Ադրբեջանից մինչև ԱՄԷ․ Իրանը շրջապատված է ավելի առաջադեմ ռազմաօդային ուժերով

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Հունիսին տեղի ունեցած 12-օրյա պատերազմի ժամանակ Իրանի հնացած ռազմաօդային ուժերը գրեթե անզոր գտնվեցին Իսրայելի դեմ։ Ինչ վերաբերում է Իրանի մոտակա հարևաններին, ապա երկրների մեծ մասն արդեն ստեղծել է կամ ստեղծում է ավելի ժամանակակից կործանիչներով համալրված ՌՕՈւ, ինչն ընդգծում է իր ռազմաօդային ուժերն արդիականացնելու Թեհրանի խիստ անհրաժեշտությունը։ Այս մասին գրում է Forbes-ը։

Ադրբեջանը նոյեմբերի 8-ին ցուցադրեց իր նոր JF-17C Block III կործանիչները, որոնք վերջերս ձեռք է բերել Պակիստանից։ Բաքուն պատվիրել է 40 նման ժամանակակից կործանիչ, որոնք օժտված են բազմաթիվ առաջադեմ գործառույթներով, այդ թվում՝ փուլավորված անտենային ցանցով ռադարներով։ Նորագույն JF-17-ը կարող է նաև ուղիղ տեսանելիության սահմաններից դուրս արձակել չինական «օդ-օդ» դասի PL-15E հրթիռներ՝ նույն այն հրթիռները, որոնցով Պակիստանը մայիսին Հնդկաստանի հետ տեղի ունեցած մարտական բախումների ժամանակ խոցել էր առնվազն մեկ ֆրանսիական արտադրության «Դասո Ռաֆալ» ինքնաթիռ։

Իրանի ամենաառաջադեմ կործանիչները մնում են 1970-ականներին ձեռք բերված ամերիկյան «Գրուման» F-14A Tomcat-ները։ Թեհրանը մինչև 1979 թվականի հեղափոխությունը ստացել էր 79 ինքնաթիռ, և դրանցից առնվազն մի քանի տասնյակը շահագործվում է մինչ օրս։ F-14-ը՝ իր ժամանակի առաջադեմ ինքնաթիռը, որը համալրված է AWG-9 ռադարով և AIM-54 Phoenix («Ֆենիքս») հրթիռով, պիոներ դարձավ ուղիղ տեսանելիության սահմաններից դուրս օդային պատերազմ վարելու գործում։ AIM-54-ը կարող է խոցել օդային թիրախները մինչև 160 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Իրանը ստեղծել է «Ֆենիքս»-ի մոդիֆիկացիան՝ «Ֆակուր-90» անվանումով։

Սակայն այս հրթիռներից ոչ մեկը չունի PL-15E-ի ենթադրյալ 120 մղոն թռիչքի հեռահարությունը։ Թեև հոդվածը գրելու պահին չկա որևէ տեղեկություն, որ Ադրբեջանն ունի կամ ձեռք կբերի PL-15E, դա անակնկալ չէր լինի։ Ի վերջո, Բաքուն վերջերս Չինաստանից ստացել է HQ-9BE ցամաքային ռազմավարական զենիթահրթիռային համալիրներ։

Իրանի արևմուտքում Թուրքիան նույնպես նոր գործարք է կնքել «Եվրոֆայթեր Թայֆուն» (Eurofighter Typhoon) սերիա 3A և 4-ի 44 կործանիչի մատակարարման վերաբերյալ։ Անկարան 4,5 սերնդի՝ ակտիվ փուլավորված անտենային ցանցով ժամանակակից ռադարներով համալրված այդ կործանիչների համար ձեռք կբերի նաև «Մետեոր» հրթիռներ, որոնց հեռահարությունը գերազանցում է 120 մղոնը։ Թուրքիան հույս ունի նաև մոտ ապագայում ձեռք բերել հինգերորդ սերնդի «Լոքհիդ Մարտին» F-35 Lightning II 40 քիչ նկատելի հարվածային կործանիչ և մշակում է սեփական TF Kaan քիչ նկատելի կործանիչը։

Սաուդյան Արաբիան նույնպես հույս ունի ձեռք բերել F-35: Իր ազդեցիկ թագաժառանգ Մուհամեդ բին Սալմանի՝ Սպիտակ տուն կատարելիք այցին ընդառաջ հաղորդումներ եղան, որ Էր Ռիադը ցանկանում է գնել 48 նման քիչ նկատելի կործանիչ։ Սա զգալիորեն կուժեղացնի Սաուդյան Արաբիայի՝ առանց այդ էլ տպավորիչ ռազմաօդային ուժերը, որոնք արդեն շահագործում են արևմտյան արտադրության 4,5 սերնդի մի քանի ժամանակակից ինքնաթիռ։

Վերջին տասնամյակում հարևան Քաթարը նույնպես կուտակել է կործանիչների մեծ պարկ՝ արևմտյան արտադրության 4,5 սերնդի մոտ 100 ինքնաթիռ՝ երեք տեսակի՝ «Եվրոֆայթեր», «Ռաֆալ» և ամերիկյան կատարելագործված «Բոինգ» F-15QA:

Արաբական Միացյալ Էմիրությունները դարձավ առաջին երկիրը, որը ձեռք բերեց ավելի ժամանակակից F-16 կործանիչներ, քան 2000-ականներին ԱՄՆ ՌՕՈւ-ի սպառազինության մեջ եղածները։ Թեև Աբու Դաբին կասեցրել էր 50 F-35-ի մատակարարման նախորդ գործարքը, որը կնքվել էր Թրամփի նախագահության առաջին ժամկետի վերջում, 2021-ի վերջին Ֆրանսիայից պատվիրեց 80 «Ռաֆալ» F4 բազմաֆունկցիոնալ կործանիչ։ Այս ֆրանսիական ինքնաթիռները կհամալրվեն «Մետեոր» հրթիռներով և ժամանակակից այլ զինամթերքով։ Այս գործարքն ինքնին համադրելի է 50 տարի առաջ Իրանի կողմից F-14A-ների նշանակալի ձեռքբերման հետ։

Հայաստանը նույնպես վաղուց բարեկամական հարաբերություններ է պահպանում Իրանի հետ, և բացի Սու-25-ներից, Երևանն ունի միայն չորս ժամանակակից Սու-30ՍՄ բազմաֆունկցիոնալ կործանիչ։

Իրանի կողմից Սու-35-ների ձեռքբերումը դժվար թե փոխի ռազմաօդային ուժերի հավասարակշռությունը Պարսից ծոցում կամ Իսրայելի ՌՕՈւ-ի նկատմամբ։ Ավելին, Թեհրանի անմիջական հարևանությամբ 4,5 և 5-րդ սերունդների կործանիչների լայնածավալ գնումները թույլ են տալիս ենթադրել, որ 48 հատ Սու-35-ը այն նվազագույնն է, որն անհրաժեշտ է Իրանի ՌՕՈւ-ին՝ լիակատար փոքրամասնության մեջ չհայտնվելու և սպառազինությամբ նրանց չզիջելու համար։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ