Այսօր՝ վարչապետ, վաղը՝ նախկին, իսկ Եկեղեցին հավերժ է

Կարելի է հեգնանքով արձագանքել Փաշինյանի առաջարկին՝ եկեղեցական արարողությունից առաջ կատարել պետական օրհներգը և եկեղեցիներում տեղադրել դրոշը․ Հայաստանի բնակիչներից շատերը այդ գաղափարը ընդունում են ժպիտով։ Կարելի է ենթադրել, որ վարչապետի մտքում նման անսովոր գաղափարներ ծնվում են որոշակի հոգեբանական պատճառներով․ շատերը կիսում են այդ տեսակետը, հատկապես որ Փաշինյանը հաճախ հաստատում է այն՝ հրապարակելով տարօրինակ տեսանյութեր, որոնք նույնիսկ հայտնվել են որոշ արևմտյան վերլուծություններում՝ որպես ոչ միանշանակ առաջնորդի օրինակ։

Կարելի է նաև կարծել, ինչպես մտածում են շատերը, որ Նիկոլը պարզապես միամիտ է։ Իրոք, թվում է՝ տարօրինակ և ոչ արդյունավետ է շարունակել հակասություններ ունենալ Եկեղեցու հետ, երբ դա առաջացնում է հասարակության բացասական արձագանքը։ Փաշինյանի նկատմամբ դժգոհության մակարդակը հասել է գագաթնակետին։ Ընկերական կամ ընտանեկան հավաքներում ասել, որ համակրում ես Փաշինյանին, այսօր հայերի շրջանում արդեն համարվում է ոչ ընդունելի։ Նույնիսկ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամները խնդրում են նրան չմասնակցել այն տարածքների  միջոցառումներին, որտեղ սպասվում են տեղական ընտրություններ, որպեսզի հեռու մնան վարչապետի, մեղմ ասած, ոչ մեծ ժողովրդականությունից։ Երբ Փաշինյանի ավտոշարասյունը անցնում է Երևանով, քաղաքացիները հաճախ արտահայտում են իրենց դժգոհությունը, և նույնիսկ պարեկային ոստիկանները երբեմն չեն հակադարձում քննադատությանը, այլ աջակցում են բողոքողներին։

Երբ Փաշինյանը մեկնում է այլ երկիր, նրան դիմավորում են տեղի սփյուռքի ներկայացուցիչների բողոքի ցույցերը։ Նույնիսկ եվրոպացի պաշտոնյաները երբեմն զգուշացնում են նրան՝ նշելով, որ մարդու իրավունքների ոլորտում նման խախտումները կարող են վնասել Հայաստանի միջազգային հեղինակությանը։ Անգամ Հռոմի պապը և Պոլսո հայոց պատրիարք Սահակ Մաշալյանն են հանդես եկել Փաշինյանի հակաեկեղեցական քայլերի դեմ և աջակցել Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին։

Թվում է՝ բավական է վնասել սեփական հեղինակությանը, բայց եթե շարունակվում է, ապա դա արդեն գիտակցված ընտրություն է։ Փաշինյանը գիտի, թե ինչ է անում։ Իր վարքագծով, որը անտեսում է հասարակական կարծիքը, նա ցույց է տալիս, որ հակաեկեղեցական նախաձեռնությունը պարզապես անհաջող քարոզչություն չէ, այլ իրական պայքար։ Նպատակն այստեղ ոչ թե հայերի համակրանքը շահելն է, այլ Եկեղեցու դիրքերի թուլացումը։ Իսկ թե ինչ են մտածում հայերը, Փաշինյանի համար երկրորդական է։ Նա չի փորձում բացատրել իր քայլերը կամ հարցնել հասարակության կարծիքը։

Ինչո՞ւ են անհրաժեշտ դրոշն ու օրհներգը եկեղեցում։ Ակնհայտ է, որ խոսքը վերաբերում է Եկեղեցու պետական վերահսկողությանը։ Բայց կա նաև մեկ այլ կողմ՝ որքան ավելի պաշտոնական ու հին ավանդույթներից հեռու դառնա Եկեղեցին, այնքան քիչ այն կգրավի մարդկանց։ Այն եկեղեցին, որտեղ գերակշռում են պաշտոնական արարողությունները, որտեղ ուժային կառույցների ներկայությունը գերազանցում է հավատացյալներին, այլևս չի կարող լինել հայերի հոգևոր կարիքների բավարարման և ազգային ինքնության կենտրոն։

Այդպիսով, հայ ժողովուրդը կարող է կորցնել իր իսկական Եկեղեցին, իսկ ժողովուրդն առանց նրա դառնում է ավելի խոցելի։ Սակայն կան բոլոր հիմքերը հուսալու, որ Փաշինյանի՝ մեր ժողովրդին պասիվ և անտարբեր համարելու կարծիքը սխալ է։ Հասարակության դժգոհությունը աճում է, և դրա անտեսումը կարող է բերել քաղաքական հետևանքների։ Շուտով նա և իր թիմը կարող են դառնալ հերթական նախկին ղեկավարները։ Իսկ Հայ առաքելական եկեղեցին կմնա այնպիսին, ինչպիսին ստեղծել են առաքյալներ Թադեոսն ու Բարդուղիմեոսը։