Երևան, 28.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Երբ արգելվեն պատվաստումները․․․

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Պատվաստումների շուրջ բանավեճը տարիներ շարունակ չի լռում․ մի կողմից՝ առողջապահական համակարգն ու գիտական հանրույթը, մյուս կողմից՝ պատվաստումների նկատմամբ անվստահություն ունեցող խմբերը։ Սակայն եթե երբևէ ընդունվի ամենակտրուկ սցենարը՝ պատվաստումների արգելքը, դրա հետևանքները կարող են լինել ոչ միայն բժշկական, այլև սոցիալական, տնտեսական և նույնիսկ քաղաքական։

Առաջին և ամենաարագ արձանագրվող հետևանքը կլինի վարակիչ հիվանդությունների վերադարձը։ Հիվանդություններ, որոնք տարիներ շարունակ համարվել են վերահսկվող կամ գրեթե վերացած՝ կարմրուկ, դիֆթերիա, պոլիոմիելիտ, կարող են կրկին տարածվել։ Առավել խոցելի խմբերը՝ երեխաները, տարեցներն ու քրոնիկ հիվանդություններ ունեցողները, կհայտնվեն ուղիղ վտանգի տակ։

Առողջապահական համակարգը կհայտնվի ծանր ճնշման ներքո։ Հիվանդանոցներում կաճի հոսպիտալացումների թիվը, կբարձրանա բուժման ծախսը, իսկ բժիշկների և բուժանձնակազմի պակասը կդառնա ավելի տեսանելի։ Այն միջոցները, որոնք տարիներ շարունակ խնայվել են կանխարգելման հաշվին, կուղղվեն արդեն զարգացած հիվանդությունների բուժմանը։

Սոցիալական հետևանքներն էլ չեն ուշանա։ Դպրոցներում և մանկապարտեզներում կարող են առաջանալ փակման նոր ալիքներ, աշխատանքային կոլեկտիվներում՝ զանգվածային բացակայություններ։ Հանրային վախն ու անվստահությունը կուժեղանան, իսկ հասարակությունը կբաժանվի՝ «պատվաստումների կողմնակիցների» և «դեմ արտահայտվողների» ճամբարների։

Տնտեսական հարվածը ևս զգալի կլինի։ Հիվանդացության աճը կնվազեցնի աշխատունակ բնակչության արդյունավետությունը, կբարձրանան պետական ծախսերը, իսկ միջազգային գործընկերների մոտ կարող են առաջանալ հարցեր երկրի առողջապահական անվտանգության վերաբերյալ։ Որոշ երկրներ կարող են նույնիսկ սահմանափակումներ կիրառել նման պետությունից ժամանող քաղաքացիների նկատմամբ։

Վերջապես, պատվաստումների արգելքը կդառնա քաղաքական պատասխանատվության հարց։ Յուրաքանչյուր բռնկում, յուրաքանչյուր մահվան դեպք անմիջապես կուղղվի որոշում ընդունողների դեմ՝ որպես անգործության կամ պոպուլիզմի հետևանք։ Հանրային վստահության կորուստը կարող է լինել ավելի վտանգավոր, քան ցանկացած վիրուս։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ պատվաստումների հարցը միայն բժշկական ընտրություն չէ։ Դա պետական ռազմավարություն է, հանրային անվտանգության հիմնասյուն և ապագայի նկատմամբ պատասխանատվության ցուցիչ։ Պատվաստումների արգելքը կարող է թվալ ազատության դրսևորում, բայց իրականում այն կարող է վերածվել հասարակական վտանգի՝ ծանր և երկարատև հետևանքներով։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Զգոն եղեք․ Սպասվում է գեոմագնիսական խանգարումների նոր ալիքԲուրաստան բնակավայրում 24-ամյա վարորդը «Opel Combo»-ով վրաերթի է ենթարկել 75-ամյա հետիոտնինԷրդողանը Մակրոնին հրավիրել է ԹուրքիաՄեծամորում բացառիկ գտածոներ են հայտնաբերվելՌուսաստանի նախագահը հայտարարել է Իրանում ատոմակայանի շինարարությունը շարունակելու մասինՍա է հայկական մրցավարության իրական դեմքը. Նոայի արձագանքը՝ Հենրիկ Նալբանդյանի գործողություններինԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինԹրամփը խոստացել է պաշտոնապես արգելել «արհեստական բանականություն» եզրույթի օգտագործումըՌԴ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածելՎիճաբանություն և ծեծկռտnւք ազգականների միջև. կա զnհՓաշինյանի յուրաքանչյուր զիջում Ադրբեջանի համար նոր պահանջ ներկայացնելու նոր առիթ է․ Ուժեղ ՀայաստանՄեր բախտը չի բերել, որ մենք ունենք ադրբեջանա-թուրքամետ իշխանություններ. Սամվել ԿարապետյանԳողություն է բացահայտվել, գողի տանը կանեփի 169 բույս է հայտնաբերվելՀայ-իրանական սահմանին խայտառակ վիճակ է․ Տիգրան ԱբրահամյանՈչ թե խաղաղության, այլ Ալիևի պատերազմել - չպատերազմելու քմահաճույքի երաշխիքն են Փաշինյանի զիջումները․ Անուշ ՄիրզոյանԻշխանությունների ներկայացրած TRIPP նախագիծը ո՞ւմ շահերն է սպասարկելու. որպես հուշում՝ ոչ Հայաստանի. Ուժեղ ՀայաստանՄաքուր Սևան՝ ապագա սերունդներին․ «Թովմասյան» հիմնադրամի բնապահպանական առաքելությունը (տեսանյութ)Կոնվերս Բանկը հայտարարում է ՀՀ դրամով պարտատոմսերի տեղաբաշխման մասինԿարեն Ասլանյանը հաղթել է Ադրբեջանի ներկայացուցչին և հռչակվել աշխարհի չեմպիոնԹրամփի խորհրդականը Սուդանում սովի հետ կապված իրավիճակը որակել է «աղետալի»Փաշինյանն իր ու իր թիմի վրա դուրս կգա, եթե լրտես է ման գալիս, թող արագ շարժվի այդ ուղղությամբ. Սամվել ԿարապետյանՄենք ցանկացած օր պատրաստ ենք Փաշինյանի ասած արտահերթին, մարդդիկ զզվում են իրենցից․ ԿարապետյանԿասեցվել է «Իգիթ» արտադրատեսակի արտադրությունըՈւնենք մտավախություն, որ TRIPP-ի շրջանակում Հայաստանի իշխանությունը կարող է Ադրբեջանին հարմարեցնել Հայաստանի օրենսդրությունը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԽաղաղությունը չի հաստատվում միայն խաղաղություն ասելով․ Արեգա ՀովսեփյանԻնչպե՞ս գումարը պահել միշտ հասանելի և միաժամանակ եկամուտ ստանալԹրամփը հայտարարել է, որ Եվրոպան ներգաղթի հետ կապված «մեծ խնդիր» ունի Այս մեդալն իմ նպատակներից ու երազանքներից միայն մեկն է. Համլետ Մանուկյան Առանց ստորագրված համաձայնագրի՝ ոչ մի երաշխիք չկա, որ Հայաստանի միջով ճանապարհ ստանալուց հետո Ադրբեջանը նոր պահանջ չի առաջադրելու. Մարիաննա Ղահրամանյան2026 թվականի ընտրությունները կեղծված են, և դա ժամանակի ընթացքում կապացուցվի. Ավետիք Չալաբյան«ՀայաՔվեն» Եվրոպային ներկայացնում է Հայաստանում մարդու իրավունքների իրական վիճակը. Աննա ԿոստանյանԸնդդիմությունը չպետք է խաղա ՔՊ-ի գրած կանոններով․ պետք է պարտադրել իշխանության հրաժարականը․ Հրայր Կամենդատյան «Նախկինների» թալանի դեմ պայքարող Փաշինյանի թիմում նախկին հանրապետականներն են՝ նոր կոստյումներով․ Աննա Կոստանյան Ինքը հազիվ 1 մլրդ դոլար ծախսելով կարողացավ 49 տոկոս ձայն հավաքել․ Սամվել ԿարապետյանԱդրբեջանն անընդհատ ձգձգելու է խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը․ Նարեկ Կարապետյան Իշխանության`առանց խաղաղության զիջումների գնալու քաղաքականության հետևանքով Ադրբեջանի ախորժակն ավելի ու ավելի է մեծանում. Տիգրան ԱբրահամյանՍաֆարովների փառաբանող Ադրբեջանի հոտ առանց խաղաղության պայմանագիր ստորագրման ինչպես կարող եք գնալ TRIPP-ի գործարկման․ Արամ Վարդևանյան Նախ՝ խաղաղության պայմանագիր, հետո՝ TRIPP․ դրա վաղաժամ իրականացումը բխում է Ալիևի շահերից. Իրինա ՅոլյանԽաղաղությունը չշփոթեք անվերջ զիջումների հետ. Ադրբեջանի ախորժակն ավելի է մեծանում. Տիգրան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինԵթե Ադրբեջանը վաղը հայտարարի, որ չի ստորագրելու խաղաղության համաձայնագիրը, մենք ոչինչ չենք կարողանա անել. Լենա ՄաթևոսյանՄիրզոյանը չի բացառում, որ Ադրբեջանը TRIPP-ից հետո չստորագրի խաղաղության պայմանագիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԻշխանությունները խուսափում են ժողովրդի ձայնը լսելուց և նրա կամքը կատարելուց. Հրայր Կամենդատյան21-րդ դարը մերն է լինելու. Արշակ ԿարապետյանՃապոնիայում կարող են ներդրվել օտարերկրյա գործակալի կարգավիճակ և դրա հետ կապված պատժամիջոցներ Ամիօ բանկը ժամկետից շուտ ավարտել է 3 մլրդ դրամի պարտատոմսերի տեղաբաշխումը Իշխանությունների թույլ կառավարման արդյունքում շատերը մեզ հետ խոսում են ուլտիմատումների լեզվով. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանում գյուղատնտեսությունն այս տարի շեշտակի անկում է ապրել. Նարեկ ԿարապետյանԴեղատներում այլևս չեն վաճառվի սնդիկային ջերմաչափերԱրարատ Միրզոյանին՝ ի՞նչ երաշխիք կա, որ Ադրբեջանը TRIPP-ով ճանապարհ ստանալուց հետո կստորագրի խաղաղության պայմանագիրը․ Մարիաննա Ղահրամանյան TRIPP-ով Ադրբեջանը ցամաքային ճանապարհ է ստանում դեպի Նախիջևան, իսկ Հայաստանը՝ ոչինչ․ Լենա Մաթևոսյան