Համաշխարհային բանկի և ՄԱԿ-ի գնահատականներով՝ Ուկրաինայի վերականգնումը 10 տարվա ընթացքում կարժենա 588 միլիարդ դոլար

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Համաշխարհային բանկի, ՄԱԿ-ի, Եվրոպական հանձնաժողովի և Ուկրաինայի կառավարության համատեղ գնահատականներով, որը հրապարակվել է պատերազմի սկսվելու չորրորդ տարեդարձի նախօրեին, Ուկրաինայի տնտեսության վերականգնումը հաջորդ տասնամյակում կարժենա մոտավորապես 588 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

Նոր գնահատականը ներառում է 2022 թվականի փետրվարի 24-ից մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ը ընկած ժամանակահատվածը և 12%-ով ավելի է, քան նախորդ տարվա ցուցանիշը։ Այդ աճը մասամբ բացատրվում է վերջին մեկ տարվա ընթացքում վնասված կամ ոչնչացված էներգետիկ ենթակառուցվածքների ծավալի 21%-ով աճով։

Ընդ որում, հաշվարկները չեն ներառում 2026 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտների վրա Ռուսաստանի իրականացրած զանգվածային հարձակումների վերաբերյալ տվյալները, որոնք տասնյակ հազարավոր բնակիչների թողեցին առանց ջեռուցման, էլեկտրաէներգիայի և ջրի՝ տասնամյակների ամենացուրտ ձմեռներից մեկի ընթացքում։

Ուղղակի վնասը՝ 195 միլիարդ դոլար

Ըստ զեկույցի՝ ուղղակի վնասը հասել է 195 միլիարդ դոլարի, ինչը գրեթե 11%-ով ավելի է, քան նախորդ գնահատականը: Ամենաշատը տուժել են բնակարանային, տրանսպորտային և էներգետիկ ենթակառուցվածքները: Դա կրկնակի ավելի է, քան 2022 թվականին հրապարակված առաջին զեկույցի գնահատականները:

«Վնասները հսկայական են և շարունակում են աճել»,- նշվում է փաստաթղթում: Հիմնական վնասը կենտրոնացած է ճակատային շրջաններում և խոշոր քաղաքներում, այդ թվում՝ մայրաքաղաք Կիևում:

Տնտեսություն և ժողովրդագրություն

Պատերազմը, որն այս շաբաթ թևակոխում է իր հինգերորդ տարին, հանգեցրել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր Եվրոպայում խոշորագույն միգրացիոն ճգնաժամին: 2025 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ ավելի քան 6 միլիոն ուկրաինացի փախստականներ են արտասահմանում, իսկ ևս 4,6 միլիոնը՝ ներքին տեղահանվածներ:

Տնտեսական հետևանքները շարունակում են մնալ ծանր. Ուկրաինայի իրական ՀՆԱ-ն ներկայում 21%-ով ցածր է 2021 թվականի մակարդակից: Եթե պատերազմը շարունակվի, 2026 թվականին տնտեսական աճը կանխատեսվում է մոտ 2%: Եթե ​​մինչև տարեվերջ հրադադար կնքվի, աճը կարող է արագանալ մինչև 4% 2027 թվականին և 4,5% 2028 թվականին։

Որտե՞ղ է հասցվել առավելագույն վնասը

Բնակարանային ոլորտը կրել է ամենամեծ կորուստները. բնակարանային ֆոնդի մոտավորապես 14%-ը վնասվել կամ ոչնչացվել է, ինչը կազմում է մոտավորապես 61 միլիարդ դոլար։

Տրանսպորտային ենթակառուցվածքները, դրանց թվում՝ երկաթուղիները, կրել են 40,3 միլիարդ դոլարի վնաս։ Էներգետիկ ոլորտը կորցրել է մոտավորապես 25 միլիարդ դոլար, որոշ շրջաններում էլեկտրաէներգիայի անջատումները հասել են օրական 18 ժամի։

Սոցիալ-տնտեսական կորուստները գնահատվում են 667 միլիարդ դոլար, ինչը 13%-ով ավելի է, քան անցյալ տարվա գնահատականը։ Դրանք արտացոլում են գործարար ակտիվության երկարատև անկումը, աշխատատեղերի կորուստը և պետական ​​ծառայությունների խափանումները։

Բարեփոխումները և մասնավոր կապիտալը

Ուկրաինայի կառավարությունն արդեն իսկ մոտավորապես 15,25 միլիարդ դոլար է հատկացրել մինչև 2026 թվականը վերականգնման ծրագրերի համար։ Պատերազմի սկզբից ի վեր անհապաղ վերանորոգման համար հատկացվել է 20,3 միլիարդ դոլար։

Զեկույցի հեղինակներն ընդգծում են, որ վերականգնման կարիքների մինչև 40%-ը կարող է ծածկել մասնավոր հատվածը, եթե իրականացվեն բարեփոխումներ՝ գյուղատնտեսության, արդյունաբերության և զբոսաշրջության ոլորտներում ներդրումներ ներգրավելու համար։

Փաստաթղթում նշվում է, որ Ուկրաինայի նախկին տնտեսական մոդելը՝ ցածր մրցակցությամբ, մեծ ոչ ֆորմալ հատվածով և պետության նշանակալի դերով, չի ապահովի անհրաժեշտ աճի դինամիկան։

ՄԱԿ-ի մարդասիրական համակարգող Մաթիաս Շմալեն ընդգծել է, որ մարդկային կապիտալը շարունակում է մնալ վերականգնման հիմնական գործոնը՝ փախստականների վերադարձը, վետերանների վերաինտեգրումը և աշխատաշուկայում կանանց մասնակցության աճը։

ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ երկրում ներկայում 2,4 միլիոնով քիչ երեխա կա, քան պատերազմից առաջ։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ