Երևան, 03.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Вековая дружба армянского и русского народов: круглый стол с участием экспертов

ՎԻԴԵՈ
 
 
«Роль и вклад России на Южном Кавказе велики — как в экономике, так и в других различных сферах.
 
Об этом мы не то что просто забываем — мы вообще забыли. Вот недавно я разговаривал с группой молодых людей — образованных, выпускников армянских вузов, — и они с удивлением слушали, когда я сказал, что эта цветущая долина, где растут арбузы, овощи и фрукты, на самом деле когда-то была засолённой землёй. И что Араратская долина сегодня является такой, какая она есть, благодаря усилиям армянских, российских и вообще советских биологов, агрономов и учёных. Они просто удивились — они этого не знали; думали, что так было всегда. Между тем это — результат совместных усилий России и закавказских стран.
В нашей книге — а это большой труд — мы как раз об этом говорим».
 
Об этом на презентации книги «Россия и Южный Кавказ: история и культура» заявил руководитель Российского центра науки и культуры в Ереване Вадим Фефилов.
 
Работа была реализована в результате сотрудничества «Россотрудничества» и издательства «РУНИВЕРС» и совпадает со 100-летием публичной дипломатии, которое отмечается в 2025 году.
 
Во время обсуждения под заголовком «Через века: Россия и Закавказье в диалоге цивилизаций» участники обсудили многовековые исторические и культурные связи между Россией и странами Закавказья, их общее культурное наследие, влияние советского периода на идентичность армянского народа, а также роль культурного и образовательного диалога в укреплении региональной стабильности и перспективах двустороннего сотрудничества.
 
Кандидат исторических наук, директор ереванского филиала Российского экономического университета имени Плеханова Тамара Варданян также подчеркнула, что подобные труды сегодня особенно важны, поскольку в целом научные контакты в формате Армения–Россия несколько сократились, что не может не вызывать обеспокоенности.
 
«Подобные работы, которые охватывают особенно период XIX века, проливают свет на этот важный, можно сказать, судьбоносный этап, который переформатировал карту региона — как административно-экономическую, так и этническую. XIX век — это тот период, когда регион вошёл в состав Российской империи: всё началось в 1801 году, когда Грузия вошла в состав Российской империи, а в 1828 году по Туркманчайскому договору присоединилась и Восточная Армения.
Этот период России, действительно, прежде всего в жизни армянского народа принёс позитивные изменения — и это академический, исторический подход, не политический. Восточная Армения получила позитивные результаты от вхождения в состав России. Нужно посмотреть, какой была ситуация в Восточной Армении в XVIII и XVII веках. Уверена, все помнят, что Восточная Армения тогда находилась под властью Персии. Мы знаем и о депортации шаха Аббаса — 300 тысяч человек тогда стали жертвами. Позднее, например в 1790-е годы, имела место эмиграция из Арцаха, особенно из гавара Хачен, и в XVII–XVIII веках ситуация была очень тяжёлой: армянский этнический элемент был весьма стеснён и подавлен. Ещё хуже было положение в Османской империи, что, как мы знаем, завершилось геноцидом 1915 года.
Что касается XIX века, то под властью Российской империи социально-экономическая ситуация естественным образом улучшилась. Особенно хочу упомянуть Положение 1836 года, которое урегулировало отношения нашей церкви с российской властью. Церковь в основном сохранила свои полномочия. Ситуация была немного иной с грузинской церковью — её статус понизился в 1811 году, поскольку грузины, как и русские, являются последователями православия, и по этой причине православная церковь имела несколько иное отношение к грузинам и грузинской церкви.
С армянской церковью этого не произошло — мы во многом сохранили свой статус», — сказала Варданян.
 
Доктор исторических наук Степан Степанянц добавил, что книга будет особенно интересна для студентов.
 
«Книга очень интересная, и охватывает этапы с 1801 по 1917 год. Она будет полезна и русскоязычным студентам. Интерес в том, что значительная её часть посвящена Еревану: представлено развитие нашего города, а также наши интеллектуалы — Суренянц, Туманян, Лорис-Меликов, которые работали в составе царской России».
 
Присутствующие также подчеркнули, что такие обсуждения и труды — важный шаг для пробуждения интереса к истории среди молодёжи и укрепления культурных и научных связей между двумя государствами.
Պենտագոնի ղեկավարը հայտարարել է, որ Իրանում ամերիկյան զորքեր չկան Իրավիճակը Վերին Լարսում Պենտագոնի երկու բարձրաստիճան պաշտոնյաներ են սպանվել Թրամփը բացահայտել է՝ որքան ժամանակ է ԱՄՆ-ն հատկացրել Իրանի ղեկավարությանը վերացնելու համար Ավելի քան 1000 եվրո արժե Մասկատ- Երեւան չվերթի տոմսը Նեթանյահուն խոստացել է Թրամփի հետ համատեղ ջանքեր գործադրել «աշխարհը փրկելու» համար Մեծ Բրիտանիան ԱՄՆ-ին թույլատրում է օգտագործել իր ռազմաբազաները Իրանին հարվածելու համար․ Սթարմեր Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը Մերձավոր Արևելքում միջուկային օբյեկտների մոտակայքում որևէ ռազմական ակտիվություն չի գրանցել Իրանի հարվածներն այնքան ուժգին են եղել, որ ամերիկյան ռազմակայանների մի մասը ջնջվել է երկրի երեսից Կրկին ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Իրանի պատերազմից հետո մշտական կապի մեջ է հայկական համայնքների հետ Ավարտվել է ըմբշամարտի մինչև 17 տարեկանների Հայաստանի առաջնությունը. հայտնի են հաղթողները Հայտնի է՝ երբ կլինի Արման Ծառուկյանի հաջորդ գոտեմարտը Թրամփը չի բացառել ԱՄՆ ցամաքային զորքեր Իրանում տեղակայելու հնարավորությունը Մխիթարյանի փոխանցումը՝ մաքուր պոեզիա. «Ինտերը» հայերեն գրառում է կատարել Կատարը իրանական Սու-24 ինքնաթիռներ է խոցել Ոստիկանությունը առգրավել է շուրջ 30 կգ տարբեր տեսակի թմրամիջոցներ ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ գործողությունը կտևի 4-5 շաբաթ. Թրամփ Կապանից և Սիսիանից ժամանակավորապես դադարեցվել է կցորդիչով բեռնատարների երթևեկությունը Իրանի հարավում տարրական դպրոցի վրա հարձակման հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 171-ի Ֆրանսիան կմեծացնի իր միջուկային զինանոցը․ Մակրոն Fly One Armenia-ի ինքնաթիռը Մասկատ է ուղևորվել՝ ԱՄԷ-ում մնացած ՀՀ քաղաքացիներին տարհանելու Երևանից ինքնաթիռ է մեկնել է Օման Իրանը ամերիկյան բազաների ուղղությամբ արձակել է նորագույն գերծանր հրթիռ Իրանի ԱԳ նախարար Արաղչին նամակ է հղել միջազգային կազմակերպություններին և աշխարհի արտգործնախարարներին Կատարը խփել է իրանական Սու-24 ինքնաթիռ, որսացել է հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր Դուբայի օդանավակայանները վերսկսում են սահմանափակ չվերթները Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել․ ճակատ ճակատի մեքենաներ են բախվել․ վիրավոր կա Արևմուտքում մեկնաբանել են Զելենսկու հայտարարությունը Խամենեիի «դիկտատոր» լինելու մասին Նարեկ Կարապետյանը ներկայացրել է, թե ինչպես են մտադիր նվազեցնել դեղերի գները ՀայաստանումՀայաստանում կզարգացնենք մեծ պահանջարկ ունեցող ապրանքների, ինչպես նաև դեղերի արտադրությունը. Նարեկ ԿարապետյանՊարսից ծոցի երկրները սպառնացել են Իրանին պատասխան հարված հասցնել Այս պահի դրությամբ զոհերի շրջանում ՀՀ քաղաքացիների լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ չկան. ԱԳՆ ԱՄՆ-ն հայտարարել է Իրանի դեմ «հատուկ կարողությունների» կիրառման մասին 1 զnհ, 1 վիրավոր․ բախվել են «Nissan»-ը ու «Iveco» մակնիշի կցորդիչով բեռնատարը Դեղերի շուկայում կա ազատականացման խնդիր․ Նարեկ ԿարապետյանԸստ Դատախազության պաշտոնական տեղեկության՝ ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման լիազորությունների շրջանակում հօգուտ ՀՀ-ի բռնագանձվել է 5 մլրդ 454 մլն դրամի գույք և դրամական միջոցներ․ Էդմոն ՄարուքյանՈչ միայն իջեցնելու ենք դեղերի գները, այլև գրանցման պրոցեսն ենք դյուրացնելու. Նարեկ ԿարապետյանԴե՞ղ, թե՞ հաց. մեր հայրենակիցները, ցավոք, հաճախ այս այլընտրանքի առաջ են կանգնում. Նարեկ ԿարապետյանԹոշակների բարձրացումը նախընտրական քայլ է և կարող է դիտարկվել որպես ընտրակաշառք․ Ավետիք ՉալաբյանՄիայն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն է որոշում Իրանի դեմ ռազմական գործողությունը դադարեցնելու պայմանները. Հեգսեթ Սահմանամերձ գյուղերի հիսունհինգ դպրոց կփակվի․ Մենուա ՍողոմոնյանԻրանը 48 ժամվա ընթացքում հարձակվել է 60 ռազմավարական օբյեկտի վրա ՆԱՏՕ-ն չի մասնակցի Իրանում ԱՄՆ-իսրայելական գործողությանը․ Ռյուտե Ավարտվել է ոստիկանի կողմից քաղաքացուն խnշտանգելու դեպքի առթիվ նախաձեռնված քրեական վարույթի նախաքննությունը Նարեկ Կարապետյանի ուղիղ եթերըԷջմիածին քաղաքի բնակիչն առանց համապատասխան թույլտվության զբաղվում է տրանսպորտային միջոցների շարժիչի յուղերի և դիզվառելիքի վաճառքով․ համայնքային ոստիկանների բացահայտումը ԱՄՆ-ն անորոշ ժամանակով փակել է իր դեսպանատունը Բահրեյնի մայրաքաղաքում Փոփոխություններ՝ ավարտական քննությունների և փոխադրման կարգում Այս Կուսակցության գրանցումով ես ինձ հետ չեմ տանում ո՛չ զայրույթ, ո՛չ ափսոսանք, միայն երախտագիտություն. Արտակ Սարգսյան