«Անտառի արքա» քանդակը՝ Դիլիջանի խորհրդանիշներից մեկը․ բացահայտելով Հայաստանը (մաս 9)

Դիլիջանի անտառների խորքում կանգնած «Անտառի արքա» քանդակը վաղուց դադարել է պարզապես արվեստի գործ լինելուց։ Այն դարձել է մի կերպար, որի շուրջ տարիների ընթացքում հյուսվել են պատմություններ, լեգենդներ ու կիսաճշմարտություններ։ Քանդակը գտնվում է Դիլիջան քաղաքում՝ անտառային գոտում, որտեղ մշուշն ու լռությունը հաճախ ավելի խոսուն են, քան ուղեցույցների տեքստերը։

Երբ է կառուցվել և ով է հեղինակը

Պաշտոնական աղբյուրներում քանդակի կառուցման հստակ տարեթիվը հաճախ չի շեշտվում, սակայն ընդունված է նշել, որ այն ստեղծվել է խորհրդային տարիներին՝ XX դարի երկրորդ կեսին։ Հեղինակը հայ քանդակագործ է, որի նպատակը ոչ թե կոնկրետ կերպար ստեղծելն էր, այլ անտառի հոգին մարմնավորելը։ Այդ պատճառով էլ քանդակը չունի անուն, կենսագրություն կամ բացատրական տախտակ՝ դիտավորյալ թողնելով այն մեկնաբանության ազատ տարածքում։

Ինչու է այն կոչվում «Անտառի արքա»

Անվանումը պաշտոնական չէ․ այն ծնվել է մարդկանց շնորհիվ: Տեղացիները պատմում են, որ քանդակը միշտ «դիտում է» անտառը՝ ասես հսկելով այն։ Ժամանակի ընթացքում այն սկսեցին ընկալել որպես անտառի պահապան, մի ուժ, որը ոչ միայն պաշտպանում է բնությունը, այլև դատում մարդուն՝ ըստ նրա վերաբերմունքի շրջակա միջավայրի հանդեպ։

Լեգենդներ ու գաղտնի հավատալիքներ

Տարեց դիլիջանցիները պատմում են, որ տարիներ առաջ անտառում հաճախ մոլորվողները «Անտառի արքայի» մոտից հետո ճիշտ ուղի էին գտնում։ Այլ պատմություն էլ կա, ըստ որի՝ քանդակի շուրջ ծառերը երբեք չեն չորանում, իսկ փոթորկի ժամանակ այն կարծես «դիմադրում է քամուն»։

Կա նաև այլ հավատալիք․
եթե քանդակի մոտ կանգնես առանց աղմուկի, հեռախոսը ձեռքում չպահես ու մի քանի վայրկյան նայես նրա աչքերին, անտառը քեզ «ընդունում է»։ Հակառակ դեպքում՝ պարզապես մնում ես հյուր։

Հետաքրքիր փաստեր

• Քանդակը տարիների ընթացքում երբեք չի տեղափոխվել, չնայած տարբեր վերակառուցման ծրագրերին

• Այն չունի պաշտպանիչ ցանկապատ կամ ցուցանակ՝ դիտավորյալ թողնված «բնության մաս» լինելու համար

• Շատ զբոսաշրջիկներ այն գտնում են պատահաբար՝ առանց քարտեզի

• Տարբեր եղանակներին քանդակի տեսքը փոխվում է՝ ձմռանը ավելի խիստ, ամռանը՝ գրեթե կենդանի

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը