Տավուշի մարզի Ոսկեպար գյուղի լեռնային բնության մեջ առանձնանում է մի բարձունք, որի մասին շատերն են լսել, բայց քչերն են իսկապես ճանաչում։ Կատարքա սարը տեղացիների համար պարզապես սար չէ․ այն հիշողության, զգուշության ու չասված պատմությունների վայր է։
Առաջին հայացքից Կատարքա սարը թվում է սովորական լեռնաբարձունք՝ քարքարոտ լանջերով ու բաց գագաթով։ Սակայն այնտեղ բարձրացած մարդիկ գրեթե միշտ նույն զգացողությամբ են վերադառնում՝ ասելով, որ այդ սարը «այլ զգացողություններ ունի»։
«Կատարքա» անվան շուրջ հստակ գրավոր բացատրություն չկա։ Տեղացիների մի մասը կարծում է, որ այն կապված է «կատար» բառի հետ՝ գագաթ, եզր, սահման։ Մյուսները վստահ են՝ անվանումը հին տեղանվան աղավաղված ձև է, որը ժամանակի ընթացքում փոխվել է, բայց պահպանել է իր հնչողությունը։
Դիտակետ, որ ամեն ինչ տեսել է
Ժողովրդական պատմությունների համաձայն՝ Կատարքա սարը դարեր շարունակ ծառայել է որպես բնական դիտակետ։ Բարձր դիրքը թույլ է տվել վերահսկել շրջակա տարածքները, նկատել շարժերը, զգուշանալ վտանգից։
Ասում են՝ դժվար ժամանակներում մարդիկ բարձրացել են սարի լանջերով՝ կամ թաքնվելու, կամ սպասելու։ Ոմանք պատմում են, որ սարի վրա երբեմն եղել են քարե փոքր կառույցներ կամ ժամանակավոր ապաստարաններ, որոնց հետքերը այսօր գրեթե չեն պահպանվել։
Կատարքայի շուրջ ամենատարածված պատմություններից մեկը լռության մասին է։ Գյուղում ասում են՝ սարը չի սիրում աղմուկ։
Այնտեղ մարդիկ կամաց են խոսում, հաճախ լռում են, իսկ երկար մնալուց հետո իջնում են մի տեսակ ծանր մտքերով։
Ոմանք դա բացատրում են բնության ազդեցությամբ, մյուսները համոզված են՝ սարը կրում է անցյալի հիշողությունը, և այդ լռությունը պարզապես պատահական չէ։
Սար, որը հարգանք է պահանջում
Տեղացիների շրջանում կա համոզմունք, որ Կատարքա սարը «ընդունում է» միայն հարգանքով մոտեցողներին։ Ով բարձրանում է անուշադրությամբ կամ ծաղրով, շուտ է հեռանում՝ անհանգիստ զգացողությամբ։ Իսկ ով մոտենում է լռությամբ, հաճախ ասում է, որ սարը բացել է իր ամբողջ գեղեցկությունը։
Ոսկեպարի այս սիրված սարը շարունակում է մնալ Տավուշի ամենախորհրդավոր բարձունքներից մեկը։ Այն ոչ միայն բնական լեռ է, այլ նաև լուռ վկա՝ անցած ժամանակների, վտանգների և դիմադրության։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
Bloomberg․ Քուվեյթի ավիաբազային Իրանի ենթադրյալ հարվածի հետևանքով մի քանի ամերիկացիներ են վիրավորվել
Իրաքյան «Քաթաիբ Հեզբոլլահ» շարժումը բացառում է զինաթափումը ԱՄՆ ճնշման ներքո
Մենք զգում էինք ձեր աջակցությունն ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում․ Սպերցյանը դիմել է երկրպագուներին
«Մոլդովական սցենարը» Հայաստանը տանելու է «վիլայեթացման». Հրաչյա Ռոստոմյան
Սպասում ենք արդարության վերականգնմանը. Արագածոտնի թեմ
Առաջին դասարանցիների վարքի համար գնահատականներ չեն դրվի. ՌԴ
Ուկրաինական ԱԹՍ–ն հարվածել է Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի 6-րդ բլոկի տուրբինային շենքին. Ռոսատոմի ղեկավար
Թրամփը վստահ չէ, որ Վենսը կարող է իրեն հաջորդել ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում
Հերթական վիճաբանությունը՝ Արարատի մարզում
Ցրված սկլերոզ․ երիտասարդությունը խլող հիվանդություն
Հրդեհ է բռնկվել Երևանի Սոսեի փողոցի տներից մեկում
ԵՄ երկրների քաղաքացիների խաղաղ քունն ավարտվել է․ Տուսկը կոչ է արել ՆԱՏՕ-ին լուրջ վերաբերվել Մեդվեդևի ուղերձին
ՌԴ ԶՈՒ-ն պատասխան հարված են հասցրել Ուկրաինայի օդանավակայաններին և վառելիքաէներգետիկ օբյեկտներին
ՏԿԵ նախարարը չի բացառել, որ գազը կթանկանա
Իլոն Մասկը գտել է կրիպտո միլիարդատիրոջ, որը կղեկավարի մարդկության առաջին առաքելությունը դեպի Մարս
Ուժեղ Հայաստան դաշինքը Գյումրիում է
«Հայաստան» դաշինքն ու Ռոբերտ Քոչարյանը հրավիրում են հանրահավաքի
Անցած 30 տարիներին նախանձախնդիր աշխատանք է իրականացվել ազգային-եկեղեցական արժեքների պահպանության, քրիստոնեական դաստիարակության համար. Գարեգին Երկրորդ
Վթար է․ մինչև երեկո ջուր չի լինելու
Կառավարությունը երկարաձգում է անհայտ կորած զինծառայողների ընտանիքների աջակցության ժամկետը
Մայիսի 30-ին «Յունիսպորտը» կպայքարի Հայաստանի չեմպիոնի տիտղոսի համար 
Մարդու իրավունքների պաշտպանը Դիլիջանում հանդիպել է բռնի տեղահանված կանանց
«Ռեալը» վերջնագիր է ներկայացրել Վինիսիուսին` նոր պայմանագրի հետ կապված
Պուտինը շնորհավորել է Ռոքսանա Բաբայանին 80-ամյակի առիթով
Ալյասկայի լեռներում Լատվիայից երեք ալպինիստ է զոհվել․ մեկը փրկվել է
Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանը մայիսի 31-ի ցերեկը, հունիսի 1-2-ին աստիճանաբար կբարձրանա 3-4 աստիճանով
Հայտնի են աշխարհի ամենաթանկ ֆուտբոլային ակումբները՝ ըստ Forbes-ի
«Յունիսպորտը» դարձավ ֆուտզալի Բարձրագույն խմբի առաջնության չեմպիոն
«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության քարոզարշավը Գյումրիում
24 ժամվա ընթացքում քսան նավ է անցել Հորմուզի նեղուցով
Եթե թաքցնելու բան չունեք, ներկայացրե՛ք նոր Սահմանադրության նախագիծը. Ավետիք Չալաբյան 
Ընտրությունների նախօրեին Փաշինյանը կրկին ավելացնում է պետական պարտքը
Վթար՝ Լոռիում, 41-ամյա վարորդը «ՎԱԶ 2107»-ով հայտնվել է անտառում, վիրավnրներ կան
Հայաստանին ժամանակ են տվել մինչև դեկտեմբեր
Նախընտրական հանդիպումները շարունակվում են՝ հաջորդ կանգառը Ալավերդիում է
Նարեկ Կարապետյանի հետ խոսում ենք երկրից հեռացող մեր հայրենակիցների, առկա խնդիրների ու տրվող լուծումների մասին. Ռուբեն Մխիթարյան
Ճակատագրական պահերին մի կողմ քաշվողներին, «քաղաքականությամբ չզբաղվողներին» ու անտարբերներին կյանքն առաջինն է հարվшծում․ Արտակ Զաքարյան
Ռուբեն Մխիթարյանի սենսացիոն հայտարարությունը Արթիկում
Արա Այվազյանի ասուլիսն` ուղիղ
«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը Շիրակի մարզի Փանիկ համայնքում է
Խաղաղությունը երաշխավորված է, երբ իշխանությունն առաջնորդվում է հայկական շահով. Գոհար Մելոյան
Ինքնակամ կառույցները պետք է սեփականաշնորհվեն․ Արեգ Սավգուլյան
Թրամփը երրորդ անգամ դավաճանեց դիվանագիտությունը․ Իրանի գերագույն առաջնորդի խորհրդական
Կամ դու կգաս ընտրության, կամ կգան ադրբեջանցիները. Ուժեղ Հայաստան
Զրուցում ենք կրթության մասին. Թովմաս Առաքելյան
Հայաստանի հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիան (ՀՀՄԱ) պաշտոնապես դարձել է Հանքարդյունաբերության և մետաղների միջազգային խորհրդի (ICMM) անդամ
Սիրելի արցախցիներ, հունիսի 7-ի ընտրական ցանկերում ընդգրկվելու դիմումները կարող եք ներկայացնել նաև առցանց. Աննա Կոստանյան
«Ուժեղ Հայաստանի» քայլերթը Շիրակի մարզի Արթիկ քաղաքում
Չավին նշել է «Ոսկե գնդակի» ապագա դափնեկրի անունը
Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանը մայիսի 31-ի ցերեկը, հունիսի 1-2-ին աստիճանաբար կբարձրանա 3-4 աստիճանով
