Երբ իշխանությանը թույլատրված է ամեն ինչ, իսկ ընդդիմությանը՝ ոչինչ

Հայաստանում քաղաքական գործընթացները աստիճանաբար մտնում են նախընտրական փուլ, սակայն ստեղծված իրավիճակը ավելի ու ավելի հաճախ հարցեր է առաջացնում մրցակցության հավասարության վերաբերյալ։ Գործող իշխանությունը արդեն ակտիվորեն հանդես է գալիս հանրապետության տարբեր բնակավայրերում՝ փաստացի սկսելով քարոզչական հանդիպումներ հունիսի 7-ին նախատեսված Ազգային ժողովի ընտրություններից մոտ երեք ամիս առաջ։ Միևնույն ժամանակ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ, գործարար և բարերար Սամվել Կարապետյանը փաստացի զրկված է նման հնարավորությունից՝ գտնվելով տնային կալանքի տակ։

Ստացվում է իրավիճակ, երբ քաղաքական պայքարի դաշտում պայմանները տարբեր են։ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցությունը իր առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ ազատորեն իրականացնում է հանդիպումներ քաղաքացիների հետ, ներկայացնում իր դիրքորոշումները և փորձում ամրապնդել իր քաղաքական ներկայությունը մարզերում։ Իսկ ընդդիմադիր քաղաքական ուժերից մեկը, որի առաջնորդը վերջին շրջանում ակտիվորեն ներգրավված էր հանրային հանդիպումների և քաղաքական քննարկումների մեջ, այժմ փաստացի սահմանափակված է իր գործունեության մեջ։

Վերջին տարիներին Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում հաճախ են հնչում նաև մտահոգություններ այլախոհության նկատմամբ վերաբերմունքի վերաբերյալ։ Հանրային դաշտում շրջանառվում են բազմաթիվ դեպքեր, որոնք քննադատների կողմից ներկայացվում են որպես քաղաքական ճնշման դրսևորումներ։ Խոսվում է ընդդիմադիր համայնքապետերի նկատմամբ հարուցված քրեական գործերի, հասարակական և քաղաքական գործիչների նկատմամբ իրավական գործընթացների, ինչպես նաև իշխանության հասցեին քննադատական հայտարարությունների համար քաղաքացիների պատասխանատվության ենթարկվելու դեպքերի մասին։

Քննադատների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել նաև այն փաստը, որ որոշ դեպքերում իրավապահ մարմինների գործողությունները չափազանց կոշտ են ընկալվում հասարակության մի հատվածի կողմից։

 

Մասնավորապես, հանրային արձագանք առաջացրեց մի դեպք, երբ իշխանությանը քննադատած միջին տարիքի մի կին դատարան էր ներկայացվել ձեռնաշղթաներով։ Նման օրինակները հաճախ ներկայացվում են որպես ապացույց այն մտահոգության, որ քաղաքական քննադատությունը Հայաստանում երբեմն ընկալվում է ոչ թե որպես բնական հանրային քննարկում, այլ որպես իրավական խնդիր։

Քաղաքական դաշտում լարվածություն են առաջացրել նաև եկեղեցու շուրջ զարգացող իրադարձությունները։

 

Վերջին շրջանում հաճախ են հնչում հայտարարություններ այն մասին, որ իշխանությունների և եկեղեցու հարաբերությունները լարված են դարձել։ Այս ֆոնի վրա Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը և այն հանգամանքը, որ նա այժմ գտնվում է տնային կալանքի տակ, նրա կողմնակիցների կողմից ներկայացվում է որպես քաղաքական ենթատեքստ ունեցող քայլ։

Այս ամենը տեղի է ունենում մի ժամանակահատվածում, երբ երկիրը մոտենում է հերթական խորհրդարանական ընտրություններին։ Իսկ ընտրությունների նախաշեմին ամենակարևոր հարցերից մեկը մնում է նույնը՝ որքանո՞վ են ապահովված քաղաքական մրցակցության հավասար պայմանները բոլոր ուժերի համար։

Հայաստանի իշխանությունները շարունակում են պնդել, որ երկրում գործում է օրենքի գերակայություն և իրավական գործընթացները կապ չունեն քաղաքական պայքարի հետ։ Սակայն ընդդիմադիր շրջանակները հակառակ տեսակետն են ներկայացնում՝ նշելով, որ ստեղծված իրավիճակում իշխանությունը ունի առավելություններ, որոնք մյուս քաղաքական ուժերը չունեն։

Այսպիսով, քաղաքական դաշտում հիմնական հարցը շարունակում է մնալ նույնը․ արդյոք Հայաստանում նախընտրական պայքարը կընթանա հավասար պայմաններում, թե երկրում կշարունակվի այն իրավիճակը, երբ իշխանությանը թույլատրված է շատ ավելին, քան իր քաղաքական մրցակիցներին։ Ժամանակը ցույց կտա, թե ինչ ուղղությամբ կզարգանան այս գործընթացները և արդյոք հնարավոր կլինի վերականգնել վստահությունը քաղաքական մրցակցության նկատմամբ։