Ռուսաստանն ու Հայաստանը շարունակում են ամրապնդել գիտական և մշակութային կապերը

«Ռուսաստան և Անդրկովկաս. պատմություն և մշակույթ» գրքի կլոր սեղանի քննարկում և շնորհանդես տեղի ունեցավ Երևանի Ռուսական տանը։

 

Նոյեմբերի 28-ին Երևանի Ռուսական տանը տեղի ունեցավ «Ռուսաստան և Անդրկովկաս. պատմություն և մշակույթ» գրքի շնորհանդեսը և փորձագիտական կլոր սեղանի քննարկումը։ «Ռոսսոտրուդնիչեստվո»-ի կողմից կազմակերպված միջոցառումը միավորել էր Ռուսաստանի և Հայաստանի առաջատար պատմաբաններին, փորձագետներին և ակադեմիական հանրության ներկայացուցիչներին։

 

Շնորհանդեսը վարում էր Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի ժամանակակից Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի ուսումնասիրությունների լաբորատորիայի գիտաշխատող և «Վալդայ» ակումբի փորձագետ Դարիա Սապրինսկայան։ Գիրքը հրատարակվել է «Ռոսսոտրուդնիչեստվո»-ի և «ՌՈՒՆԻՎԵՐՍ» հրատարակչության համատեղ կողմից և համընկնում է 2025 թվականին նշվող հանրային դիվանագիտության 100-ամյակի հետ։

 

«Դարերի միջով. Ռուսաստանը և Անդրկովկասը քաղաքակրթությունների երկխոսության մեջ» խորագրով կլոր սեղանի շուրջ քննարկման ժամանակ մասնակիցները քննարկել են Ռուսաստանի և Անդրկովկասի երկրների միջև դարավոր պատմական և մշակութային կապերը, նրանց ընդհանուր մշակութային ժառանգությունը, խորհրդային շրջանի ազդեցությունը Հայաստանի ժամանակակից ինքնության վրա, ինչպես նաև մշակութային և կրթական երկխոսության դերը տարածաշրջանային կայունության ամրապնդման և երկկողմ համագործակցության հեռանկարների գործում։

 

Միջոցառմանը ելույթ ունեցան՝ Վադիմ Ֆեֆիլովը, Պլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղի տնօրեն Թամարա Վարդանյանը, պատմական գիտությունների դոկտոր Ստեփան Ստեփանյանցը, պատմական գիտությունների թեկնածուներ Վահե Ավետիսյանը և Կարինե Շագիդանովան, ինչպես նաև Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր Վիկտորիա Առաքելովան։ Քննարկումը վարեց Հայաստանում «Ռոսսոտրուդնիչեստվո»-ի ներկայացուցչության ղեկավարի տեղակալ Եկատերինա Անդրեևան։

 

«Սա այն գիրքն է, որը հաճախակի կքննարկվի։ Այս ձևաչափի հրատարակությունները կարևոր քայլ են երիտասարդ սերնդի շրջանում պատմության նկատմամբ հետաքրքրությունը արթնացնելու համար։ Այսօր մենք տեսնում ենք, թե որքան հաճախ է պատմությունը վերանայվում։ Օրինակ՝ ի հայտ են գալիս պնդումներ, որ հայերը լավ են ապրել Օսմանյան կայսրության օրոք։ Այս գիրքը պետք է լինի յուրաքանչյուր համալսարանի ուսումնական ծրագրում։ Ամսաթվերն ու իրադարձությունները պատմության հիմքն են, և մեզ անհրաժեշտ են նմանատիպ ավելի շատ հրատարակություններ։ Անդրկովկասի Ռուսաստանին միացման ժամանակաշրջանը դինամիկ զարգացման ժամանակաշրջան էր, ի տարբերություն 17-18-րդ դարերի։ Երբ այսօր կասկածի տակ է դրվում Ռուսաստանի կայսրությանը Հայաստանի միանալու ճշգրտությունը, դա հակասում է գիտական գիտությանը և ոչ պատմական տեսակետ է։ Մարդիկ կարող են ունենալ տարբեր քաղաքական հայացքներ, բայց ոչ պատմականությունն ու գիտականությունը անընդունելի են։ Մենք՝ պրոֆեսիոնալ պատմաբաններս, պետք է պահպանենք այս սկզբունքը», - ընդգծեց Թամարա Վարդանյանը։

 

«Այս նախաձեռնությունը խիստ գովելի է, քանի որ պատմությունն այսօր բազմաթիվ մանիպուլյացիաների առարկա է դարձել, հատկապես անցյալի քաղաքականացման և դրա ժամանակակից չափանիշներին համապատասխանեցման համատեքստում: Ռուսաստանի հետ մեր ընդհանուր պատմությանը թարմ, անաչառ հայացքը հատկապես արդիական է», - ավելացրեց Վահե Ավետիսյանը։

 

«Լինելով ռուսական պետության մաս՝ Անդրկովկասի ժողովուրդներին հնարավորություն տրվեց զարգացնել և ամրապնդել հարաբերությունները բազմազգ համայնքի շրջանակներում: Գիրքը վառ կերպով ցույց է տալիս ռուսական քաղաքական և մշակութային տարածքում ինտեգրված ժողովուրդների ծաղկումը, որը ազդել է հասարակական զարգացման բոլոր ոլորտների վրա: Հաշվի առնելով պատմական անցյալի վերանայման ներկայիս միտումը, այս հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է», - նշեց Կարինե Շագիդանովը։

 

«Այսօր մենք Ռուսաստանը և Անդրկովկասը դիտարկում ենք որպես մեկ ամբողջություն: Երբ հետադարձ հայացք ենք գցում մեր ընդհանուր անցյալին, պետք է հասկանանք, որ այն արժեքավոր է միայն այն դեպքում, եթե մենք ունենք ընդհանուր ապագայի տեսլական: Սա իմաստ ունի միայն այն դեպքում, եթե մենք ունենք մեր ընդհանուր քաղաքակրթական զարգացման ծրագիր: Ես անկեղծորեն հույս ունեմ, որ այս ծրագիրը նույնքան հստակ կարտացոլվի նաև ապագայում», - կիսվեց Վիկտորիա Առաքելովան համատեղ ապագայի վերաբերյալ իր մտքերով։

 

«Ռուսաստան և Անդրկովկաս. պատմություն և մշակույթ» գիրքը «Ռոսսոտրուդնիչեստվո»-ի մեր ընդհանուր պատմական և մշակութային ժառանգության փաստաթղթավորմանն ու տարածմանը ուղղված նախագծերի շարքի վերջին օրինակն է: Հրատարակությունը կբաշխվի տարածաշրջանի Ռուսական տներին՝ կրթական և ցուցահանդեսային նպատակներով: