Երևան, 12.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Վերջապես ի՞նչ էր թաքնված կորոնավիրուսի դիմակի տակ․ դիտմամբ ստեղծված վիրո՞ւս, թե՞ բնական աղետ

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Կորոնավիրուսի համավարակը փոխեց աշխարհը՝ առողջապահությունից մինչև քաղաքականություն ու տեղեկատվական անվտանգություն։ Տարիներ անց էլ շարունակում է շրջանառվել ամենագլխավոր հարցը՝ արդյոք COVID-19-ը դիտմամբ էր ստեղծվել, թե այն բնական ճանապարհով առաջացած վիրուս էր, որի դեմ մարդկությունը պարզապես պատրաստ չէր պայքարել։

Ինչ է ասում գիտությունը
Գիտական հանրության մեծ մասը համակարծիք է, որ SARS-CoV-2-ը պատկանում է կորոնավիրուսների այն խմբին, որոնք բնականորեն շրջանառվում են կենդանիների շրջանում։ Նախկինում էլ մարդկությունը բախվել է նմանատիպ դեպքերի՝ SARS (2002) և MERS (2012), որոնք նույնպես կենդանուց մարդ փոխանցված վիրուսներ էին։ Վիրուսի գենետիկական կառուցվածքի լայն ուսումնասիրությունները չեն հայտնաբերել այնպիսի հստակ «արհեստական նշաններ», որոնք կվկայեին նպատակային ստեղծման մասին։

Լաբորատոր արտահոսքի վարկածը
Միաժամանակ քննարկվում է նաև լաբորատոր արտահոսքի վարկածը՝ ենթադրելով, որ վիրուսը կարող էր պատահաբար դուրս գալ հետազոտական միջավայրից։ Սակայն մինչ օրս հրապարակված տվյալները չեն տալիս միանշանակ ապացույցներ, որոնք կհաստատեն, որ վիրուսը ստեղծվել կամ փոփոխվել է դիտմամբ՝ որպես կենսաբանական զենք կամ ծրագրված փորձ։

Ինչու են ծագում կասկածներն ու դավադրությունները
Համավարակի սկզբնական փուլում տեղեկատվության պակասը, հակասական հաղորդագրությունները, քաղաքական շահերի բախումը և սոցիալական ցանցերում արագ տարածվող ապատեղեկատվությունը նպաստեցին դավադրական տեսությունների աճին։ Դիմակները, սահմանափակումները և պատվաստումները շատերի համար դարձան ոչ միայն բժշկական, այլև հոգեբանական ու սոցիալական ճնշման խորհրդանիշներ։

Այսօր հասանելի տվյալների հիման վրա չկա ապացույց, որ կորոնավիրուսը դիտմամբ է ստեղծվել։ Ավելի հավանական է համարվում բնական ծագումը՝ հնարավոր միջանկյալ փոխանցմամբ կենդանուց մարդ։ Սակայն համավարակը բացահայտեց մեկ այլ իրականություն՝ որքան խոցելի է մարդկությունը նոր վարակների, տեղեկատվական քաոսի և վստահության ճգնաժամի առաջ։

Կորոնավիրուսի «դիմակի տակ» թաքնված էր ոչ թե գաղտնի ծրագիր, այլ ժամանակակից աշխարհի պատրաստվածության լուրջ փորձություն, որի դասերը դեռ երկար պետք է ուսումնասիրվեն։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

«Եթե կոտրվենք, դա Գագիկին դուր չի գա, պետք է միասնական լինենք, որ հաղթենք այս ցավին». Գագիկ Միկիչյանն անմահացել է սեպտեմբերի 30-ին Ջրականում. «Փաստ»Ի՞նչ կասեր Նարեկ Կարապետյանն իր մանկության Նարեկին, և ի՞նչ ուղերձ ունի նա Հայաստանի երեխաներին«Առաջին հերթին չեզոքացնել այն ընդդիմադիրներին, որոնք ունեն ռեսուրսներ, և դրանք ինչ-որ պահի կարող են ծառայել փոփոխությունների նպատակին». «Փաստ»«2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին ընդդիմադիր 4 ուժերը ստացել են 80%-ով ավելի շատ ձայն, քան 2021-ին․ Նարեկ Կարապետյան Երբ մի հարցուպատասխանը բացահայտում է իրավիճակի ծանրության ողջ պատկերը. «Փաստ»Ի՞նչ փոխհատուցում կտրամադրվի Արցախից բռնի տեղահանված և պետական ուսհաստատություններ ընդունված ուսանողներին. նախագիծ. «Փաստ»Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումները կրում են զանգվածային ու համակարգված բնույթ. «Փաստ»Ընտրություններն անցան, «սերն» ու «սրտիկներն» էլ հետը. «Փաստ»Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ»Oրենքի առաջ բոլորը հավասար են, բացի Նիկոլ Փաշինյանից. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ սպասել սեպտեմբերի 12-ից 16-ինՍեպտեմբերի 14-ին և 15-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուՊեսկով․ Ռուսաստանը միջուկային զենքը կուղղի Լիտվայի դեմ՝ դրա տարածքում միջուկային զինանոց տեղակայելու դեպքումԲարսելոնան որոշել է վաճառել կիսապաշտպանին. հայտնի է ֆուտբոլիստի տրանսֆերային արժեքը«Tour of Armenia»-ն է․ սեպտեմբերի 12-ին ճանապարհների երթևեկությունը կսահմանափակվիՍաուդյան Արաբիայի «Արևելք–Արևմուտք» նավթամուղի շրջանում հարված է գրանցվել․ հաղորդվում է նավթի մղման խափանման մասինՓաշինյանը փորձ է անում գնալ ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների ռեստարտի. Էդմոն ՄարուքյանԹուրքիան ու Բուլղարիան սահմանային նոր անցակետ կկառուցեն«Խրամատում՝ հայրենիքի համար, իշխանության կողքին՝ բիզնեսի՞ համար». Հրայր ԿամենդատյանՓրկարարները Ալավերդիում ժայռի միջից 15 մետր խորությունից օտարերկրացու են դուրս բերելԻսպանական Սեուտայում միգրանտների ճամբարում հրդեհ է բռնկվելԽոշոր ավտովթարի ժամանակ Ծաղկաձորում բախվել են «Rolls Royce»-ն ու «BMW»-ն․ կան վիրավորներԽոսում են բարոյականությունից, բայց իրենց գործերով սովորեցնում են՝ բարոյականությունը կարելի է անտեսել. Մենուա ՍողոմոնյանՀՊԼ․ Վանը տարավ իր առաջին հաղթանակըԻրանի նախագահը դեմ է «պատերազմի շարունակմանը»Էկոպարեկները Տավուշում ապօրինի ծառահատում են բացահայտելՈւթ տարվա դիմակներ․ ինչպես են «արժանապատիվները» հանուն շահի փոխում իրենց արժեքներն ու ճամբարը. Աննա ԿոստանյանԹուրքական գերիշխանության տակ ապրելով՝ յուրաքանչյուրիս կյանքը վտանգված է լինելու․ Ավետիք ՉալաբյանԷնդրյու Գարֆիլդը և այլ աստղեր քիչ է մնացել ավիավթարի զոհ դառնան«Գազը թանկացնեն՝ մենք էլ մի բան կթանկացնենք». Փաշինյանի հայտարարությունը՝ տնտեսագիտական անգրագիտության ու դիվանագիտական սնանկության վկայություն. Հրայր ԿամենդատյանԱռուշ Առուշանյանը ուզում է խաղալ երկու լարի վրա․ Մհեր ԱվետիսյանՊլանային ջրանջատում Գյումրիում սեպտեմբերիի 15-16-ինԻ՞նչ նոր բարդությունների առաջ կարող է կանգնել Ծառուկյանի բիզնեսը․ պատմում է փաստաբանըՀայաստանի կառավարությունը հավանություն է տվել Լեհաստանի հետ ռազմատեխնիկական համաձայնագրինԵրևանում կանցկացվի «Անցյալի ապագա» միջազգային էթնո-նորաձևության փառատոնըՈւշադրություն վարորդներին. սեպտեմբերի 12-ին և 13-ին Երևանի մի շարք փողոցներ փակ կլինենՅունիբանկը դարձել է AGBU Global Run-ի գլխավոր հովանավորը՝ ի աջակցություն Camp Nairi-իՆորվեգիայի արքայադուստր Աստրիդ Մոդ Ինգեբորգը մահացել է 94 տարեկան հասակումԼուկաշենկոն ծրագրում է մոբիլիզացիա հայտարարել Հայաստանում մահվшն ելքով ՃՏՊ-ները նվազել են. ՆԳՆ (տեսանյութ) Մեկնարկել է «Ստեփան Սարգսյանի գավաթ» ազատ ոճի ըմբշամարտի միջազգային մրցաշարը Հերքում «Բադալյան եղբայներ» ընկերությունների խմբիցՈչ մի հայ չի՛ ցանկանում ռազմավարական ճանապարհ և հայրենիքի մի կտոր հանձնել թշնամուն. Տիգրանաշենը պետք է զարգացնել, հանձնելը հեշտ է․ տեսանյութՍկանդալ Վրաստանում. ռուսներին արգելել են մասնակցել երաժշտական փառատոնին Կառավարությունը հավանություն է տվել Հայաստանի և Լեհաստանի միջև ռազմատեխնիկական համագործակցության համաձայնագրի վավերացման նախագծին ԱՊՀ երկրները համաձայնեցրել են ՀՕՊ միավորված համակարգի 2027 թվականի ծախսերը ԲՐԻԿՍ-ի գագաթնաժողովի մասնակիցների կազմն ընդգծում է հետաքրքրությունը դրա նկատմամբ. Պուտին Կոնվերս Բանկը հաջողությամբ ավարտել է Գլոբբինգի դոլարային պարտատոմսերի տեղաբաշխումըԹրամփի հետ հանդիպումը օգտակար կլիներ Բելառուսի համար․ Լուկաշենկո ՌԴ-ն և Հնդկաստանը փաստաթղթեր են պատրաստել էներգետիկայի ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ