Երևան, 08.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Վեգանական սննդակարգը կարող է օգտակար լինել երեխաների համար, բայց կա մի խնդիր․ Հետազոտություն

ՖՈՏՈ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Նոր լայնածավալ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ վեգետարիանական կամ վեգանական սննդակարգը կարող է օգտակար լինել երեխաների համար, սակայն նրանք ստիպված կլինեն հարստացված մթերքներ կամ հավելումներ օգտագործել՝ բոլոր անհրաժեշտ սննդարար նյութերը ստանալու համար:

Համաձայն Critical Reviews in Food Science and Nutrition ամսագրում հրապարակված ակնարկի՝ բուսական սննդակարգը կարող է երեխաներին առողջական որոշակի առավելություններ տալ, այդ թվում՝ սիրտ-անոթային համակարգի աշխատանքի ավելի բարենպաստ ցուցանիշներ՝ համեմատած մսակեր երեխաների հետ:

«Ստացված տվյալները վկայում են այն մասին, որ «լավ պլանավորված և անհրաժեշտության դեպքում՝ հավելումներով լրացված վեգետարիանական ու վեգանական սննդակարգը կարող է բավարարել սննդարար նյութերի պահանջարկը և նպաստել երեխաների առողջ աճին»,— հայտարարության մեջ նշել է ակնարկի առաջատար հեղինակ, Իտալիայի Ֆլորենցիայի համալսարանի հետազոտող Մոնիկա Դինուն:

Հետազոտողները նշում են, որ սա մինչ օրս երեխաների բուսական սննդակարգի վերաբերյալ ամենահամապարփակ ակնարկն է, հայտնում է Euronews-ը:

Նրանք վերլուծել են 18 երկրներից մոտ 49,000 երեխաների և դեռահասների տվյալներ՝ հետևելով նրանց սննդային սովորություններին, առողջական ցուցանիշներին, աճին և սնուցման վիճակին: Ընտրանքում ներառվել են վեգետերիաններ (նրանք, ովքեր օգտագործում են կաթնամթերք և ձու, բայց չեն ուտում միս, ձուկ կամ թռչնամիս), ինչպես նաև վեգաններ և ամենակերներ:

Վեգետարիան երեխաները, որպես կանոն, ավելի շատ բջջանյութ, երկաթ, ֆոլաթթու, վիտամին C և մագնեզիում են ստացել, քան ամենակերները, սակայն ստացել են ավելի քիչ էներգիա, սպիտակուց, ճարպ, վիտամին B12, վիտամին D և ցինկ:

Վեգանական սննդակարգերի վերաբերյալ տվյալներն ավելի քիչ են եղել, սակայն միտումները նման են եղել: Ինչպես ցույց է տվել ակնարկը, վեգան երեխաների մոտ հատկապես ցածր է եղել կալցիումի սպառման մակարդակը:

Հետազոտողների խոսքով՝ բուսական սննդակարգով սնվող երեխաներին կարող են անհրաժեշտ լինել հավելումներ կամ հարստացված մթերքներ՝ մի շարք առանցքային սննդարար նյութերի դեֆիցիտից խուսափելու համար։

«Կարևոր է, որ առանց հավելումների կամ հարստացված մթերքների օգտագործման վիտամին B12-ի մակարդակը չի հասել բավարար արժեքների, իսկ կալցիումի, յոդի և ցինկի սպառումը հաճախ հավասարվել է առաջարկվող միջակայքերի ստորին սահմանին»,— ասել է ակնարկի հեղինակներից մեկը՝ Նյու Յորքի համալսարանի (ԱՄՆ) դոցենտ Ժանետ Բիսլին։

Թե՛ վեգան, թե՛ վեգետարիան երեխաների մոտ սիրտ-անոթային առողջության ցուցանիշներն ավելի լավ են եղել, քան միս ուտողների մոտ։ Վեգետարիանները, որպես կանոն, եղել են մի փոքր ավելի ցածրահասակ և նիհարակազմ. նրանց մոտ գրանցվել են մարմնի զանգվածի ինդեքսի (ՄԶԻ), ճարպային զանգվածի և ոսկրային հյուսվածքի հանքային պարունակության ավելի ցածր ցուցանիշներ։

Նրանց մոտ ցածր է եղել նաև խոլեստերինի մակարդակը, ներառյալ ցածր խտության լիպոպրոտեինների (ՑԽԼ) խոլեստերինը՝ այսպես կոչված «վատ» կամ «ոչ առողջարար» խոլեստերինը, որը կարող է հանգեցնել զարկերակներում վահանիկների առաջացմանը:

Աշխատանքն ունի նաև սահմանափակումներ: Օրինակ՝ դժվար է ապացուցել, որ հենց երեխաների սննդակարգն է ուղղակիորեն առաջացրել նրանց առողջական ցուցանիշների տարբերությունները: Բուսական սննդակարգ ընտրող ընտանիքները կարող են տարբերվել միս ուտողներից իրենց սոցիալ-տնտեսական վիճակով կամ ապրելակերպով:

Հետազոտողները ծնողներին խորհուրդ են տալիս մանրակրկիտ պլանավորել երեխաների սնունդը, օրինակ՝ մանկաբույժների և դիետոլոգների աջակցությամբ:

Նրանք ասում են, որ ավելի շատ պաշտոնական ուղեցույցներ են անհրաժեշտ, որպեսզի բուսական սննդակարգին հետևող ընտանիքները կարողանան իրենց երեխաներին ապահովել աճի տարիներին անհրաժեշտ սննդանյութերով։

«Մենք հույս ունենք, որ այս արդյունքները ավելի հստակ ուղեցույցներ կտան ինչպես բուսական սննդակարգերի առավելությունների, այնպես էլ հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ՝ օգնելով ավելի մեծ թվով ծնողների, ովքեր նման սննդակարգ են ընտրում առողջական, էթիկական կամ բնապահպանական պատճառներով»,- ասել է Մոնիկա Դինուն:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

68 տարեկանում կյանքից հեռացել է Լիոնել Մեսսիի հայրը Դուք ու ձեր անտաղանդ շոուները ոչ ավելին են, քան անհաջող ու չստացված դերասանի թատրոն. Աննա ԿոստանյանՄիայն հանրային մեծ աջակցության պարագայում ընդդիմությունը կկարողանա օրակարգ թելադրել. Արեգ Սավգուլյան«ՀայաՔվեի» տարածքային գրասենյակները շարունակում են կահավորվել Ավետիք Չալաբյանի ազատ արձակումը պահանջող պաստառներովՀայաստանի ամենաառեղծվածային լճերը․ ինչ պատմություններ են կապված դրանց հետՀրազդանում բացվել է Firebird AI ընկերության «ԱԲ գործարանը». Մխիթար Հայրապետյան Բացահայտվել է խաղողի այգում թաղված աղջկա դեպքի մանրամասներըՈր հարցնես՝ կասեն՝ եթե խոսենք, սահմանին խաղաղություն չի լինի, պшտերազմ կuադրենք և այլ հիմարnւթյուններ․ Տիգրան Աբրահամյան Երկուսը մեկում. Բրիտանացի ֆերմերները համատեղում են արևային վահանակները ոչխարների հետ մեկ դաշտում, և դա աշխատում էԽոշոր վթար՝ Գեղարքունիքում, բախվել են խոտ տեղափոխող «ԳԱԶ 53» և «Opel»․ Shamshyan Սաուդյան Արաբիան, Թուրքիան և Պակիստանը համատեղ պաշտպանության մասին համաձայնագիր են կնքել. Արտակ ԶաքարյանԱլիեւն ու Փաշինյանը հեռախոսազրույց են ունեցել Սլովակիայի նախկին ղեկավարները պահանջում են, որ Նիկոլ Փաշինյանը դադարեցնի Հայ Առաքելական Եկեղեցու նկատմամբ քաղաքական հետապնդումները և ճնշումները 5.6 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել Բանկային գաղտնիքի ապօրինի արտահոսք, մերժված վարույթներ և լռող բանկեր. ահազանգում է գործարարըԲեյոնսեն Թուրքիայում 4 դատական հայց է ներկայացրել Ավետիք Չալաբյանն օրինակելի հայ է և չի վախենում իշխանությունների ապօրինություններից. Լարիսա ԱլավերդյանՓաշինյանը «անսպասելի խոստովանություն» է արել․ ու՞մ է նա մեղադրում Խնամակալը երկար ժամանակ 84-ամյա կնոջը շան կեր է տվելՍև ծովից մոտենում է ցիկլոն, որը կբերի զովություն և խոնավություն․ Գագիկ Սուրենյան (տեսանյութ) Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. ԶՊՄԿ«Պատմական հիշողությունը չի կարելի քաղաքականություն դարձնել». Կարպիս ՓաշոյանՏղամարդ գաղտնի նկարահանել է իր հարևաններին հագուստ փոխելիս և բռնվել էՌուսաստանը խմբային հարվածներ է հասցրել Ուկրաինային Կոնգոյում էբոլայի դեպքերի թիվը գերազանցել է 4000-ը Կցանկանայի հաղթել Չեմպիոնների լիգան․ Հենրիխ Մխիթարյան Երևանի և մարզերի տասնյակ հասցեներում օգոստոսի 10-ին, 11-ին, 12-ին և 13-ին գազ չի լինելուՀայ ուշուիստները 37 մեդալ են նվաճել միջազգային մրցաշարումԱՄՆ Սենատը մեծամասնությամբ ընդունել է Ռուսաստանի և Իրանի դեմ պատժամիջոցների ընդլայնման օրինագիծըԵրգչուհի Բեյոնսեն ​​4 դատական հայց է ներկայացրել ԹուրքիայումԵրևանյան լճում իրականացվել են մաքրման աշխատանքներԻտալական Սիցիլիա կղզում ժայթքել է Էտնա հրաբուխըՊայթյուն՝ Իրանում․ հաղորդվում է զոհերի ու վիրավորների մասին«Ռեալը» հայտարարել է Դիոմանդեի տրանսֆերի մասինՎանաձորում բшխվել են «Jeep Cherokee»-ն և «Toyota Camry»-նՄասկը մերժել է Կիևի խնդրանքը՝ օգտագործել Starlink-ը Ռուսաստանի դեմ հարվшծները կառավարելու համարԵրևանում և մարզերում էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ կլինենՍտեփանավանում ռուս կին է փորձել ինքնասպան լինելԵԱՏՄ֊ն չի ուզում, որ իր միջոցներով զարգանա Հայաստանի տնտեսությունը ու հետո գնա ԵՄ. Արշակ ԿարապետյանԱՄՆ վերաքննիչ դատարանը արգելափակել է Թրամփի 400 միլիոն դոլար արժողությամբ Սպիտակ տան պարահանդեսային դահլիճի նախագիծըԿաթողիկոսի նկատմամբ իրականացվող բռնադատավարությունը միահեծան իշխանության հետևանք է. Հանրային ԴաշինքՄեր երկրում իշխանության և ընդդիմության անվերջանալի պայքարում տուժում է միայն ու միայն ՀՀ քաղաքացին. Աննա ԿոստանյանՓրկարարները հայտանաբերել են մոլորված զբոսաշրջիկներինԼՀԿ-ն պահանջում է դադարեցնել Գարեգին Բ-ի և եպիսկոպոսների դեմ քրեական հետապնդումըՍարյան փողոցի բնակարաններից մեկում պայթյունի հետևանքով 55-ամյա տղամարդը այրվածքներով տեղափոխվել է «Այրվածքաբանության ազգային կենտրոն»Սլովակիայի արևելքում արտակարգ դրություն է հայտարարվել շոգի ալիքների պատճառովԵրթևեկության կազմակերպման փոփոխություն տեղի կունենաՀայաստանի հավաքականի նախկին մարզիչը կգլխավորի Ղազախստանի հավաքականըԱԱԾ-ն զեկույց է ներկայացրելԹրամփը ասել է, որ հանրապետականները կարող են պարտվել Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններում