Երևան, 06.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Քաղցկեղը կանխել կարելի է․ բժիշկների խորհուրդներ, որոնք կարող են փրկել կյանքեր

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Քաղցկեղը մնում է 21-րդ դարի ամենածանր և տարածված հիվանդություններից մեկը։ Սակայն մասնագետները մեկ բան շեշտում են անընդհատ՝ այս հիվանդությունը միշտ չէ, որ դատավճիռ է։ Բժշկական առաջընթացը և առողջ կենսակերպը հնարավորություն են տալիս զգալիորեն նվազեցնել քաղցկեղի առաջացման վտանգը, իսկ որոշ դեպքերում՝ ամբողջությամբ կանխել այն։

 Առողջ սնունդ՝ առաջին պաշտպանական գիծը

Սննդակարգը քաղցկեղի դեմ պայքարի ամենաարդյունավետ գործիքներից է։ Բժիշկները խորհուրդ են տալիս նվազեցնել վերամշակված մսամթերքի, շաքարի և ճարպային սննդի քանակը՝ փոխարինելով դրանք բանջարեղենով, մրգերով և ամբողջական հացահատիկով։
«Մեր ամենօրյա ընտրությունները ձևավորում են մեր օրգանիզմի պաշտպանական կարողությունը», – ասում է սննդաբան Արփինե Գասպարյանը։ Նրա խոսքով՝ բջջանյութով հարուստ սնունդը նվազեցնում է հաստ աղիքի և ստամոքսի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը։

 Ծխախոտի և ալկոհոլի հրաժարումը՝ պարզ, բայց վճռական քայլ

Համաշխարհային առողջապահական կազմակերպության (ՀԱԿ) տվյալներով՝ քաղցկեղի բոլոր դեպքերի շուրջ 30%-ը կապված է ծխախոտի օգտագործման հետ։ Ծխելը մեծացնում է ոչ միայն թոքերի, այլև բերանի խոռոչի, կոկորդի և միզապարկի քաղցկեղի վտանգը։
Ալկոհոլը նույնպես կարևոր ռիսկային գործոն է․ չափից շատ սպառումը վնասում է լյարդը և մեծացնում է կրծքագեղձի ու լյարդի քաղցկեղի հավանականությունը։

 Շարժումը օրգանիզմի բնական զենքն է

Ֆիզիկական ակտիվությունը նվազեցնում է ավելորդ քաշը, որը, իր հերթին, կապված է մի շարք քաղցկեղների զարգացման հետ։ Բժիշկները խորհուրդ են տալիս օրական առնվազն 30 րոպե քայլել, լողալ կամ կատարել թեթև մարզանք։
«Ամեն օր շարժվելը նույնքան կարևոր է, որքան առողջ սնվելը», – ընդգծում են օնկոլոգները։

Արևից պաշտպանվելը նույնպես կանխարգելում է

Մաշկի քաղցկեղի դեպքերը շարունակ աճում են ամբողջ աշխարհում։ Մասնագետները խորհուրդ են տալիս խուսափել արևի տակ երկար մնալուց, հատկապես կեսօրին, և միշտ օգտագործել արևապաշտպան քսուք SPF 30 և ավելի բարձր գործակցով։

Պարբերական զննումներ՝ կանխարգելման կարևոր պայման

Քաղցկեղի վաղ հայտնաբերումն էականորեն բարձրացնում է բուժման արդյունավետությունը։ Օրինակ՝ մոլեկուլային թեստավորումը կամ մոմոգրաֆիան կարող են հիվանդությունը բացահայտել այն փուլում, երբ դեռ լիովին բուժելի է։


Եզրակացություն․
Քաղցկեղի դեմ պայքարի ամենահզոր միջոցը սեփական առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքն է։ Առողջ սնունդ, շարժում, վատ սովորությունների բացառում և պարբերական բժշկական ստուգումներ — սա այն պարզ բանաձևն է, որը կարող է փրկել հազարավոր կյանքեր։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Մենք խաղաղություն կբերենք` երաշխավորներով, իսկ Փաշինյանը կբերի ևս մեկ պատերազմ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանի Գուսարի շրջանում անձրևները քանդել են գյուղերի միջև ընկած ճանապարհը (տեսանյութ) Նոր սպառնալիք Օվերչուկից Կեղտոտ մանիպուլյացիա. Հանրությանն ահաբեկում են նոր կարգախոսով Ամիօ բանկը համալրել է կանոնադրական կապիտալը 20 մլրդ ՀՀ դրամով Գյումրու մանկապարտեզային տնտեսություններում ականատեսը եղանք բազմաթիվ խնդիրների. Մարտուն ԳրիգորյանՋուր չի լինի երկար ժամանակ․ հասցեներ «ՀայաՔվե» միավորումը Գյումրիում ճանաչողական այց էր կազմակերպել իր երիտասարդական կառույցի անդամների անդամների համարՓաշինյանի և Բաքվի խոսույթները նույնական են դարձել Մի շարք հասցեներում գազամատակարարման ընդհատում կինի Վիճաբանություն և ծեծկռտուք՝ Նորապատում. մոտ 15 հոգով ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել 43-ամյա տղամարդուն ԱՄՆ-ը և Իսրայելը hարձակվել են Իրանի ավելի քան 80 բուհի և գրադարանի վրա «ՀայաՔվեի» ծրագրի հիմքում են Հայաստանի և հայ ժողովրդի ազգային շահերը․ Ավետիք Քերոբյան48-ամյա տղամարդը հետընթացի ժամանակ պատահմամբ սպանել է իր կնոջըԱրևային էներգետիկան անհավանական արագությամբ դուրս է մղում ածուխը, գազը և ԱԷԿ-ները Որպեսզի մարդիկ կարողանան բարեկեցիկ ապրել իրենց հայրենիքում, պետք է ստեղծել իրական ու կայուն պայմաններ. Գագիկ Ծառուկյան«Ժառանգություն» կուսակցությունը կոչ է անում աջակցել «Ուժեղ Հայաստան Սամվել Կարապետյանի հետ» դաշինքին․ Նարեկ Կարապետյան Թվայնացումը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտում. ԶՊՄԿ թվայնացման թիմի ղեկավարը ներկայացնում է ոլորտում նոր տեխնոլոգիաների ներդրման կարևորությունը Հրդեհի ժամանակ կինը պատուհանից դուրս է նետել փոքրիկ երեխային․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԶգուշացման ուղերձ Մոսկվայից․ ի՞նչ է թաքնված Պուտին-Փաշինյան բանակցությունների հետևում Ռուսական սպառնալիք․ ՌԴ գլխավոր սխալը Արցախի հարցում. Էդմոն Մարուքյան «ՀայաՔվե» միավորումը վշտակցում է սգակիր ընտանիքին և Բալայանի մերձավորներին` ծանր կորստի կապակցությամբԱյն մասին, թե ինչու բացարձակ անօրինական և հակամարդկային դպրոցահասակ Դավիթ Մինասյանի կալանավորումը և ինչու նա պետք է անհապաղ ազատ արձակվի. Ավետիք ՉալաբյանՀամախմբման տրամաբանություն․ ընդդիմադիր դաշտում ձևավորվող նոր կենտրոնը Թրամփը բախվել է փակուղային իրավիճակի. պատերազմը պետք է դադարեցվի իրանական պայմանների հիման վրա Ու՞մ բախտը կբերի այսօր. աստղագուշակ ապրիլի 6-ի համար Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Արցախում շարունակվում է մշակութային վանդшլիզմը. թիրախnւմ Ստեփանակերտի մայր եկեղեցին է Աղոթք նեղության ժամին Վրաստանը հայտնել է արտասահմանյան հատուկ ծառայությունների հետ կապ ունեցող օտարերկրացու ձերբակալման մասինBrent նավթի իրական գները ռեկորդ են սահմանում. ֆիզիկական նավթը գնահատվում է 141 դոլար՝ մեկ բարելի դիմացԳարնանային առավոտյան ռեժիմ. Ինչպես «արթնացնել» մաշկը և վերականգնել դրա թարմությունըԼուիզիանայում հարբած հաշմանդամ վարորդը տոնական շքերթի ժամանակ մխրճվել է ամբոխի մեջ. կա առնվազն 13 վիրավորԱմերիկան պատմություն է սովորել Իրանից, բայց դեռ պետք է հասկանա իշխանության աշխարհագրությունը. ՎելայաթիՆեթանյահուն շնորհավորել է Թրամփին ամերիկացի օդաչուի փրկության առիթով Ինչպես են ԱՄՆ ուժերն իրականացրել իրենց պատմության ամենահամարձակ գործողություններից մեկը. The TelegraphԻրանի հետ գործարքը հնարավոր է մինչև երեքշաբթի, այլապես ամեն ինչ կպայթեցնեմ. ԹրամփԳիտնականները գտել են «էպիլեպսիայի աղբյուրը», որը ձևավորվում է դեռևս նախքան ծնունդըՁեր անխոհեմ գործողությունները յուրաքանչյուր ընտանիքի համար ԱՄՆ-ն իսկական դժոխքի են վերածում. Ղալիբաֆը՝ Թրամփին2 հազար տարեկան բնակատեղի է հայտնաբերվելԳինու չափավոր օգտագործումը կարող է դանդաղեցնել տղամարդկանց կենսաբանական ծերացումը. International Journal of Public HealthԱդրբեջանի ԱԳՆ-ն արձագանքել է Պուտին-Փաշինյան հանդիպմանը և հաջորդիվ ռուս պաշտոնյաների կողմից Լեռնային Ղարաբաղի հիշատակմանըԱՄԷ-ն հայտնել է ԱՄՆ-ին միանալու պատրաստակամության մասին՝ «Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունն ապահովելու համար»«Ուրատուն» հաղթեց Վելոսայի հեթ-տրիկի շնորհիվ եւ առաջատարն է Իրանի ԻՀՊԿ-ն հայտնել է Բահրեյնի, Քուվեյթի, ԱՄԷ-ի և Հայֆայի օբյեկտներին հարվածելու մասինԼավրովն ու Արաղչին քննարկել են Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը ԱՄՆ-ն մեծ քանակությամբ զենք է ուղարկել իրանցի ցուցարարներին և քրդերին. Թրամփ Գումարն արդեն հորիզոնում է. 3 կենդանակերպի նշաններ մտնում են բարգավաճման շրջան մինչև ապրիլի 19-ըՀռոմի պապը համաշխարհային առաջնորդներին կոչ է արել վայր դնել զենքը ՀՊԼ․ «Նոա»-ն երկու անպատասխան գնդակ ուղարկեց ԲԿՄԱ-ի դարպասը