Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ռուսաստանը ստեղծում է շափյուղայի՝ սապֆիրի հիմքի վրա արևային մարտկոցների արտադրության կենտրոն

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Ռուս գիտնականները մշակել են շափյուղայի հիմքերի վրա արբանյակային արևային մարտկոցներ արտադրելու կենտրոն։ Այդ բջիջները կունենան ավելի բարձր արդյունավետություն, քան առկա անալոգները, և կլինեն ավելի էժան, գրում է cnews.ru–ն։ Հյուսիսային Կովկասի դաշնային համալսարանում (ՀԿՖՀ) մշակվել է արևային մարտկոցների համար կիսահաղորդչային շերտեր շափյուղայի հիմքերի վրա աճեցնելու MOCVD էպիտաքսիայի նախատիպային կենտրոն։ Նախկինում այդ նպատակով օգտագործվել է սիլիցիում, ապա գալիումի արսենիդի հիմքեր։ Շափյուղայի հիմքերի օգտագործումը կբարձրացնի արդյունավետությունը մինչև 30%, ինչը ոչ միայն կնվազեցնի Ռուսաստանի կախվածությունը արբանյակային արևային մարտկոցների արտադրությունից, այլ նաև թույլ կտա մրցակցել համաշխարհային շուկայում։ Նախատիպային կենտրոնում կաճեցվեն փորձնական նմուշներ։ Stilsoft-ը կօգնի համալսարանին ընդլայնել տեխնոլոգիան։

Շափյուղաները կարող են դիմակայել ծայրահեղ ջերմաստիճաններին և տիեզերական ճառագայթմանը և ունեն բարձր օպտիկական թափանցիկություն ուլտրամանուշակագույնից մինչև ինֆրակարմիր տիրույթում։ Դրանց խտությունը գերմանիումի խտության կեսն է, ինչը նվազեցնում է մարտկոցների քաշը։

Գիտնականների գաղափարը, ինչպես նշված է SKFU կայքում, այն է, որ սարքին հարվածող արևի լույսը անցնի անմիջապես շափյուղայի հիմքի միջով, ինչը նշանակում է, որ ապագա արևային մարտկոցի բջիջը կլինի «ներսից դուրս»։ SKFU-ի ֆոտովոլտային և նանոտեխնոլոգիայի գիտակրթական կենտրոնի տնօրեն Իգոր Սիսոևի խոսքով նման հայրենական զարգացումները տասնյակ անգամներով կնվազեցնի արևային մարտկոցների տարրերի արտադրության արժեքը։

2025 թվականի հունվարի դրությամբ, NCFU-ի ներկայացուցիչների խոսքով, Ռուսաստանում կար ընդամենը երկու ընկերություն, որոնք արտադրում էին արևային վահանակներ տիեզերական կիրառությունների համար, մեկը Մոսկվայի մարզում և մեկը Կրասնոդարի երկրամասում։ Արտադրական հզորությունների մեծ մասը գտնվում է արտասահմանում, ուստի հիմա Ստավրոպոլում արևային վահանակների արտադրությունը կարող է իսկապես կարևոր քայլ լինել պատժամիջոցների և ներմուծման փոխարինման համատեքստում, նշել են համալսարանի ներկայացուցիչները։

Շափյուղայի հիմքերը էլեկտրոնիկայի արտադրողների կողմից օգտագործվող կարևոր բաղադրիչ են։ Դրանք դիմացկուն են բարձր ջերմաստիճաններին։ Դրանք լայնորեն օգտագործվում են, օրինակ, Թայվանի TSMC-ի կողմից: Apple-ը դրանք օգտագործում է iPhone-ներում և Apple Watch-ներում ապակի արտադրելու համար: Սապֆիրե բյուրեղն ավելի ամուր է, քան ավանդական ապակին, ինչը այն ավելի հարմար է դարձնում տարբեր արտաքին ազդեցությունների ենթարկվող բջջային սարքերում օգտագործելու համար։ Սինթետիկ սապֆիրեների աշխարհի խոշորագույն արտադրողներից մեկը ռուսական Monocrystal գործարանն է, որը գտնվում է Բելգորոդի մարզում, և որը 2022 թվականից իր եկամուտը մեծացրել է 17%-ով հասնելով 6.4 միլիարդ ռուբլու բջջային սարքերի արտադրողների համար սապֆիրե բաղադրիչների խոշորագույն չինական արտադրողներից մեկին բյուրեղներ մատակարարելով:

Հայաստանում արևային պանելներ արտադրող առաջին և միակ ընկերությունը Սոլարոնն է։

Տեղադրե՛ք  SolarOn արևային կայան և զրոյացրեք էլեկտրաէներգիայի ծախսը։

Գրե՛ք կամ զանգահարեք և ստացեք անվճար հաշվարկ Ձեզ անհրաժեշտ արևային կայանի հզորությանն ու արժեքի վերաբերյալ։

Զանգահարեք 8757, 010 440055

էլ. փոստ ֊ [email protected]

Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ»Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան ԴումիկյանԵվրոպան Հայաստանին դիտարկում է որպես ռեսուրսների և իրացման շուկա. Գալուզին Մինչև ե՞րբ կերկարաձգվի անհայտ կորած զինծառայողների ընտանիքներին տրամադրվող աջակցությունը. «Փաստ»Լույս չի լինելու «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ»Եթե ձուկն ապրի ցամաքում... խաղաղությունը կվտանգվի՞. «Փաստ»Չեն կարող առանց մարդկանց կյանքը դժոխքի վերածելու. «Փաստ»Մինչ մեզ մոտ «թիթեռ են նկարում», Ադրբեջանն զբաղված է իր հորինվածքները միջազգային հանրությանը մատուցելով. «Փաստ»Թվերի անողոք լեզուն. ՔՊ-ի հեռացումը ոչ թե էմոցիոնալ ցանկություն է, այլ իրատեսական խնդիր. «Փաստ»Սոցիալական ցանցերը 15 տարեկանից փոքր երեխաների համար արգելելու համար Մակրոնն առաջարկ է արելՍեպտեմբերի 15/16-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսը ընդունել է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու արքեպիսկոպոս ԱկսիյինՀայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում ԷՀայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերըՎրաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունն աճել էՀայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում. Էդմոն ՄարուքյանOpenAI-ի գործադիր տնօրենը վախենում է ԱԲ-ի օգտագործման դիստոպիկ սցենարիցԱրաբկիրում տղամարդը դանակը ձեռքին հայհոյել է ինչ-որ անձանց՝ փորձելով նրանցից մեկի նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելՄենք այլևս չենք լռելու. խորհրդարանում պայքարում ենք մեր հայկական ինքնության համար. ՈՒժեղ ՀայաստանՊատերազմը պետք է ավարտվի. ԶելենսկիՀայաստանում քննարկվում է Արևելք–Արևմուտք տրանսպորտային կապերի ամրապնդումըԹրամփը հայտարարել է Մոսկվայի և Կիևի միջև էներգետիկ հրադադարի մասինԳեղարքունիքում ավտովթարի հետևանքով մահացած վարորդը օրեր առաջ էր հայր դարձել․ կան 3 վիրավորներՄենք կշարունակենք nչնչացնել Իսրայելին uպառնացող ցանկացած uպառնալիք․ ՆեթանյահուԴադիվանքում և Գանձասարում ավելի քան 200 հայերեն արձանագրություններից բացի այլալեզու որևէ տառ չկաԼեհաստանում զինուժին թույլ են տվել օդային տարածքում խոցել օտար օբյեկտներՔրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի ծառայողը զբաղվել է թմրամիջոցների իրացմամբԿանադայի վարչապետը ակնկալում է ԵՄ-ի հետ համագործակցության զգալի խորացումՆեյմարը չի ցանկանում վերադառնալ հավաքական․ ԱնչելոտտիՑեմենտի գինը 20% թանկացել է․ ինչո՞ւ կառավարությունը չի փոխում իրանական կլինկերի տուրքը, իսկ «Հրազդան ցեմենտը» դառնում է «888». Հրայր ԿամենդատյանՀաջիևին չպատասխանելը նշանակում է՝ կա՛մ վախեր ունեն, կա՛մ չեն կարողանում Ալիևին տված խոստումների տակից դուրս գալ․ Գառնիկ ԴավթյանՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը հորդորել է դաշինքի երկրներին ուժեղացնել Կիևին ռազմական աջակցությունըԿայացավ Buissup Challenge-ը․ 150 մասնակից, 10 բիզնես մարտահրավեր և 3,5 մլն դրամ մրցանակային ֆոնդՓաշինյանի սեղանին Ալիև՞ն է պահանջ դրել, որ կառավարության երդման տեքստը փոխեք․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈրպես անհետ կորած որոնվում է 2011թ. ծնված Անի Գևորգյանը «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունում տեղի են ունեցել նոր նշանակումներԳլխավոր մրցանակ՝ iPhone 18 ProՓաշինյանը չի՛ առաջնորդվում ազգային շահերով. Նարեկ ԿարապետյանՖինլանդիան կմիանա ֆրանսիական միջուկային զսպման նախագծին ԱՄՆ-ում օդանավակայան կվերանվանվի քանթրի երաժշտության լեգենդ Դոլլի Փարթոնի անունով Մեծ Բրիտանիայում հայտարարել են Ուկրաինայի հարցով «Անքորիջյան փոխզիջման» ավարտի մասին Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ. եղանակի տեսությունը «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը» (ԶՊՄԿ) Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորումի ռազմավարական հովանավորն էՄեր պայքարը անձի դեմ չէ, այլ արհեստական ներմուծված գաղափարախոսության. Ավետիք Չալաբյան«Ռուսիչ» դիվերսիոն-գրոհային խմբի ղեկավար Ալեքսեյ Միլչակովը ողջ է ԶՈՒ ատեստավորում․ թերությունները և հետևանքները․ ՀՃԿ ղեկավար, պահեստազորի փոխգնդապետ Ռուբինյանն ընդունել է Էստոնիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մարգ Մարդիսալու-Կահարին Կանադան ձգտում է ԵՄ-ի հետ «եզակի դաշինքի», բայց ոչ անդամակցության. Քարնի Եթե տեսնում եք ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք կա, եկեք, ներկայացրեք. Նարեկ Կարապետյան