Երևան, 07.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Կովկասի բնակիչների մոտ անսովոր գեներ են հայտնաբերվել

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Ուֆայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի (ՈՒԳՏՀ) գիտնականները, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ուֆայի դաշնային հետազոտական ​​կենտրոնի կենսաքիմիայի և գենետիկայի ինստիտուտի () և Биотек кампус ընկերության գործընկերների հետ միասին, հայտնաբերել են թաքնված գեներ, որոնք օգնում են Կովկասի բնակիչներին գոյատևել լեռներում թթվածնի խիստ անբավարարության պայմաններում: Այդ բացահայտումը կարևոր է ինչպես էվոլյուցիոն կենսաբանության, այնպես էլ գործնական բժշկության տեսանկյունի, ТАСС-ին հայտնել են Ռուսաստանի կրթության և գիտության նախարարության մամուլի ծառայությունից:

 «Ուֆայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի գենետիկները բացահայտել են նախկինում անհայտ գենետիկական «գաղտնիքներ», որոնք հնարավորություն են տալիս կովկասյան ժողովուրդներին հարմարվել բարձր լեռնաշխարհին և թթվածնի խիստ անբավարարությանը: Մի քանի կովկասյան պոպուլյացիաների ամբողջական գենոմի տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, թե ինչպես է էվոլյուցիան «վերածրագրավորել» ԴՆԹ-ն ծայրահեղ պայմաններում կյանքի համար: <…> Այդ հայտնագործությունները փոխում են հիպօքսիայի նկատմամբ հանդուրժողականության մասին մեր պատկերացումները՝ հիմնարար էվոլյուցիոն կենսաբանությունից մինչև գործնական բժշկություն»: «Դրանք կօգնեն պայքարել թոքերի և սրտի հիվանդությունների դեմ, ինչպես նաև կօգտագործվեն տիեզերքում և էքստրեմալ բժշկության մեջ»,- պարզաբանել են  նախարարությունից:

Բացահայտումը հատկապես կարևոր է գենային թերապիայի առումով:

Կրթության և գիտության նախարարությունից հայտնել են, որ հետազոտողները համեմատել են Հյուսիսային և Հարավային Կովկասի բարձրլեռնային և նախալեռնային շրջանների բնակիչների գենոմները: Նրանք օգտագործել են էվոլյուցիոն առումով առավելություն ունեցող ալելների ինտեգրված ընտրության մեթոդը, որը «որսում» է գենոմային շրջանները բնական ընտրության ճնշման տակ, հատկապես սերտ ազգակցական խմբեր ունեցող բարդ շրջաններում։

Գիտնականները պարզաբանել են, որ EGLN1 և SPRTN գեներում հայտնաբերվել են էվոլյուցիոն «հնարքներ»: EGLN1 գենը վերահսկում է բջջային արձագանքը հիպօքսիային: Ավելի վաղ այն ​​հայտնաբերվել է տիբեթյան և անդյան պոպուլյացիաներում: Սակայն կովկասցիների, մասնավորապես բալկարացիների շրջանում հետազոտողները հայտնաբերել են նոր տարբերակներ՝ նախկինում չհայտնաբերված «մուտացիաներ», որոնք օգնում են նրանց շնչել օդը: Ընտրության ազդանշաններ են հայտնաբերվել նաև գենոմային կայունությունը պահպանող SPRTN գենում: Որոշ տարբերակներ բնորոշ են աշխարհի բոլոր լեռնաշխարհի ժողովուրդներին, մինչդեռ մյուսները բնորոշ են միայն Կովկասին, ինչն արտացոլում է նրանց եզակի էվոլյուցիոն «գոյատևման ռազմավարությունները»։

 «Կովկասը էվոլյուցիայի իսկական լաբորատորիա է։ Այստեղի բնակչությունը հազարամյակներ շարունակ «փոխվել» է լեռների և հարթավայրերի միջև՝ ստեղծելով բազմաշերտ գենետիկական զրահ»,- պարզաբանել են ուսումնասիրության հեղինակները։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ինչո՞ւ է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը խուսափում պատասխանել հարցերին. «Փաստ»Մի ձեռքով տալիս են, մյուսով վերցնում. «Փաստ»«Թվեր կրակելու» մեկնարկը տրված է. որտե՞ղ են արվել հարցումները. «Փաստ»Վերջնական որոշում է կայացվել սկանդալային ծեծկռտուքից հետո Արման Ծառուկյանին որակազրկելու հարցում Գազ չի լինելու մարտի 9-ին Իսրայելի տարբեր համալսարաններում և ավագ դպրոցներում ուսանում են մեկ տասնյակ ՀՀ քաղաքացիներ, ովքեր այս պահին Հայաստան վերադառնալու ցանկության մասին չեն տեղեկացրել․ ԱԳՆ Այս պահի դրությամբ խաղի անցկացման որևէ այլընտրանքային վայր չի դիտարկվում․ ՈւԵՖԱ-ն՝ Իսպանիա-Արգենտինա հանդիպման մասին Մարտի 8-ին ձյուն կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ է սպասվում մարտի 7-ից 11-ը Հրդեհ «Խոր Վիրապ» արգելավայրի հարակից տարածքում․ կրակը մարվել է, ծառեր չեն վնասվել Վանաձոր-Դիլիջան ավտոճանապարհին մեքենան բախվել է ձնակույտին և կողաշրջվել․ կա 5 վիրավոր Երևան-Դվին թիվ 47 երթուղին սպասարկող ավտոբուսը կիսակողաշրջված հայտնվել է ջրատարում․ կան վիրավորներ Արամ Ա–ի գլխավորությամբ քննարկվել է Մերձավոր Արեւելքում ստեղծված իրավիճակը Արշակունյաց պողոտայի շենքերից մեկի դալանում հայտնաբերվել է տղամարդու մարմին Նախիջևանում ԱԹՍ-ի միջադեպից հետո Թեհրանը կապ է պահպանում Բաքվի հետ. Իրանի փոխարտգործնախարար Գոշ Հակոբյանը բացում է իր առաջիկա նախագծերի փակագծերը․ «Մամա», «Զոնտիկ» և «Anubis»՝ երեք տարբեր աշխարհներ մեկ սեզոնում Իրանում ռազմական գործողությունների մեկնարկից ի վեր՝ ՀՀ դեսպանությանը դիմել են ՀՀ քաղաքացիություն ունեցող 2 քաղաքացի. ԱԳՆ Ադրբեջանի 7, իսկ Թուրքիայի 13,441 քաղաքացի որպես զբոսաշրջիկ այցելել է Հայաստան ՑԱԽԱԼ-ը հայտարարել է Իրանի բարձրաստիճան հրամանատարի վրա հարվածի մասին Մերձավորարևելյան դաժան հրաձգարանի ֆոնին՝ ավելի ու ավելի ծիածաղելի է դառնում Ադրբեջանի վիճակը. Արտակ ԶաքարյանՍաստիկ բքի պատճառով Սպիտակի ոլորանները փակ են կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար Լոռու մարզում քրեական ոստիկանները վնասազերծել են «Դագաղի տակացու» մականվամբ հայտնի հանցագործին Իրանից Հայաստան և Հայաստանից Իրան սահմանային անցումները հայաստանյան կողմում իրականացվել են բնականոն ռեժիմով․ ԱԳՆ Հայաստանի և Սամոայի Անկախ Պետության միջև դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվել Թոխմախի գերեզմանների մոտից ոստիկանություն են տեղափոխել Նուբարաշենի բանտի օպերատիվ բաժնի պետին Հնդկաստանն արագընթաց կերպով 10 միլիոն բարել ռուսական նավթ է գնել Մերցը հայտարարել է Իրանից հնարավոր միգրացիոն հոսքերը կանխելու անհրաժեշտության մասին 37-ամյա վարորդը գլխիվայր հայտնվել է դաշտում․ վիրավոր կա ԳՇ պետը մասնակցել է սերժանտների երդման հանդիսավոր արարողությանը Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է Էմիրությունների նավթի պահեստարանում հրդեհ է բռնկվել Հիբրիդային «սոցիոլոգիա». Արեգնազ ՄանուկյանԵվրոպական խորհրդի նախագահը կայցելի Բաքու Ադրբեջանը մասամբ վերականգնել է բեռնատարների երթևեկությունը Իրանի հետ սահմանին Օրեցօր նոր մարդիկ, նոր կառույցներ, նոր շրջանակներ են միանում «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությանը․ Իվետա ՏոնոյանՈՒԵՖԱ–ն տուգանել է «Ռեալին» Երեք օրում Ադու Դաբիից և Դուբայից ապահովվել է 190 ՀՀ քաղաքացու տեղափոխումը Մասկատ. ՀՀ ԱԳՆ ԱԳՆ-ն աջակցություն է ցուցաբերել Մասկատ-Երևան թռիչքների թույլտվությունների ստացման հարցում Արդարությունը միշտ հաղթում է․ Լևոն Սարգիսով8 տարվա անլրջություն. մենք արժանի ենք ուժեղ առաջնորդի․ Նարեկ ԿարապետյանԵրիտասարդ ամուսինները թմրամիջոցի փաթեթներ են տեղադրել Երևանում «Ո՛չ Արևմտյան Ադրբեջանին» շարժումը կազմակերպել է «Խաղաղության մոդելներ. երաշխավորված խաղաղությո՞ւն, թե՞ Արևմտյան Ադրբեջան» թեմայով կոնֆերանս (տեսանյութ) Արժանապատիվ ծերություն․ պահանջում ենք բարձրացնել թոշակները 50 տոկոսով․ Հրայր ԿամենդատյանԱրտակարգ դեպք՝ Արմավիրի մարզում. Մեծամոր քաղաքի շենքերից մեկի բակում հրդեհ է բռնկվել «Nissan»-ում Առաջիկա ընտրություններում պետք է հաղթեն ազգային ուժերը․ Ավետիք ՉալաբյանՕրենքը փոխելով՝ փորձում են սահմանափակել «ՀայաՔվեի» գործունեությունը․ Արմեն ՄանվելյանԻրանը ցավոք սրտի դարձավ հերթական զոհերից մեկը Միացյալ Նահանգների համար․ Մհեր ԱվետիսյանՋուր չի լինի մարտի 11-ին և 12-ին Ի՞նչ կասեք Փաշինյանին, որ հանդիպեք․ հարցումՄի քանի անգամ ասել եմ, որ տարածաշրջանում մեծ իրադարձություններ են սպասվում և անհրաժեշտ է պատրաստ լինել այդ իրադարձություններին․ Արշակ ԿարապետյանԻ՞նչ եք կարծում, մեզ ինչպիսի ղեկավար է պետք․ հարցում