Երևան, 12.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մետաքսի ճանապարհի ստորգետնյա քաղաքը․ հնագետները բացահայտել են Իսիկ Կուլի գաղտնիքը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Գիտնականները հայտնաբերել են հսկայական ստորջրյա կորած քաղաք, որը մի ժամանակ ծաղկում է ապրել լեգենդար Մետաքսի ճանապարհին եւ անհետացել է ավերիչ երկրաշարժից հետո, որի պատճառով հայտնվել է Ղրղզստանի Իսիկ-Կուլ լճի՝ աշխարհի ամենահին եւ խոր լճերից մեկի խորքում, գրել է Interesting Engineering-ը։

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թիմը սուզվել է մոտ քսանհինգ միլիոն տարեկան այս լեռնային հսկայի սառցե ջրերում՝ բացահայտելու համար նրա հյուսիսարեւմտյան ափի մոտ թաքնված առեղծվածը։

Այն, ինչ հետազոտողները տեսել են ջրի տակ, զարմացրել է նույնիսկ փորձառու հնագետներին։ Նրանք հայտնաբերել են մեծ քաղաքային կենտրոնի մնացորդներ, որը լրագրողներն արդեն անվանել են «Մետաքսի ճանապարհի Ատլանտիդա»։ Բայց սա պարզապես լեգենդ չէ. հնագետները հայտնաբերել են ծաղկող բնակավայրի իրական հետքեր, որը ծառայել է որպես առեւտրականների եւ ճանապարհորդների կենսական կանգառ, եւ, անսպասելիորեն, XIII դարի հսկայական մուսուլմանական դամբարանադաշտ։

Տորուու-Այղըր քաղաքային համալիրը, ինչպես այն հայտնի է պաշտոնապես, գտնվում է ընդամենը 1-4 մետր խորության վրա, բայց նույնիսկ մակերեսային սուզումները վերածվել են ճանապարհորդության ժամանակի միջով։

Սուզորդների խումբը շերտ առ շերտ ուսումնասիրել է տարածքը։ Վերին շերտում նրանք հայտնաբերել են քարե եւ աղյուսե կառույցներ, այդ թվում՝ սենյակ, որտեղ կար հացահատիկի միջնադարյան աղացաքար։ Չնայած պատերը փլուզվել էին, փայտե գերանները զարմանալիորեն լավ էին պահպանվել։ Հաջորդ շերտում հնագետները պատահաբար հանդիպել են մեծ հասարակական շենքի, հնարավոր է՝ մզկիթի, լոգարանի կամ մեդրեսեի։

Մոտակայքում գտնվում է հսկայական մուսուլմանական դամբարան, որտեղ պահպանվել են գերեզմանատեղիներ՝ դեպի հյուսիս կողմնորոշմամբ, քիբլայի ուղղությամբ, ինչպես սահմանված է իսլամական ավանդույթով։

Արշավախմբի ղեկավար Վալերի Կոլչենկոյի խոսքով՝ հետազոտողները վերականգնել են խոշոր առեւտրային կենտրոն, որը գործել է ավելի քան 1 500 տարի։ Այստեղ փոխանակվել են մետաքս, համեմունքներ, մետաղներ եւ գաղափարներ՝ տեղաշարժվելով Արեւելքի եւ Արեւմուտքի միջեւ։ Քաղաքի վերջը հանկարծակի է եկել. հզոր երկրաշարժը ավերել է շենքերը, եւ քաղաքն անցել է ջրի տակ։ Գիտնականները կարծում են, որ բնակիչները կարողացել են նախապես լքել այն, եւ ավերակները, հնարավոր է, հետագայում զբաղեցրել են քոչվոր ցեղերը։

Առաջին գտածոները ներկայում վերլուծվում են, հնագետները հետազոտությունների նոր փուլեր են պատրաստում։ Իսիկ-Կուլ լիճը, կարծես, նոր է սկսում բացահայտել իր հին գաղտնիքները։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Բոլոր ոլորտներում իշխանության վարած սխալ քաղաքականությունը մի օր պայթելու է․ Արեգ ՍավգուլյանՀայաստանը հերթական զիջման շեմին է․ նույն մարդիկ, նույն սխալները, նույն արդյունքը. Էդմոն ՄարուքյանՔաղաքացիական հասարակությունը ևս քաղբանտարկյալների համար պետք է իր ձայնը բարձրացնի․ Անահիտ ԱդամյանՅուրաքանչյուր հայի խնդիր կամ ձեռքբերում, որը ընդհանրական է, դա բոլորինս է․ Արսեն Գրիգորյան«Ուժեղ Հայաստան»-ի «ձայները Քոչարյանին տալու» մասին սուտ խոսքի հեղինակները պատասխանատվություն են կրելու․ Նարեկ Կարապետյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս մարդիկ սկսեցին «հոկեյ» խաղալ խոտի վրա. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Կենսաթոշակը բարձրացվել է, Բաղրամյան պողոտայի ցույցը ցրվել է. «Փաստ»Եկեղեցին մեզ սովորեցնում է լինել բարի․ այսօր մեր ժողովուրդն ամենաշատը բարության կարիքն ունի․ Լիլիթ ԱրզումանյանԳեղեցիկ ժեստ երկակի իմաստով. եվրոպական աջակցությունը Հայաստանին հակառակ արդյունք է տվել. «Փաստ»Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. Արման ԳրիգորյանԲավական է նստել երկու աթոռի վրա. «Փաստ»«Եթե կոտրվենք, դա Գագիկին դուր չի գա, պետք է միասնական լինենք, որ հաղթենք այս ցավին». Գագիկ Միկիչյանն անմահացել է սեպտեմբերի 30-ին Ջրականում. «Փաստ»Ի՞նչ կասեր Նարեկ Կարապետյանն իր մանկության Նարեկին, և ի՞նչ ուղերձ ունի նա Հայաստանի երեխաներին«Առաջին հերթին չեզոքացնել այն ընդդիմադիրներին, որոնք ունեն ռեսուրսներ, և դրանք ինչ-որ պահի կարող են ծառայել փոփոխությունների նպատակին». «Փաստ»«2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին ընդդիմադիր 4 ուժերը ստացել են 80%-ով ավելի շատ ձայն, քան 2021-ին․ Նարեկ Կարապետյան Երբ մի հարցուպատասխանը բացահայտում է իրավիճակի ծանրության ողջ պատկերը. «Փաստ»Ի՞նչ փոխհատուցում կտրամադրվի Արցախից բռնի տեղահանված և պետական ուսհաստատություններ ընդունված ուսանողներին. նախագիծ. «Փաստ»Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումները կրում են զանգվածային ու համակարգված բնույթ. «Փաստ»Ընտրություններն անցան, «սերն» ու «սրտիկներն» էլ հետը. «Փաստ»Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ»Oրենքի առաջ բոլորը հավասար են, բացի Նիկոլ Փաշինյանից. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ սպասել սեպտեմբերի 12-ից 16-ինՍեպտեմբերի 14-ին և 15-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուՊեսկով․ Ռուսաստանը միջուկային զենքը կուղղի Լիտվայի դեմ՝ դրա տարածքում միջուկային զինանոց տեղակայելու դեպքումԲարսելոնան որոշել է վաճառել կիսապաշտպանին. հայտնի է ֆուտբոլիստի տրանսֆերային արժեքը«Tour of Armenia»-ն է․ սեպտեմբերի 12-ին ճանապարհների երթևեկությունը կսահմանափակվիՍաուդյան Արաբիայի «Արևելք–Արևմուտք» նավթամուղի շրջանում հարված է գրանցվել․ հաղորդվում է նավթի մղման խափանման մասինՓաշինյանը փորձ է անում գնալ ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների ռեստարտի. Էդմոն ՄարուքյանԹուրքիան ու Բուլղարիան սահմանային նոր անցակետ կկառուցեն«Խրամատում՝ հայրենիքի համար, իշխանության կողքին՝ բիզնեսի՞ համար». Հրայր ԿամենդատյանՓրկարարները Ալավերդիում ժայռի միջից 15 մետր խորությունից օտարերկրացու են դուրս բերելԻսպանական Սեուտայում միգրանտների ճամբարում հրդեհ է բռնկվելԽոշոր ավտովթարի ժամանակ Ծաղկաձորում բախվել են «Rolls Royce»-ն ու «BMW»-ն․ կան վիրավորներԽոսում են բարոյականությունից, բայց իրենց գործերով սովորեցնում են՝ բարոյականությունը կարելի է անտեսել. Մենուա ՍողոմոնյանՀՊԼ․ Վանը տարավ իր առաջին հաղթանակըԻրանի նախագահը դեմ է «պատերազմի շարունակմանը»Էկոպարեկները Տավուշում ապօրինի ծառահատում են բացահայտելՈւթ տարվա դիմակներ․ ինչպես են «արժանապատիվները» հանուն շահի փոխում իրենց արժեքներն ու ճամբարը. Աննա ԿոստանյանԹուրքական գերիշխանության տակ ապրելով՝ յուրաքանչյուրիս կյանքը վտանգված է լինելու․ Ավետիք ՉալաբյանԷնդրյու Գարֆիլդը և այլ աստղեր քիչ է մնացել ավիավթարի զոհ դառնան«Գազը թանկացնեն՝ մենք էլ մի բան կթանկացնենք». Փաշինյանի հայտարարությունը՝ տնտեսագիտական անգրագիտության ու դիվանագիտական սնանկության վկայություն. Հրայր ԿամենդատյանԱռուշ Առուշանյանը ուզում է խաղալ երկու լարի վրա․ Մհեր ԱվետիսյանՊլանային ջրանջատում Գյումրիում սեպտեմբերիի 15-16-ինԻ՞նչ նոր բարդությունների առաջ կարող է կանգնել Ծառուկյանի բիզնեսը․ պատմում է փաստաբանըՀայաստանի կառավարությունը հավանություն է տվել Լեհաստանի հետ ռազմատեխնիկական համաձայնագրինԵրևանում կանցկացվի «Անցյալի ապագա» միջազգային էթնո-նորաձևության փառատոնըՈւշադրություն վարորդներին. սեպտեմբերի 12-ին և 13-ին Երևանի մի շարք փողոցներ փակ կլինենՅունիբանկը դարձել է AGBU Global Run-ի գլխավոր հովանավորը՝ ի աջակցություն Camp Nairi-իՆորվեգիայի արքայադուստր Աստրիդ Մոդ Ինգեբորգը մահացել է 94 տարեկան հասակումԼուկաշենկոն ծրագրում է մոբիլիզացիա հայտարարել