Երևան, 30.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Լքված եկեղեցիներ. սրբավայրեր, որտեղ աղոթքը լռեց, բայց պատմությունը՝ ոչ

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Աշխարհի տարբեր անկյուններում կան եկեղեցիներ, որոնց զանգերը վաղուց չեն հնչում, իսկ մոմերի լույսը մարել է տասնամյակներ առաջ։ Դրանք չեն քանդվել, չեն վերածվել թանգարանների կամ բնակելի շենքերի, այլ պարզապես մնացել են լքված՝ ժամանակի, քաղաքական փոփոխությունների, պատերազմների կամ մարդկային մոռացության հետևանքով։

Շատ դեպքերում այս եկեղեցիները կանգուն են մնացել պատմական փոթորիկների միջով անցնելու շնորհիվ։ Որոշները դատարկվել են բնակչության արտագաղթի պատճառով, երբ ամբողջ գյուղեր կամ քաղաքներ լքվել են։ Այլ դեպքերում՝ քաղաքական ռեժիմների փոփոխությունները, կրոնական ճնշումները կամ պատերազմները ստիպել են փակել սրբավայրերը, որոնք այլևս չեն վերականգնվել։

Լքված եկեղեցիները հաճախ պահպանում են եզակի ճարտարապետություն։ Նրանց պատերին դեռ տեսանելի են որմնանկարների մնացորդները, խաչքարերի ու սրբապատկերների հետքերը, իսկ ներսում՝ քարե սառը լռություն է, որը խոսում է երբեմնի բազմամարդ պատարագների մասին։ Որոշ վայրերում բնությունն արդեն իր տեղն է զբաղեցրել՝ ծառերը աճել են խորանի մոտ, իսկ որմնախորշերը ծածկվել են մոխրագույն մամուռով։

Երերույքի բազիլիկ (Հայաստան, Շիրակի մարզ)

Երերույքի տաճար – ֆոտոներ, ակնարկներ և էքսկուրսիաներ

Շիրակի մարզի Անիպեմզա գյուղի մոտ գտնվող Երերույքի բազիլիկը համարվում է Հայաստանի ամենահին քրիստոնեական կառույցներից մեկը (V–VI դարեր)։ Չնայած իր բացառիկ արժեքին՝ այն վաղուց չի գործում որպես եկեղեցի։ Տարիների ընթացքում բազիլիկան մնացել է բաց երկնքի տակ, առանց մշտական պահպանության։ Այն կանգուն է, սակայն լքված՝ վտանգված փլուզումից։

Հալսթաթի լքված եկեղեցին (Ավստրիա)

Sights » Your holiday in Hallstatt / Austria
Ալպյան լեռներում գտնվող փոքրիկ եկեղեցին լքվեց, երբ շրջակա բնակավայրի բնակչությունը աստիճանաբար տեղափոխվեց քաղաքներ։ Եկեղեցին պահպանվել է գրեթե անփոփոխ, սակայն երկար տարիներ փակ է և չի գործում՝ վերածվելով զբոսաշրջային լուռ տեսարժան վայրի։

Սուրբ Նիկոլայ եկեղեցի (Գեմբիթ, Կիպրոս)

Ayios Nikolaos Church, Protaras | Cyprus Passion
Կիպրոսի բաժանումից հետո այս եկեղեցին հայտնվեց անմարդաբնակ գոտում։ Քաղաքական հակամարտությունը հանգեցրեց նրան, որ այն այլևս երբեք չբացվեց հավատացյալների առաջ։ Ներսում պահպանվել են սրբապատկերների մնացորդներ ու փլվող որմնանկարներ։

Քոլմանսկոպի եկեղեցին (Նամիբիա)

Exploring Kolmanskop: A Complete Guide to Namibia's Ghost Town - Travel  Spacy
Աֆրիկայի անապատում գտնվող Քոլմանսկոպ քաղաքը լքվեց, երբ հանքերը փակվեցին։ Եկեղեցին մնաց ավազների մեջ՝ կիսով չափ ծածկված ավազաթմբերով։ Այն երբեք չի վերագործարկվել և դարձել է լքված քաղաքի խորհրդանիշը։

Սուրբ Աննայի եկեղեցի (Դետրոյթ, ԱՄՆ)

Innovative partnership' will secure future of Ste. Anne, preserve basilica  for generations- Detroit Catholic
Դետրոյթի բնակչության կտրուկ նվազման հետևանքով բազմաթիվ եկեղեցիներ փակվեցին։ Սուրբ Աննայի եկեղեցիներից մեկը մնաց լքված երկար տարիներ՝ թալանված ու կիսաքանդ վիճակում՝ որպես արդյունաբերական քաղաքի անկման խորհրդանիշ։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը Շիրակի մարզի Փանիկ համայնքում էԽաղաղությունը երաշխավորված է, երբ իշխանությունն առաջնորդվում է հայկական շահով. Գոհար ՄելոյանԻնքնակամ կառույցները պետք է սեփականաշնորհվեն․ Արեգ ՍավգուլյանԹրամփը երրորդ անգամ դավաճանեց դիվանագիտությունը․ Իրանի գերագույն առաջնորդի խորհրդական Կամ դու կգաս ընտրության, կամ կգան ադրբեջանցիները. Ուժեղ ՀայաստանԶրուցում ենք կրթության մասին. Թովմաս ԱռաքելյանՀայաստանի հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիան (ՀՀՄԱ) պաշտոնապես դարձել է Հանքարդյունաբերության և մետաղների միջազգային խորհրդի (ICMM) անդամՍիրելի արցախցիներ, հունիսի 7-ի ընտրական ցանկերում ընդգրկվելու դիմումները կարող եք ներկայացնել նաև առցանց. Աննա Կոստանյան«Ուժեղ Հայաստանի» քայլերթը Շիրակի մարզի Արթիկ քաղաքումՉավին նշել է «Ոսկե գնդակի» ապագա դափնեկրի անունը Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանը մայիսի 31-ի ցերեկը, հունիսի 1-2-ին աստիճանաբար կբարձրանա 3-4 աստիճանով Չկա ընդդիմադիր որևէ ուժ, որը չի ենթարկվել հետապնդման այս վարչախմբի կողմից․ Աննա ԿոստանյանԻ՞նչ է ստանալու ԱՄՆ-ը Հայաստանի ընդերքը յուրացնելու համար Ուժեղ Հայաստանի թիմը Արթիկում է. տեսանյութԻշխանության «հարամության» սցենարները. Սուրեն ՍուրենյանցՆախընտրական հանդիպումները շարունակվում են՝ հաջորդ կանգառը Ստեփանավանում էԻ՞նչ ճանապարհ է անցել մոնիտորինգային հանրահայտ Հոլթեր սարքը. «Փաստ»Կրակnց՝ Ծաղկունք գյուղում․ պարտքի պատճառով ազգականը uպանել է ազգականին «Ուժեղ Հայաստանը» շարունակում է քարոզարշավը Շիրակի մարզում«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հանդիպումն ընտրողների հետ Շիրակի մարզի Մարալիկ քաղաքումՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 ՄԱՅԻՍԻ)․ Շինարարները փակել են Ուջան-Աշտարակ ճանապարհը, Հայաստանում խոշորացվել են կոլտնտեսությունները. «Փաստ»Միջանցք՝ այլ անվան տակՄեր նկատմամբ արշավը չի դադարում, ԿԸՀ-ն պետք է պաշտպանի մեր շահերը. Էդմոն Մարուքյան«Բոլորիդ հետս տանելու եմ»․ ինչ է կատարվում Փաշինյանի թիմումՓոփոխության ժամանակն է․ արի՛, քվեարկի՛ր, կատարի՛ր ճիշտ ընտրությունՈւժեղ Հայաստանը քարոզարշավ է իրականացնում Մարալիկում. ՈւղիղԻ՞նչ է սպասվում Հայաստանին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների խզումից հետո. «Փաստ»2 միլիոն դրամ` 4-րդ երեխայի համար. անվճար բնակարան` 5-րդ երեխայի համար. փոփոխությունը գալիս է. Գոհար ՂումաշյանՎաղը ժամը 19:30-ին, բոլոր արցախցիները պետք է լինեն Արցախի Հանրապետության ներկայացուցչությունում. Ռոման ԵրիցյանՄի՛ թող, որ ուրիշները որոշեն քո փոխարեն․ հունիսի 7-ին ընտրի՛ր ուժեղ ՀայաստանըՀունիսի 1-ին՝ ժամը 11։30-19։00-ն, երթևեկությունը կդադարեցվի Տերյան և Պուշկինի փողոցների՝ Հյուսիսային պողոտային հարող հատվածներում Արևային վահանակները կարող են անձրև առաջացնել. կլիմայական մոդելը ցույց է տվել խոշոր արևային ֆերմաների ազդեցությունը Փաստերի լեզվով. տնտեսական կայունություն, սոցիալական պաշտպանություն, անվտանգություն. «Փաստ»ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը Սպիտակում է2026 թ. շախմատի Եվրոպայի կանանց անհատական առաջնությանը Հայաստանից մասնակցում է 16 մարզիկ «18 տարեկանների հետ պետք է լինենք, ավելի լավ է պատվով մեռնես, քան անպատիվ ապրես». կրտսեր սերժանտ Կարեն Ասատրյանն անմահացել է նոյեմբերի 3-ին Քարվաճառում. «Փաստ»ՈւՂԻՂ. ԿԸՀ–ն քննարկում է Դանիել Իոաննիսյանին հավատարմագրումից զրկելու ԼՀԿ–ի դիմում–բողոքը Հայաստանն իրավունք չունի վատ հարաբերություն ունենա սփյուռքի չորս երկրների հետ. Նարեկ ԿարապետյանՀամոզված եմ, որ միասին կարող ենք հասնել այն դրական փոփոխություններին, որոնց սպասում են մեր քաղաքացիները. Գագիկ ԾառուկյանԹրամփը հիվանդանոցում է եղել․ բժիշկը խոսել է նրա առողջական վիճակի մասինԿլինենք հարևաններ, բայց չենք լինի ընկերներ, իսկ խաղաղությունն անխուսափելի է․ Կարապետյան (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանի խոսքերի ծանր հետևանքները. կա՞ ապագաՏարադրամի փոխարժեքները մայիսի 30-ին Բա դու ինչո՞վ պետք է զբաղվես, ռիլլ հանե՞ս. Կարապետյանը` ՊապոյանինՍյունիքի ճանապարհը չտվե՞ց, անգամ Մեղրիում հարցրել էին, ասել էր՝ չեմ տալու. ԿարապետյանՆոր աշխարհակարգի չինական առանցքը և Հայաստանի խնդիրը. «Փաստ»Պետական դավաճանության մասին լինելու է բաց դատ, ժողովուրդը կիմանա, ժամանակը կգա. ԿարապետյանԽաղաղության պայմանագրից հետո Ադրբեջանի քաղաքացին իրավունք կունենա հող գնել ՀՀ-ում. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանցիները մշակել են կոնցեպտ, թե ինչպես են վերադառնալու ՀՀ. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ) Հայաստանի պարագայում Մոլդովական սցենարը կունենա այլ անուն. խորը ճգնաժամի կամ թուրքական կլանման սցենար․ Սուրեն Սուրենյանց