Ընտրական վերահսկողության նոր կանոնները՝ ժողովրդավարության նահանջի՞ հաշվին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Հունվարի 23-ին Ազգային ժողովում կայացած արտահերթ նիստում առաջին և երկրորդ ընթերցմամբ ընդունվեցին Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները, որոնք վերաբերում են դիտորդական առաքելությունների գործունեությանը, հավատարմագրման կարգին, ֆինանսավորման բացահայտմանը, ինչպես նաև դիտորդների, լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների և այցելուների վարքագծի սահմանափակումներին։
Օրինագիծը ներկայացրեց իշխանական պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանը՝ պնդելով, որ գործող օրենսգիրքը չի ապահովում դիտորդների քաղաքական չեզոքության և անկողմնակալության պատշաճ վերահսկում, իսկ փոփոխությունների ընդունումը հրատապ է՝ հաշվի առնելով 2026 թվականի հունիսին սպասվող ընտրական գործընթացները։ Սակայն օրինագծի ընդունման ընթացակարգը և բովանդակությունը լուրջ քննադատության արժանացան ընդդիմության կողմից։
«Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արծվիկ Մինասյանը խորհրդարանում արձանագրեց, որ նախագիծը շրջանառության մեջ է դրվել ծայրահեղ արագությամբ՝ առանց նախնական ծանուցման, առանց ողջամիտ ժամկետի և առանց որևէ բովանդակային քննարկման։ Նրա խոսքով՝ չեն հրավիրվել և չեն լսվել այն դիտորդական կազմակերպությունները, որոնք վերջին ընտրություններում հանդես են եկել անաչառ գնահատականներով, չեն քննարկվել առաջարկները ընդդիմության, անկախ հասարակական հատվածի և միջազգային կառույցների ներկայացուցիչների հետ, այդ թվում՝ Վենետիկի հանձնաժողովի և ԺՀՄԻԳ համակարգի շրջանակում, որոնք Հայաստանի ստանձնած միջազգային պարտավորությունների մաս են կազմում։
Մինասյանի գնահատմամբ՝ ընդունված փոփոխությունները միտված են իշխանությանը հարմար դիտորդական համակարգ ձևավորելուն։ Նա ընդգծեց, որ նոր կարգավորումները հնարավորություն են տալիս զրկել դիտորդական առաքելության կարգավիճակից այն անձանց և կազմակերպություններին, որոնց գնահատականները կամ հրապարակային խոսքը կարող են քննադատական ընկալվել իշխանության կողմից և ներկայացվել որպես քարոզչություն կամ հակաքարոզչություն։
Բացի այդ, ֆինանսավորման բացահայտման պահանջը, ըստ նրա, կարող է օգտագործվել որպես զտման գործիք, երբ թեկնածուի կամ նրա հետ որևէ կերպ առնչվող անձի հետ նույնիսկ անուղղակի կապի առկայությունը դառնում է դիտորդական գործունեությունից զրկվելու պատճառ։ Արծվիկ Մինասյանը նաև արձանագրեց, որ իշխանական մեծամասնությունը կամայականորեն է մեկնաբանում միջազգային կառույցների մոտեցումները՝ դրանք օգտագործելով սեփական քաղաքական որոշումները հիմնավորելու համար։
Նրա խոսքով՝ դիտորդների կարգավիճակին վերաբերող նորմերը ընտրական օրենսդրության առանցքային բաղադրիչներից են, և դրանց փոփոխությունը մի քանի ամիս առաջ սպասվող ընտրություններից առաջ, առանց լայն քննարկման, հակասում է ժողովրդավարական նվազագույն չափանիշներին։ Ընդդիմության գնահատմամբ՝ տեղի ունեցողը հերթական փորձն է ընտրական գործընթացները ամբողջությամբ իշխանական վերահսկողության տակ առնելու և հնարավոր ընտրախախտումները իրավական դաշտում «նորմալացնելու» ուղղությամբ։
Այս դիրքորոշումը, ըստ Մինասյանի, պետք է դառնա թե՛ տեղական, թե՛ միջազգային հասարակական կազմակերպությունների ուշադրության առարկա։ Այս համատեքստում առանձնակի նշանակություն են ստանում այն փորձագիտական եզրակացությունները, որոնց համաձայն գործող իշխանությունները արտաքին ազդեցությունների վերաբերյալ եվրոպական քննարկումները փորձում են ներմուծել ներքին քաղաքական դաշտ՝ դրանք վերածելով վերահսկողության և սահմանափակումների արդարացման գործիքի։
Քննադատների կարծիքով՝ այդ կերպ լռեցվում են ընդդիմադիր ձայները, ընտրություններից առաջ «մաքրվում» է դաշտը, իսկ այս ամենը ներկայացվում է որպես ժողովրդավարության պաշտպանության միջոց։ Իրականում, սակայն, նման քաղաքականությունը հակադրվում է հենց այն ժողովրդավարական արժեքներին, որոնց պաշտպանության մասին խոսվում է, և նպաստում է իշխանության կենտրոնացմանն ու ճնշումների խորացմանը։
Երգչուհիները բոյկոտում են «Խազեր» մրցանակաբաշխությունը, ո՞րն է պատճառը․ մանրամասներ
ՆԳՆ կիբեռոստիկանությունը զգուշացնում է բոլորին՝ զգույշ եղե՛ք
Հրդեհ է բռնկվել Նուռնուսում գտնվող տներից մեկում
Իրանը կհրկիզի տարածաշրջանի նավթագազային օբյեկտները նույնիսկ «աննշան» հարձակման դեպքում. «Խաթամ ալ-Անբիա»
Արամ Ա Վեհափառ Հայրապետը հետևում է Միջին Արևելքի հայ համայնքներում ստեղծված իրավիճակին
Արծվի արձանի մոտ հրդեհ է բռնկվել ընթացող «Mercedes»-ում․ կան վիրավորներ․ կրակն ու ծուխը տեսանելի էր մի քանի 100 մետրից
Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել, 4 վիրավոր կա
Տավուշի մարզի քրեական և համայնքային ոստիկանները բնակարանային գողության դեպք են բացահայտել
Telegram-ը չի գործի նույնիսկ VPN-ի միջոցով. ՌԴ
Քուվեյթի օդային պաշտպանությունը դիմակայում է հրթիռների և անօդաչու սարքերի ալիքին. Քուվեյթի բանակի գլխավոր շտաբ
Սպիտակ տունը հերքել է Կալիֆոռնիայի վրա Իրանի հարձակման հնարավորությունը
Մենք Պարսից ծոցը կհեղեղենք զավթիչների արյունով. Իրանի խորհրդարանի խոսնակ
Իրանի զոհված գերագույն առաջնորդի կինը ողջ է. Fars
Հրազդանի կիրճ փողոցը այսուհետ կկրի Նիկիտա Սիմոնյանի անունը
Իրաքի ափերի մոտ ականապատված նավը հարձակվել է նավթատար նավի վրա․ կան վիրավորներ
Մբապեն, Ալվարո Կառերասն ու Ֆերլան Մենդին չեն մասնակցի Իսպանիայի առաջնության 28-րդ տուրի՝ «Էլչեի» դեմ հանդիպմանը
Մեր երկրի համար նման սպառնալիք չկա, և երբեք էլ չի եղել․ Սպիտակ տունը՝ Իրանից հնարավոր հшրձակումների մասին
«Նոան»՝ Հայաստանի սուպերգավաթակիր (տեսանյութ)
Ազատություն բոլոր քաղբանտարկյալներին, ազատություն Սամվել Կարապետյանին, ազատություն Հայաստանին․ Ալիկ Սարգսյան
Կատարում գտնվող ՀՀ բոլոր քաղաքացիներին տրամադրվել են Սաուդյան Արաբիա մուտքի արտոնագրեր` ՀՀ վերադարձի համար․ ԱԳՆ
Երբ արդարադատությունը լռում է, հասարակությունը պետք է խոսի․ Մարիաննա Ղահրամանյան
Աշխարհի առաջատար իրավապաշտպաններից կազմված պատվիրակությունը ժամանել է Հայաստան՝ փաստահավաք առաքելությամբ, սակայն իշխանությունները նախընտրել են «փակ դռների» քաղաքականությունը. Ռոբերտ Ամստերդամ
Իտալիան դուրս է բերում անձնակազմը Իրաքի ռազմաբազայից
Պապիկյանն ու Բելգիայի պաշտպանության նախարարը քննարկել են միջազգային անվտանգությանն առնչվող հարցեր
ԱԷՄԳ-ի տնօրենը ժամանել է Մոսկվա
Վթարային ջրանջատում Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում
ՉԼ․ Շաբաթվա խորհրդանշական հավաքականը
Ինչու հեռացվեց Ցեղասպանության թանգարանի տնօրենը. մեզ հիմա կառավարում է Ադրբեջանը. Էդմոն Մարուքյան
Վրաերթ՝ Արարատի մարզում․ բժիշկները պայքարում են 49-ամյա հետիոտնի կյանքի համար
Վահագն Պապյանը՝ Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր
Ինձ համար կարևոր է կանխել Իրանի չար կայսրության կողմից միջուկային զենքի ձեռքբերումը և ամբողջ աշխարհի ոչնչացումը․ Թրամփ
«Յուրաքանչյուրս մեր պատմությունն ունենք, որը միշտ չի երևում նկարներում». Անդրե
Կիևը և Բուխարեստը կկառուցեն էլեկտրահաղորդման գծեր՝ Ուկրաինայի էներգետիկ անվտանգությունն ապահովելու համար․ Զելենսկի
Սահմանադրական դատարանը հայտարարություն է տարածել
ՔՊ-ական Ռ. Ռուբինյանը կրկին խոսեց. ցավոք, այս մարդիկ նորմալ համակեցության կանոններ, մարդավայել խաղի նորմեր չեն պատկերացնում․ ստիպված պատասխանում եմ․ Արման Աբովյան
Հորմուզի նեղուցը պետք է փակ մնա. Այաթոլլահ Խամենեի
Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 7-10 աստիճանով
Անհայտ կորած համարվող զինծառայողների ընտանիքները կշարունակեն 300 հազար դրամ աջակցություն ստանալ
Իրանի պատերազմի ֆոնին մեզ համոզում են նոր զիջումների գնալ․ Էդմոն Մարուքյան
2026-ի փետրվարը շատ տաք էր և տեղումնառատ Հայաստանի համար
«Հեզբոլլահը» հարվածներ է հասցրել Իսրայելի հյուսիսում գտնվող քաղաքներին
Երևանում կտեղադրվի Միսաք Մանուշյանի կիսանդրին
Մենք չենք հրաժարվի նահատակների արյան համար վրեժխնդրությունից. Խամենեի
Նավթի գինը կրկին հասել է երեքանիշ մակարդակի
ԱԺ ընտրություններից առաջ ճշգրտվում են ընտրողների ցուցակները
Ալի Լարիջանին պատասխանել է Թրամփին
Մադուրոն պահվում է ԱՄՆ բանտի պատժախցում․ ABC
Իրանի գերագույն առաջնորդը հաստատել է իր կնոջ, քրոջ և նրա մանկահասակ երեխայի մահը
Անվտանգ աշխատավայրը որպես զարգացման գրավական
Մեր որոշումները կայացվում են ոչ թե էմոցիաներով, այլ սթափ հաշվարկներով․ Նաիրի Սարգսյան (տեսանյութ)
