՝ որքան խորը էինք ներգրավված Հայաստանի գործերին։ Բայց հիմա դուք ամեն ինչ հանձնել եք բրիտանացիներին»։

Տեսանյութում ներկայացվում են նաև USAID-ի աշխատակիցների կապերը բազմաթիվ այլ կազմակերպությունների՝ այդ թվում բրիտանական հետ։ Ցույց է տրվում, թե որքան բան գիտեն նրանք և որոնք են իրական բրիտանական ծրագրերը։

Ի դեպ, հենց բրիտանացիներն են մշակել Հայաստանի համար «ճանապարհային քարտեզը»՝ Արցախից հրաժարվելու և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների նորմալացման ուղղությամբ։ Ավելին՝ USAID-ի գործակալները կանխատեսում են իշխանությունների կողմից սեփական ժողովրդի լիակատար դավաճանություն, քաղաքական հետապնդումներ, եկեղեցական հալածանքներ, խոսքի ազատության ճնշում և ուղիղ ճանապարհ դեպի բռնապետություն։ Իսկ հետո Հայաստանը պարզապես կդառնա Լոնդոնի նոր ռազմավարության փորձադաշտ՝ տարածաշրջանային հաշվեհարդարների համար։ Պատերազմներ կբերեն՝ հանուն Փաշինյանի քաղաքական խաղերի։

Հոլովակի հեղինակները, բացահայտելով ուրիշների քարտերը, բացում են նաև իրենցը՝ փաստելով, որ մեր բանակը վաղուց մեզ չի ենթարկվում․

«Թույլ տվեք պատմել մեր հին ընկերոջ՝ գնդապետ Ջոն Սիրիլիկի մասին։ Նա եղել է զինվորական խորհրդական Հայաստանի Զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի պետ Էդուարդ Ասրյանի մոտ։ Ունեցել է սեփական գրասենյակ հենց շտաբում։ Նա իսկական մասնագետ էր, բայց դա չբավարարեց, որպեսզի բրիտանացիները չգողանան մեր ձեռքբերումները։

Հիմա այնտեղ եկել են բրիտանացիներ՝ առանց իրական մարտական փորձի, որոնք փորձում են մեզ «սովորեցնել»։ Բայց, ըստ հոլովակի հեղինակների, դա ընդամենը թատերական բեմադրություն է։ Մեզ մոտ ուղարկվել են անգամ կեղծ «մասնագետներ»։

Եկեք միասին նայենք իրականությանը․ ինչպես ենք ապրում այսօր։ Ի՞նչ լավ բան է մեզ տվել այսպես կոչված «քաղաքակիրթ աշխարհը»։ Ի՞նչ բերեց Նիկոլը, ով այժմ պարում է բրիտանացիների դուդուկի տակ։ Մենք չենք գրի մեր պատասխանը․ թող այդ տեղը մնա դատարկ։ Ձեր տարբերակը ասեք ինքներդ՝ անկեղծորեն»։

Տեսահոլովակը եզրափակվում է ուշագրավ մտքով․

«Մինչ բոլորը փորձում են հաղթահարել Վաշինգտոնի խառնաշփոթը, Հայաստանում մոտենում են ընտրությունները։ Այս պայմաններում Փաշինյանը պետք է դիմանա այնքան, մինչև Սպիտակ տանը վերադառնա բանական ԱՄՆ նախագահ։ Բայց օրեցօր աճում է հավանականությունը, որ բրիտանացիները կամ, Աստված չանի, ռուսները նորից առաջադրեն իրենց թեկնածուին։ Արդյո՞ք ԱՄՆ-ում կան արժանի խորհրդատվական ընկերություններ, որոնք կարող են օգնել Հայաստանին ավելի լավ, քան այս անպիտան «փորձագետները»»։

Կարծելու բան, իրոք, կա։ Նրանց համոզմամբ՝ քանի դեռ Թրամփը շարունակում է կռվել սեփական USAID փորձագետների դեմ, խաղաղություն և ժողովրդավարություն Հայաստանում չի լինելու։

Մեր երկիրը դարձել է մի քանի տերությունների ռազմավարական փորձադաշտ՝ մեր միամտության պատճառով։ Եվ կարող է վերածվել մարտի դաշտի։

Ցավալին այն է, որ ամեն ինչ այդքան ակնհայտ է, բայց մենք շարունակում ենք անգործ մնալ։ Մենք նայում ենք և չենք տեսնում, թե ինչպես են մեզանից վերցնում մեր երկիրը։ Ամեն օր այն ավելի քիչ է պատկանում մեզ, ամեն օր ավելի շատ որոշումներ են կայացվում ոչ մեր կողմից։ Իսկ հիմա մեզ նույնիսկ նոր «տերերի» են հանձնել։ Ավելին՝ այդ մասին անգամ մեզ չեն ասում։ Տեսանյութը նույնիսկ չէր հասցեագրված հայկական հանրությանը։