Երևան, 01.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Անտառի արքա» քանդակը՝ Դիլիջանի խորհրդանիշներից մեկը․ բացահայտելով Հայաստանը (մաս 9)

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Անտառի արքա (քանդակ, Դիլիջան) - Վիքիպեդիա

Դիլիջանի անտառների խորքում կանգնած «Անտառի արքա» քանդակը վաղուց դադարել է պարզապես արվեստի գործ լինելուց։ Այն դարձել է մի կերպար, որի շուրջ տարիների ընթացքում հյուսվել են պատմություններ, լեգենդներ ու կիսաճշմարտություններ։ Քանդակը գտնվում է Դիլիջան քաղաքում՝ անտառային գոտում, որտեղ մշուշն ու լռությունը հաճախ ավելի խոսուն են, քան ուղեցույցների տեքստերը։

Երբ է կառուցվել և ով է հեղինակը

Պաշտոնական աղբյուրներում քանդակի կառուցման հստակ տարեթիվը հաճախ չի շեշտվում, սակայն ընդունված է նշել, որ այն ստեղծվել է խորհրդային տարիներին՝ XX դարի երկրորդ կեսին։ Հեղինակը հայ քանդակագործ է, որի նպատակը ոչ թե կոնկրետ կերպար ստեղծելն էր, այլ անտառի հոգին մարմնավորելը։ Այդ պատճառով էլ քանդակը չունի անուն, կենսագրություն կամ բացատրական տախտակ՝ դիտավորյալ թողնելով այն մեկնաբանության ազատ տարածքում։

Ինչու է այն կոչվում «Անտառի արքա»

Անվանումը պաշտոնական չէ․ այն ծնվել է մարդկանց շնորհիվ: Տեղացիները պատմում են, որ քանդակը միշտ «դիտում է» անտառը՝ ասես հսկելով այն։ Ժամանակի ընթացքում այն սկսեցին ընկալել որպես անտառի պահապան, մի ուժ, որը ոչ միայն պաշտպանում է բնությունը, այլև դատում մարդուն՝ ըստ նրա վերաբերմունքի շրջակա միջավայրի հանդեպ։

Լեգենդներ ու գաղտնի հավատալիքներ

Տարեց դիլիջանցիները պատմում են, որ տարիներ առաջ անտառում հաճախ մոլորվողները «Անտառի արքայի» մոտից հետո ճիշտ ուղի էին գտնում։ Այլ պատմություն էլ կա, ըստ որի՝ քանդակի շուրջ ծառերը երբեք չեն չորանում, իսկ փոթորկի ժամանակ այն կարծես «դիմադրում է քամուն»։

Կա նաև այլ հավատալիք․
եթե քանդակի մոտ կանգնես առանց աղմուկի, հեռախոսը ձեռքում չպահես ու մի քանի վայրկյան նայես նրա աչքերին, անտառը քեզ «ընդունում է»։ Հակառակ դեպքում՝ պարզապես մնում ես հյուր։

Հետաքրքիր փաստեր

  • Քանդակը տարիների ընթացքում երբեք չի տեղափոխվել, չնայած տարբեր վերակառուցման ծրագրերին

  • Այն չունի պաշտպանիչ ցանկապատ կամ ցուցանակ՝ դիտավորյալ թողնված «բնության մաս» լինելու համար

  • Շատ զբոսաշրջիկներ այն գտնում են պատահաբար՝ առանց քարտեզի

  • Տարբեր եղանակներին քանդակի տեսքը փոխվում է՝ ձմռանը ավելի խիստ, ամռանը՝ գրեթե կենդանի

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Սուրբ Էջմիածնում հավատացյալների առջև ցուցադրվեցին քրիստոնեական սրբազան մասունքներըՆեթանյահուն ազգային անվտանգության նոր խորհրդական է նշանակել «Arrow 3» ՀՕՊ համակարգը ստեղծողինԱմառային արձակուրդներն սկսվում են. ԿԳՄՍ նախարարի առաջարկը սովորողներին «Միջանցքների պատերազմ». Իրանը հայտնել է տրանսպորտային ենթակառուցվածքի ավելի քան 50 օբյեկտի վնասման մասինՄեծ Մանթաշ գյուղում տուն է այրվել. բնակիչը մահացած է հայտնաբերվել Բարև, «Ռեա՞լ»․ Լեաուն պաշտոնապես հայտարարել է «Միլանից» հեռանալու մասին Տվեք մեզ մանդատ՝ դադարեցնելու գզվռտոցը. Էդմոն ՄարուքյանԱՄՆ-ի Նյուարք քաղաքում միգրացիոն կենտրոնի մոտ անկարգություններ են բռնկվել․ սահմանվել է պարետային ժամԻրանի ԻՀՊԿ-ն հայտնել է Արևմտյան Ադրբեջան նահանգում հետախուզական սարքավորումների խմբաքանակի առգրավման մասինԻրանը ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներից հետո արդեն վերականգնել է հրթիռային թունելների մեծ մասի մուտքերը. CNNՄեր գլխավոր նպատակը ժողովրդի համախմբումն է․ Սամվել ԿարապետյանԱՄՆ-ի նախկին փոխնախագահ Փենսը Թրամփին մեղադրել է պահպանողական սկզբունքներից հեռանալու մեջՈւժեղ ավտերթ Գավառում և հարակից գյուղերում․ Աշոտ ՄարկոսյանՀունիսի 3-ին մեծ հանրահավաք․ եկեք ցույց տանք մեր ուժը․ Սամվել ԿարապետյանՀայ ժողովուրդը պետք է զգույշ լինի․ Ալեքսանդր ԼուկաշենկոԺողովուրդ ջան հունիսի 3-ին, 19:00, Հանրապետության հրապարակ՝ մեծ հանրահավաք ունենանք․ Արամ ՎարդևանյանՄԵր պետությունը չունի էլիտա․ ԿարապետյանԼարսը բաց է ԱՄՆ-ն ևս մեկ հարված է հասցրել Խաղաղ օվկիանոսում թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության համար օգտագործվող նավինՄարդիկ մեզ հետ միայն շահելու են, ոչ մի բան չեն կորցնելու․ Սամվել ԿարապետյանԳիտնականները գտել են բույս, որը կարող է դանդաղեցնել մաշկի ծերացումը Հայտնի է ՉԼ-ի 2025/26 մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստը Էստոնիայի բնակչության ավելի քան 80%-ը աջակցում է ՆԱՏՕ-ին անդամակցությանը. ՀարցումՃապոնիան և Հարավային Կորեան 9 տարվա դադարից հետո կվերսկսեն համատեղ որոնողափրկարարական զորավարժություններըՄենք չենք տարանջատելու մարդկանց․ Սամվել Կարապետյան«Արսենալ»-ի նյարդերը տեղի տվեցին. Բերեզովսկին՝ ՉԼ-ի եզրափակչի մասին Ուժեղ Հայաստանում անձնական մեքենաների տարեկան տեխզննությունը չեղարկվելու է․ Նարեկ ԿարապետյանՆեթանյահուն Բոֆորի գրավումից և Լիբանանում գործողության ընդլայնումից հետո հայտարարել է «դրամատիկ շրջադարձի» մասինԿլուծվի Նուբարաշենի աղբավայրի հարցը․ ԿարապետյանՄյանմայում պայթյունի հետևանքով 46 մարդ է զnհվել Մեր հերոսները մեր ազգի արժանապատվությունն են․ Սամվել Կարապետյան«Բարսելոնա»-ն խորամանկ ծրագիր է մշակել Ռեշֆորդի տրանսֆերը գնելու համար Չինաստանում օգտակար հանածոների ապօրինի արդյունահանման ժամանակ տեղի ունեցած փլուզման հետևանքով 5 մարդ է զոհվելԷնքան ասեցին՝ խաղաղություն ենք բերել, վերջը բերեցին տնտեսական պատերազմ Ռուսաստանի հետՈ՞ր երկրից էր ՔՊ-ն օրը մեկ մլն ստանում, ութ միլիարդն ու չգնված զենքի բացահայտումը․ Արշակ ԿարապետյանԵվրամիությունը կարող է սառեցնել ռուսաստանյան նավթի գնի շեմի վերանայումը. BloombergԱհա, թե ինչու է մեր գյուղմթերքի արտահանումը դադարեցվել. Էդմոն ՄարուքյանՍամվել Կարապետյանի հանդիպումը երևանցիների հետԻրանի ԻՀՊԿ ռազմածովային ուժերը ներկայացրել են նոր սերնդի «Rajab 27» արագընթաց մարտական նավակըԳեներալ Կարապետյանն ասում է` «Հայ ժողովուրդը եղել է, կա և լինելու է». ՀՃԿ անդամԿադիրովի որդուն հերթական մեդալն են հանձնելՈւկրաինան IRIS-T նոր կայանք է ստացել՝ Ռուսաստանի շարունակվող հարվածների ֆոնին. ԶելենսկիՊատերազմի ընթացքում ՀԱՊԿ-ին դիմելու փաստաթուղթը պատրաստել էինք ես և Վաղարշակ Հարությունյանը․ Արշակ ԿարապետյանՀայաստանի համար գազի գինը կարող է զգալիորեն բարձրանալ. Ալեքսեյ Օվերչուկ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը Սառնաղբյուրում է «Հայաստան» դաշինքի բազմամարդ հանրահավաքը ԵրևանումՏեխասում 8 մարդ մի քանի ժամ մնացել է ատրակցիոնի վրա Պերեսը վերջակետ է դրել Մբապեի և Վինիսիուսի անհամատեղելիության մասին խոսակցություններինԻսրայելական բանակը վերահսկողություն է սահմանել Լիբանանում խաչակիրների Բոֆոր բերդի նկատմամբ. Իսրայել ԿացԱյն, ինչ Ռուսաստանն ասում է Հայաստանի մասին, իրականում միայն Հայաստանի մասին չէ․ Զելենսկի