Երևան, 28.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Մետաքսի ճանապարհի ստորգետնյա քաղաքը․ հնագետները բացահայտել են Իսիկ Կուլի գաղտնիքը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Գիտնականները հայտնաբերել են հսկայական ստորջրյա կորած քաղաք, որը մի ժամանակ ծաղկում է ապրել լեգենդար Մետաքսի ճանապարհին եւ անհետացել է ավերիչ երկրաշարժից հետո, որի պատճառով հայտնվել է Ղրղզստանի Իսիկ-Կուլ լճի՝ աշխարհի ամենահին եւ խոր լճերից մեկի խորքում, գրել է Interesting Engineering-ը։

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թիմը սուզվել է մոտ քսանհինգ միլիոն տարեկան այս լեռնային հսկայի սառցե ջրերում՝ բացահայտելու համար նրա հյուսիսարեւմտյան ափի մոտ թաքնված առեղծվածը։

Այն, ինչ հետազոտողները տեսել են ջրի տակ, զարմացրել է նույնիսկ փորձառու հնագետներին։ Նրանք հայտնաբերել են մեծ քաղաքային կենտրոնի մնացորդներ, որը լրագրողներն արդեն անվանել են «Մետաքսի ճանապարհի Ատլանտիդա»։ Բայց սա պարզապես լեգենդ չէ. հնագետները հայտնաբերել են ծաղկող բնակավայրի իրական հետքեր, որը ծառայել է որպես առեւտրականների եւ ճանապարհորդների կենսական կանգառ, եւ, անսպասելիորեն, XIII դարի հսկայական մուսուլմանական դամբարանադաշտ։

Տորուու-Այղըր քաղաքային համալիրը, ինչպես այն հայտնի է պաշտոնապես, գտնվում է ընդամենը 1-4 մետր խորության վրա, բայց նույնիսկ մակերեսային սուզումները վերածվել են ճանապարհորդության ժամանակի միջով։

Սուզորդների խումբը շերտ առ շերտ ուսումնասիրել է տարածքը։ Վերին շերտում նրանք հայտնաբերել են քարե եւ աղյուսե կառույցներ, այդ թվում՝ սենյակ, որտեղ կար հացահատիկի միջնադարյան աղացաքար։ Չնայած պատերը փլուզվել էին, փայտե գերանները զարմանալիորեն լավ էին պահպանվել։ Հաջորդ շերտում հնագետները պատահաբար հանդիպել են մեծ հասարակական շենքի, հնարավոր է՝ մզկիթի, լոգարանի կամ մեդրեսեի։

Մոտակայքում գտնվում է հսկայական մուսուլմանական դամբարան, որտեղ պահպանվել են գերեզմանատեղիներ՝ դեպի հյուսիս կողմնորոշմամբ, քիբլայի ուղղությամբ, ինչպես սահմանված է իսլամական ավանդույթով։

Արշավախմբի ղեկավար Վալերի Կոլչենկոյի խոսքով՝ հետազոտողները վերականգնել են խոշոր առեւտրային կենտրոն, որը գործել է ավելի քան 1 500 տարի։ Այստեղ փոխանակվել են մետաքս, համեմունքներ, մետաղներ եւ գաղափարներ՝ տեղաշարժվելով Արեւելքի եւ Արեւմուտքի միջեւ։ Քաղաքի վերջը հանկարծակի է եկել. հզոր երկրաշարժը ավերել է շենքերը, եւ քաղաքն անցել է ջրի տակ։ Գիտնականները կարծում են, որ բնակիչները կարողացել են նախապես լքել այն, եւ ավերակները, հնարավոր է, հետագայում զբաղեցրել են քոչվոր ցեղերը։

Առաջին գտածոները ներկայում վերլուծվում են, հնագետները հետազոտությունների նոր փուլեր են պատրաստում։ Իսիկ-Կուլ լիճը, կարծես, նոր է սկսում բացահայտել իր հին գաղտնիքները։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Զգոն եղեք․ Սպասվում է գեոմագնիսական խանգարումների նոր ալիքԲուրաստան բնակավայրում 24-ամյա վարորդը «Opel Combo»-ով վրաերթի է ենթարկել 75-ամյա հետիոտնինԷրդողանը Մակրոնին հրավիրել է ԹուրքիաՄեծամորում բացառիկ գտածոներ են հայտնաբերվելՌուսաստանի նախագահը հայտարարել է Իրանում ատոմակայանի շինարարությունը շարունակելու մասինՍա է հայկական մրցավարության իրական դեմքը. Նոայի արձագանքը՝ Հենրիկ Նալբանդյանի գործողություններինԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինԹրամփը խոստացել է պաշտոնապես արգելել «արհեստական բանականություն» եզրույթի օգտագործումըՌԴ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածելՎիճաբանություն և ծեծկռտnւք ազգականների միջև. կա զnհՓաշինյանի յուրաքանչյուր զիջում Ադրբեջանի համար նոր պահանջ ներկայացնելու նոր առիթ է․ Ուժեղ ՀայաստանՄեր բախտը չի բերել, որ մենք ունենք ադրբեջանա-թուրքամետ իշխանություններ. Սամվել ԿարապետյանԳողություն է բացահայտվել, գողի տանը կանեփի 169 բույս է հայտնաբերվելՀայ-իրանական սահմանին խայտառակ վիճակ է․ Տիգրան ԱբրահամյանՈչ թե խաղաղության, այլ Ալիևի պատերազմել - չպատերազմելու քմահաճույքի երաշխիքն են Փաշինյանի զիջումները․ Անուշ ՄիրզոյանԻշխանությունների ներկայացրած TRIPP նախագիծը ո՞ւմ շահերն է սպասարկելու. որպես հուշում՝ ոչ Հայաստանի. Ուժեղ ՀայաստանՄաքուր Սևան՝ ապագա սերունդներին․ «Թովմասյան» հիմնադրամի բնապահպանական առաքելությունը (տեսանյութ)Կոնվերս Բանկը հայտարարում է ՀՀ դրամով պարտատոմսերի տեղաբաշխման մասինԿարեն Ասլանյանը հաղթել է Ադրբեջանի ներկայացուցչին և հռչակվել աշխարհի չեմպիոնԹրամփի խորհրդականը Սուդանում սովի հետ կապված իրավիճակը որակել է «աղետալի»Փաշինյանն իր ու իր թիմի վրա դուրս կգա, եթե լրտես է ման գալիս, թող արագ շարժվի այդ ուղղությամբ. Սամվել ԿարապետյանՄենք ցանկացած օր պատրաստ ենք Փաշինյանի ասած արտահերթին, մարդդիկ զզվում են իրենցից․ ԿարապետյանԿասեցվել է «Իգիթ» արտադրատեսակի արտադրությունըՈւնենք մտավախություն, որ TRIPP-ի շրջանակում Հայաստանի իշխանությունը կարող է Ադրբեջանին հարմարեցնել Հայաստանի օրենսդրությունը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԽաղաղությունը չի հաստատվում միայն խաղաղություն ասելով․ Արեգա ՀովսեփյանԻնչպե՞ս գումարը պահել միշտ հասանելի և միաժամանակ եկամուտ ստանալԹրամփը հայտարարել է, որ Եվրոպան ներգաղթի հետ կապված «մեծ խնդիր» ունի Այս մեդալն իմ նպատակներից ու երազանքներից միայն մեկն է. Համլետ Մանուկյան Առանց ստորագրված համաձայնագրի՝ ոչ մի երաշխիք չկա, որ Հայաստանի միջով ճանապարհ ստանալուց հետո Ադրբեջանը նոր պահանջ չի առաջադրելու. Մարիաննա Ղահրամանյան2026 թվականի ընտրությունները կեղծված են, և դա ժամանակի ընթացքում կապացուցվի. Ավետիք Չալաբյան«ՀայաՔվեն» Եվրոպային ներկայացնում է Հայաստանում մարդու իրավունքների իրական վիճակը. Աննա ԿոստանյանԸնդդիմությունը չպետք է խաղա ՔՊ-ի գրած կանոններով․ պետք է պարտադրել իշխանության հրաժարականը․ Հրայր Կամենդատյան «Նախկինների» թալանի դեմ պայքարող Փաշինյանի թիմում նախկին հանրապետականներն են՝ նոր կոստյումներով․ Աննա Կոստանյան Ինքը հազիվ 1 մլրդ դոլար ծախսելով կարողացավ 49 տոկոս ձայն հավաքել․ Սամվել ԿարապետյանԱդրբեջանն անընդհատ ձգձգելու է խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը․ Նարեկ Կարապետյան Իշխանության`առանց խաղաղության զիջումների գնալու քաղաքականության հետևանքով Ադրբեջանի ախորժակն ավելի ու ավելի է մեծանում. Տիգրան ԱբրահամյանՍաֆարովների փառաբանող Ադրբեջանի հոտ առանց խաղաղության պայմանագիր ստորագրման ինչպես կարող եք գնալ TRIPP-ի գործարկման․ Արամ Վարդևանյան Նախ՝ խաղաղության պայմանագիր, հետո՝ TRIPP․ դրա վաղաժամ իրականացումը բխում է Ալիևի շահերից. Իրինա ՅոլյանԽաղաղությունը չշփոթեք անվերջ զիջումների հետ. Ադրբեջանի ախորժակն ավելի է մեծանում. Տիգրան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինԵթե Ադրբեջանը վաղը հայտարարի, որ չի ստորագրելու խաղաղության համաձայնագիրը, մենք ոչինչ չենք կարողանա անել. Լենա ՄաթևոսյանՄիրզոյանը չի բացառում, որ Ադրբեջանը TRIPP-ից հետո չստորագրի խաղաղության պայմանագիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԻշխանությունները խուսափում են ժողովրդի ձայնը լսելուց և նրա կամքը կատարելուց. Հրայր Կամենդատյան21-րդ դարը մերն է լինելու. Արշակ ԿարապետյանՃապոնիայում կարող են ներդրվել օտարերկրյա գործակալի կարգավիճակ և դրա հետ կապված պատժամիջոցներ Ամիօ բանկը ժամկետից շուտ ավարտել է 3 մլրդ դրամի պարտատոմսերի տեղաբաշխումը Իշխանությունների թույլ կառավարման արդյունքում շատերը մեզ հետ խոսում են ուլտիմատումների լեզվով. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանում գյուղատնտեսությունն այս տարի շեշտակի անկում է ապրել. Նարեկ ԿարապետյանԴեղատներում այլևս չեն վաճառվի սնդիկային ջերմաչափերԱրարատ Միրզոյանին՝ ի՞նչ երաշխիք կա, որ Ադրբեջանը TRIPP-ով ճանապարհ ստանալուց հետո կստորագրի խաղաղության պայմանագիրը․ Մարիաննա Ղահրամանյան TRIPP-ով Ադրբեջանը ցամաքային ճանապարհ է ստանում դեպի Նախիջևան, իսկ Հայաստանը՝ ոչինչ․ Լենա Մաթևոսյան