Երևան, 29.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Не такая уж тёмная материя? Загадочное вещество может оставлять красные и синие «отпечатки» на свете

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Тёмная материя, составляющая более 80% всей массы Вселенной, остаётся одной из величайших загадок космоса: она не излучает, не поглощает и не отражает свет, что делает её невидимой. Однако новое исследование учёных из Йоркского университета (Великобритания), опубликованное в журнале Physics Letters B, предполагает, что свет, проходящий через области, богатые тёмной материей, может приобретать едва уловимый оттенок — красный или синий, в зависимости от её типа. Об этом сообщает Space.com.

Цветные «отпечатки» света

Эффект настолько тонкий, что современные телескопы не могут его зафиксировать, но будущие сверхчувствительные обсерватории, такие как Европейский экстремально большой телескоп или телескоп Нэнси Грейс Роман от NASA, возможно, справятся. «Это необычный вопрос для науки, ведь все согласны, что тёмная материя — тёмная, — отметил соавтор исследования Михаил Башканов из Йоркского университета. — Но мы показали, что даже самая тёмная материя может иметь цветной сигнатур».

Учёные сравнивают этот феномен с «правилом шести рукопожатий», где любые два человека на Земле связаны через цепочку не более чем из шести знакомых. Аналогично, тёмная материя, не взаимодействующая со светом напрямую, может делать это косвенно через «посредников», таких как бозон Хиггса — «частица Бога», отвечающая за массу других частиц. Это взаимодействие позволяет фотонам (частицам света) слегка рассеиваться на частицах тёмной материи, оставляя цветной или поляризационный «отпечаток».

Красный или синий: что расскажет о тёмной материи?

Расчёты Башканова и его команды — первые детальные оценки того, как сильно свет может рассеиваться на тёмной материи. Если она состоит из WIMP (Weakly Interacting Massive Particles), взаимодействующих через слабую ядерную силу, свет в богатых WIMP зонах теряет высокоэнергичные синие фотоны, приобретая красноватый оттенок. Если же тёмная материя взаимодействует только через гравитацию, рассеяние даёт лёгкий синий сдвиг. Эти эффекты микроскопичны, но не нулевые, и могут проявляться в плотных областях, таких как центры галактик или их скопления.

Такой «отпечаток» может слегка искажать спектр света от далёких объектов. Например, сияние галактики может казаться чуть краснее или синее в зависимости от типа тёмной материи на пути света. Это могло бы помочь учёным различать модели тёмной материи — WIMP или гравитационные — по цветовым сдвигам.

Почему это важно?

«Миллиарды тратятся на эксперименты по поиску WIMP, аксионов или тёмных фотонов, — говорит Башканов. — Наши результаты указывают, где и как искать в небе, что может сэкономить время». Обнаружение этих сдвигов потребует сверхточных телескопов и анализа света, прошедшего миллиарды световых лет. Если гипотеза подтвердится, это откроет новое окно для изучения тёмной материи, приблизив нас к разгадке одной из главных тайн космологии.

Вкратце...

Тёмная материя, невидимая для света, может оставлять красные или синие «отпечатки» на фотонах, проходящих через её плотные скопления. Это зависит от её типа: WIMP дают красный сдвиг, гравитационные частицы — синий. Эффект слабый, но будущие телескопы, такие как Roman, могут его уловить. Это новый путь к пониманию 80% массы Вселенной.

Իսկ դուք նկատեցի՞ք, որ ԱԺ նիստերի դահլիճի դուռը դրսից փակել էին. Աննա Կոստանյան72-ամյա թոշակառուն թունավոր հեղուկ է խմել և մահացել Պեսկովը հայտարարել է, որ Ուկրաինայի հարցով եռակողմ բանակցությունները չեն ներառում ԵՄ մասնակցությունը Եվրոպական կենտրոնական բանկի տնօրենը հայտարարել է հրաժարական տալու մասին Ռուսաստանը ենթարկվել է անօդաչուների ամենազանգվածային հարձակումներից մեկին. խոցվել է 1200 ԱԹՍ Կոնվերս Բանկը միացել է «ՔոՔո» և «Դինգո Թիմ» ՀԿ-ների նախաձեռնությանը Կադրեր՝ այսօրվա ԱԺ միջադեպիցՍերբիայում նոյեմբերի 1-ին կրկնակի քվեարկություն տեղի կունենա Փողոցային «ռազբորկաներ» ԱԺ-ում․ իշխանության սադրանքն ու նյարդային ջղաձգումները Փաշինյանը ստել է հանրությանը, իսկ Ալիևը՝ Փաշինյանին. Նարեկ ԿարապետյանԴուք «քցել» եք մեր ժողովրդին, Ալիևն էլ ձեզ ա «քցել»․ Նարեկ Կարապետյանը՝ ՔՊ-ականներին Դուք «քցել» եք մեր ժողովրդին, Ալիևն էլ ձեզ ա «քցել»․ Նարեկ Կարապետյանը՝ ՔՊ-ականներին Ապահով սահման՝ անվտանգ ապագա մեր երեխաների համար․ Ուժեղ Հայաստան Մարդիկ, ովքեր մեր ներվերը սղոցում էին, բերնին կերան ու վատ կերան. Նարեկ Կարապետյան Երևանում փլուզում է տեղի ունեցել. քաղաքացիներ են մնացել փլատակներում Հորմուզի նեղուցում՝ Օմանի ափերի մոտ, նավ է բռնկվել The Atlantic-ը հաղորդել է Մասկի՝ Ուկրաինայի հարցում փոփոխվող դիրքորոշման մասին Հոկտեմբերի 29-ը Կաթվածի համաշխարհային օրն է Թվով մի քանի հոգով շատ եք, կարծում եք՝ կարաք մեզ սպառնա՞ք. ոչ մեկ մեզ չի կարա ճնշի. Հարությունյան Այս իշխանություններին այլևս ոչ մի երկիր լուրջ չի ընդունում. Մենուա Սողոմոնյան«ՀայաՔվեի» աջակցությամբ նկարահանված «Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը կցուցադրվի նոյեմբերի 11-ին Ալեքսանյանն իրան Տարզանի տեղն էր դրել, ամեն ինչ արեցին, որ սադրեն, գլխավորը՝ ֆեյքերի ղեկավարն էր Իշխանությունը վախեցնում է մարդկանց, որ եթե իրենք չլինեն, աշխարհի վերջը կգա. Աննա ԿոստանյանԵթե Ռուբինյանը ընդմիջում հայտարարեր, միջադեպը նման շարունակություն չէր ստանա. Աբրահամյան Ուշակով. Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի միջև բանակցությունները տեղի կունենան նոյեմբերի 4-ից հետո Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության սադրիչ գործելաոճը հասավ Ազգային ժողովի դահլիճԱՄՆ-ն ընդլայնում է իր ներկայությունը Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի միջուկային էներգետիկայի ոլորտում ՀՀ-ում ոստիկաններն ու փրկարարները կարող են ազատվել պարտադիր զինվորական ծառայությունից Ինչպիսի՞ եղանակ է սպասվում նոյեմբերին Հայաստանում․ երբ կցրտի և որտեղ ձյուն կտեղաՍաուդյան Արաբիան Թուրքիային առաջարկել է իր տարածքում ռազմшբազա ստեղծել Ռուբեն Ռուբինյանն ու սադրիչ Չախոյանն են կրում տեղի ունեցածի ամբողջական պատասխանատվությունը Մինչև 200 հազար դրամ ստացող աշխատողները ևս կունենան առողջության ապահովագրություն Ազատանում բախվել են «Infinty»-ն և «Լադա»-ն․ կա վիրավnր Սադրիչ Տարոն Չախոյանին խրախուսեց անձամբ Ռուբեն Ռուբինյանը. Մարիաննա ՂահրամանյանԱրցախից տեղահանվածների աջակցությունը կերկարաձգվի, սակայն գումարի չափն այլ կլինի Ի՞նչ տեսք ունի ճապոնական «մաֆիան». «Փաստ»Նոյեմբերի սարսափելի օրերը․ կենդանակերպի որ նշանների համար ամսվա որոշ օրեր վատ կսկսվենՀՀ ԿԲ-ն զգուշացնում է իր անունից կեղծ փաստաթղթերի տարածման դեպքերի մասին Սպիտակ տունը սողում է Վլադիմիր Պուտինի առջև և դավաճանnւմ ուկրաինացիներին. Օբամա Տնտեսական աճի աղբյուրների հիմքը նեղանում է. հույսը՝ մի քանի ոլորտի վրա. «Փաստ»ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է ամերիկյան MQ-1 ԱԹՍ-ի ոչնչացման մասին Տարադրամի փոխարժեքները հոկտեմբերի 29-ին Դիվանագիտական բառապաշարն ու հանրային հաղորդակցության լեզուն պետականության, ինստիտուցիոնալ հասունության և բանակցային լրջության առաջնային ցուցիչներից են. ԿամենդատյանԿԺԴՀ-ն շուրջ 10 hրթիռ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբ. Կորեայի Հանրապետության ԶՈւ «Հովոս ասաց՝ մա՛մ, ես ապահով եմ, չմտածես իմ մասին». Հովհաննես Պողոսյանի ընտանիքը չգիտի, թե երբ ու որտեղ է անմահացել իրենց որդին. «Փաստ»Վենսը փորձում է վերսկսել բանակցությունները Իրանի հետ. WSJ Այն մասին, թե ինչու են իրականում Ալիևը և Փաշինյանը փորձում չեղարկել Հայաստանի անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԵրևանում ընթացող COP17 համաժողովի բարձրաստիճան հատվածը մոտենում է ավարտին Ողբերգական դեպք՝ Երևանում. շտապօգնության բժիշկներն արձանագրել են 1 ամսական երեխայի մաhը Համբարձում Մաթևոսյանը մասնակցել է գենետիկական ռեսուրսներին նվիրված միջոցառմանը