Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ձյան բացակայությունը վտանգավոր է առողջության համար․ պարզաբանում են բժիշկները

ԼԱՅՖ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Ձմռանը երկարատև  մառախուղը և ձյան ծածկույթի բացակայությունը լուրջ մարտահրավեր են հոգեկան առողջության համար։ Սա դժվարացնում է առավոտյան արթնանալը, ինչը հանգեցնում է անտարբերության և մշտական ​​հոգնածության, ասել է «Դոկտոր» հեռուստաալիքի փորձագետ, հոգեբույժ և հոգեթերապևտ Ալեքսանդր Սեմչենկովը։

«Որքան քիչ արևի լույս ենք ստանում, այնքան քիչ սերոտոնին՝ երջանկությանն ու ակտիվությանը նպաստող հորմոնին, օրգանիզմում արտադրվում է ավելի քիչ, և ավելի շատ մելատոնին՝ քունը խթանող հորմոնին։ Արդյունքում մենք անտարբերություն ենք զգում, ավելի արագ ենք հոգնում և ավելի քիչ ուրախություն ենք զգում», - բացատրեց Սեմչենկովը։

Պարզ ասած, ուղեղը, աչքերից բավարար լուսավորության մասին ազդանշան չստանալով, անցնում է «գիշերային» ռեժիմի՝ ակտիվացնելով արգելակման գործընթացներ, որոնք մեզ ընդհանրապես պետք չեն օրվա կեսին։

Անձյուն ձմեռը կրկնակի հարված է ձեր տրամադրությանը։ Ձյունը կենսականորեն կարևոր դեր է խաղում որպես բնական արտացոլող։

«Ձյունը արտացոլում է լույսը։ Հետևաբար, որքան քիչ ձյուն լինի դրսում, այնքան ավելի մռայլ և մոխրագույն կլինի եղանակը, այնքան քիչ կանդրադառնա լույսը, և, որպես արդյունք, ավելի քիչ սերոտոնին և ավելի շատ մելատոնին, ինչը ազդում է մեր բարեկեցության վրա», - բացատրեց բժիշկը։

Սա արատավոր շրջան է. երկինքը ամպամած է, լույսն արդեն թույլ է, և չկա ոչինչ, որից այն արտացոլվի։ Արդյունքում, քաղաքային տեսարանը վերածվում է մռայլ, միագույն կտավի, որը ենթագիտակցորեն ընկալվում է որպես դեպրեսիվ, մելանխոլիայի և անհանգստության ուժեղացնող զգացողություններ։

Հոգեբույժի խոսքով՝ մի քանի օր վատ տրամադրությունը նորմալ է։ Բայց ինչպե՞ս իմանալ, երբ իրավիճակը դուրս է գալիս վերահսկողությունից։ Բժիշկը հստակ տարբերակում է երկու վիճակները։

«Սեզոնային տխրությունը օրգանիզմի հարմարվողականությունն է նոր շրջակա միջավայրի պայմաններին։ Այն ինքնուրույն անցնում է 2-3 շաբաթվա ընթացքում։ Սակայն սեզոնային աֆեկտիվ խանգարումները կապված են ախտանիշների վատթարացման հետ հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրների հակված մարդկանց մոտ։ Եթե տխրությունը, տրամադրության անկումը, անտարբերությունը կամ անհանգստության աճը շարունակվում են ավելի քան երկու շաբաթ սեզոնային փոփոխության ընթացքում, ժամանակն է դիմել մասնագետի։ Սա հատկապես ճիշտ է, եթե անձը նախկինում ունեցել է որոշակի խանգարումներ», - ասաց հոգեբույժը։

Նա նաև խոսեց այն մասին, թե ովքեր են ռիսկի խմբում։

«Հոգեկան խանգարումների հակված կամ անհանգստություն կամ դեպրեսիա ապրած յուրաքանչյուր ոք ուժեղ կարձագանքի նման շրջակա միջավայրի փոփոխություններին: Կարծիք կա, որ դեպրեսիայի պատմություն ունեցող մարդիկ ավելի խոցելի են: Նրանք ավելի դժվար են հաղթահարում նման եղանակային փոփոխությունները և ձյունազուրկ ձմեռները», - նշեց Սեմչենկովը:

Այսպիսով, մեծացված ուշադրության խմբում են մտնում ոչ միայն նրանք, ովքեր արդեն ախտորոշվել են անհանգստության կամ դեպրեսիայի խանգարումներով, այլև պարզապես զգայուն մտավոր կազմակերպություն ունեցող մարդիկ, ովքեր անցնում են իրենց կյանքի դժվարին շրջանը։

Դեպրեսիան նենգ է, քանի որ այն զարգանում է աստիճանաբար, և մարդիկ կարող են դրա ախտանիշները վերագրել հոգնածությանը, ծուլությանը կամ վատ բնավորությանը: Հոգեբույժը թվարկել է հիմնական ցուցանիշները, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնել, եթե դրանք շարունակվում են երկու շաբաթից ավելի.

- հոգնածության բարձրացում, անտարբերություն;
- մշտական ​​​​դեպրեսիվ տրամադրություն;
- անհասկանալի ցավի, ընդհանուր թուլության ի հայտ գալ;
- մտքեր, որ «ամեն ինչ վատ է, ամեն ինչ կորած է, պայծառ ապագա չի լինի».
- գլխավոր չափանիշ՝ ուրախության բացակայություն այն իրադարձություններից և գործողություններից, որոնք նախկինում այն ​​​​հուսալիորեն բերում էին:

«Սրանք անհանգստացնող ախտանիշներ են, որոնք անհապաղ ուշադրություն են պահանջում», - ընդգծեց Սեմչենկովը։

Սակայն գարնանը պասիվ սպասելը միակ ռազմավարությունը չէ: Կան մի շարք արդյունավետ միջոցներ, որոնք կարող են օգնել փոխհատուցել լույսի պակասը:

«Իհարկե, կարևոր են հավասարակշռված սննդակարգը և վիտամինների հավասարակշռությունը, հատկապես վիտամին D-ն, որի անբավարարությունը մեր տարածաշրջանում այս ժամանակահատվածում անկասկած նկատվում է։ Երկրորդ, ֆիզիկական ակտիվությունը կարևոր է։ Այն նաև խթանում է բազմաթիվ հորմոնների և նյութերի արտադրությունը, որոնք օգնում են մեզ հաղթահարել նման դժվարին ժամանակահատվածը», - ասում է բժիշկը։

Հասարակական ակտիվությունը նույնքան կարևոր է։ «Մենք ավելի լավ ենք զգում, երբ շրջապատված ենք սիրելի մարդկանցով, և նրանց հետ ժամանակ անցկացնելը մեզ նույն հաճույքն է պատճառում, ինչ արևի լույսը», - հավելեց փորձագետը։

Այս ցանկին կարող եք ավելացնել լուսային թերապիա (օգտագործելով հատուկ լիարժեք սպեկտրի լամպեր), քնի և արթնության խիստ գրաֆիկ (միաժամանակ պառկել քնելու և արթնանալու) և զբոսանքներ ցերեկային ժամերին, նույնիսկ եթե արևը թաքնված է ամպերի ետևում։

Այս բոլոր միջոցառումները կանխարգելիչ են և օգտակար սեզոնային անկման թեթև դեպքերի համար: Բայց ի՞նչ անել, եթե իրավիճակը վատանա:

«Այստեղ, կրկնում եմ, հիմնական ախտանիշներն են՝ երկու շաբաթից ավելի տևող անտարբերությունը, հոգնածությունը, տրամադրության անկումը և դեպրեսիվ մտքերը։ Եթե փորձել եք ինքնօգնության մեթոդներ, բայց ձեր վիճակը չի բարելավվում կամ վատանում է, սա հստակ նշան է, որ ձեր օրգանիզմը մասնագիտական ​​աջակցության կարիք ունի», - եզրափակում է Սեմչենկովը։

Նման իրավիճակում հոգեթերապևտի կամ հոգեբույժի օգնություն խնդրելը թուլության նշան չէ, այլ խելամիտ քայլ ձեր առողջությունը պահպանելու ուղղությամբ, ինչպես սրտի ցավի դեպքում սրտաբանի մոտ այցելելը: Ժամանակակից թերապիան, որը կարող է ներառել ինչպես հոգեթերապևտիկ մեթոդներ, այնպես էլ (անհրաժեշտության դեպքում) ուշադիր ընտրված դեղորայք, թույլ է տալիս արդյունավետորեն կառավարել սեզոնային աֆեկտիվ խանգարումը և վերականգնել կյանքի ուրախությունը տարվա ցանկացած եղանակին:

Թարգմանությունը՝ Past.am-ի

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Տափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ Ադրբեջան Մի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինԱՄՆ-ն և Իսրայելը կարող են նոր հարձակում իրականացնել Իրանի վրաՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը Միասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. ՓաշինյանՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջnցներ սահմանելու ուղղությամբ ԵՄ-ի գործողություններն առանց պատշաճ պատասխանի չեն մնա. Զախարովա Փաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան ԱբրահամյանԵ՞րբ կավարտվի ռուս-ուկրաինական պատերազմը․ ի՞նչ սպասել 2027 թվականինՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. oդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով ՔՊ-ականներն «ակադեմիական ազատություն» անվան տակ համալսարաններից դասախոսների են հեռացնում. Մենուա Սողոմոնյան«Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան Կիևի քաղաքապետ Կլիչկոն հայտնել է Դնեպրի վրայով անցնող երեք կամուրջների վնասման մասին39-ամյա Մեսսին ՄԼՍ-ի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստն է Մասիսում «Dodge»-ը վրшերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բшխվել կայանված «Opel»-ին