Երևան, 01.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Խոր Վիրապի գաղտնիքները. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 14)

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Հայաստանի ամենահայտնի և խորհրդավոր վանքերից մեկը համարվում է Խոր Վիրապը։ Այն գտնվում է Արարատի մարզում՝ Արարատ լեռան անմիջական հարևանությամբ, և դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն կրոնական, այլև պատմական կարևոր կենտրոն։ Վանքի անվանումը բառացի նշանակում է «խոր փոս» կամ «խոր բանտ», ինչը կապված է նրա ամենահայտնի պատմության հետ։

Խորը բանտը, որտեղ պահվել է Գրիգոր Լուսավորիչը

Խոր Վիրապի ամենահայտնի գաղտնիքներից մեկը կապված է հայկական պատմության կարևորագույն կերպարներից մեկի՝ Գրիգոր Լուսավորչի հետ։ Ըստ պատմական աղբյուրների՝ նա մոտ 13 տարի պահվել է այս վայրում գտնվող խոր փոսում՝ որպես բանտարկյալ։

Այդ ժամանակ Հայաստանի թագավորը քրիստոնեության հետևորդներին հետապնդում էր։ Գրիգոր Լուսավորիչը բանտարկվել էր հենց այս խոր փոսում, որը գտնվում է վանքի տարածքում և մինչ այսօր պահպանվել է։ Ավանդության համաձայն՝ նա ողջ է մնացել՝ ստանալով գաղտնի սնունդ մի հավատացյալ կնոջից։

Հայաստանը դարձավ առաջին քրիստոնյա պետությունը

Գրիգոր Լուսավորիչի ազատ արձակումից հետո տեղի ունեցան պատմական իրադարձություններ, որոնք փոխեցին երկրի ճակատագիրը։ Ըստ ավանդության՝ նա բուժեց թագավոր Տրդատին ծանր հիվանդությունից, ինչից հետո թագավորը ընդունեց քրիստոնեությունը։

Այս իրադարձությունների արդյունքում տեղի ունեցավ պատմական շրջադարձ: Հայաստանը դարձավ աշխարհում առաջին պետությունը, որը քրիստոնեությունը ընդունեց որպես պետական կրոն։

Վանքի տեղանքը՝ հին մայրաքաղաքի մոտ

Խոր Վիրապը կառուցվել է Հայաստանի հին մայրաքաղաքներից մեկի՝ Արտաշատի մոտակայքում։ Հնագիտական տվյալների համաձայն՝ այս տարածքը եղել է կարևոր քաղաքական և առևտրային կենտրոն դեռևս հին ժամանակներից։

Վանքի ներկայիս շինությունները հիմնականում ձևավորվել են միջնադարում, սակայն տեղանքը շատ ավելի հին պատմություն ունի։

Մինչ օրս պահպանվող խորհրդավոր մթնոլորտը

Այսօր Խոր Վիրապը համարվում է Հայաստանի ամենաշատ այցելվող ուխտատեղիներից մեկը։ Այցելուները հաճախ իջնում են այն նույն խոր փոսը, որտեղ ըստ ավանդության պահվել է Գրիգոր Լուսավորիչը։

Վանքի տարածքից բացվում է նաև բացառիկ տեսարան դեպի Mount Ararat-ը, ինչը այս վայրը դարձնում է ոչ միայն պատմական, այլև խորհրդանշական նշանակություն ունեցող տեղ։

Խոր Վիրապը ոչ միայն հնագույն վանական համալիր է, այլ նաև Հայաստանի պատմության կարևորագույն խորհրդանիշներից մեկը։ Նրա հետ կապված պատմություններն ու ավանդությունները մինչև այսօր շարունակում են հետաքրքրել ինչպես պատմաբաններին, այնպես էլ հազարավոր այցելուներին։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ընտրացուցակների վերլուծություն․ մարզային քվեներ, ԵԱՏՄ խնդիրներ և Արևմուտք-ՌԴ բախումՌուսաստանը զանգվածային hարված է հասցրել Կիևին, Մոսկվան հայտնում է 274 ուկրաինական ԱԹՍ խnցելու մասին Իտալիայում երկրաշարժի հետևանքով վիրավորվել է առնվազն 21 մարդ Ցարերի կեցավայր, որ «ականատես է եղել» պատմական մի շարք կարևորագույն իրադարձությունների. «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքներն օգոստոսի 1-ին Իմ կյանքում ավարտվեց ևս մեկ շրջափուլ՝ Ազգային ժողովի 8-րդ գումարումը․ սակայն պայքարն առջևում է․ Սեյրան Օհանյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (1 օգոստոսի). Երևանում շահագործման է հանձնվել հերթական տրանսպորտային հանգույցը. «Փաստ»Ազատություն Ավետիք Չալաբյանին, ազատություն քաղաքական ու խղճի բոլոր բանտարկյալներին Երևանում և Բաքվում. Մենուա ՍողոմոնյանՏորֆային տարածքներում արևային վահանակները կօգնեն վերականգնել թռչունների պոպուլյացիաները Ոչ միայն զուտ կապ, այլև ազգային անվտանգության համակարգի կարևոր օղակ. «Փաստ»Մեր հայրենակիցներին Հայաստան վերադարձի համար պետք է առաջարկենք շատ լավ պայմաններ. Արսեն ԳրիգորյանՓրկարարները իրականացրել են հարկադիր քարաթափում՝ կանխելով հնարավոր վտանգը Խոսքից` գործ. հանքարդյունաբերության և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտները գործակցելու մեծ ներուժ ունեն. տեսանյութՄարդիկ դարձել են անարդյունավետ քաղաքականության, աշխարհաքաղաքական խաղերի և դատարկ խոստումների զոհեր. «Փաստ»Ջուր չի լինի մինչեւ 20:00-ն Երևանի Կենտրոնում փոշու պարունակությունն ամբողջ շաբաթ գերազանցել է թույլատրելի շեմը Չի ընկալվում որպես հայերի ազգային շահերը պաշտպանելու ունակ առաջնորդ. «Փաստ»Իշխանությունը երկիրը ներսից պայթեցնելnւ, հեղինակազրկելու և առավել խոցելի դարձնելու նպատակով անցել է քաղաքական հակառակnրդների ունեցվածքի խլմանը․ Աբրահամյան Այսօր քո առաջին ծնունդն է առանց քո սիրո. Վոլոդյա Գրիգորյանի դստեր շնորհավորանքը՝ մայրիկին Երևանի քաղաքապետարան, հրապարակային հնչեցրեք, ի՞նչ հիմքով եք այդ գույքը վերցրել «Մուլտի Ուելնես Կենտրոնից»Փաշինյանը պատրաստ է ամեն քայլի՝ միայն թե մնա իշխանության․ Ավետիք Չալաբյան«Հիմա անուժ եմ, ուժերս մնացին 2020 թվականում. Նարեկս մեր ուրախությունն իր հետ տարավ». մայոր Նարեկ Սաֆարյանն անմահացել է հոկտեմբերի 29-ին Քերթ գյուղում. «Փաստ»Օգոստոսին արտառոց շոգեր կամ ցրտեր Հայաստանում չեն սպասվում․ Գագիկ Սուրենյան Էլ ինչ օրենք, ինչ արդարադատություն, ինչ իրավապահ համակարգ... «Փաստ»Ի՞նչ բովանդակային փոփոխություններ կլինեն նախադպրոցական կրթական համակարգում. «Փաստ»«Իշխանությունը զավթել են ժողովրդից, պետք է պայքարենք մեր իրավունքների վերադարձի համար». «Փաստ»Եկեղեցու դեմ իշխանության պատերազմը մտնում է նոր՝ ավելի խայտառակ փուլ. «Փաստ»Ի՞նչ ճակատագիր է սպասվում ՀԿՄ Դիլիջանի ստեղծագործական տանը. «Փաստ»Մյուսները՝ հե՞չ. «Փաստ»Հիմնարար հակասություններ, խորացող մտահոգություններ. «Փաստ»Նոր Հաճնի կամրջի տակ հայտնաբերվածն ազգությամբ ռուս է՝ 14 տարեկանՕգոստոսի 4-ին, 5-ին, 6-ին և 7-ին գազ չի լինելուՄի՛ եղիր հեզ. Նարեկ Կարապետյանը դիմել է Ռուբեն ՀախվերդյանինԻտալիան փակում է երկրի ծովային և օդային սահմանները Իսպանիայի հետՇախմատի Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում Հայաստանի թիմը հաղթել է Իսրայելի թիմինՌԴ ՊՆ․ ՀՕՊ-ը խոցել է 223 ուկրաինական անօդաչուՀանքարդյունաբերության ապագան՝ թվային լուծումներում. Mining Innovation Summit 2026Երևանում կողոպտել են «Իդրամի» ինկասացիայի ավտոմեքենան՝ տանելով 34 պարկ փողի կապոցԷլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ՝ Երևանում և մարզերումԺամեր առաջ Կենտրոն վարչական շրջանի փողոցներից մեկում ստորգետնյա մալուխի հերթական վթարըՄեզ վրա հարձակվելով՝ ահաբեկիչները թաքցնում են իրենց իրական դրդապատճառները և մեղադրում մեզ ռազմական ապրանքներ վաճառելու մեջ․ Տատյանա ԿիմԽաբի Ալոնսոն միանում է ՖԻՖԱ-ի դեմ բողոքի ալիքինԻսպանիայի սահմանն ապօրինի հատած 37 հազար 500 ներգաղթյալ վերադարձվել է ՄարոկկոԿոտայքում մեկ օրում չորս մարդու կյանք խլած Թադևոս Հովակիմյանը կրկին անմեղսունակ է ճանաչվելՄարուքյանը ահազանգում է․ Ադրբեջանը հայերին ներկայացնում է որպես «մարդակերներ»Խոշոր հրդեհ է բռնկվել Բաքվի էլիտար բնակելի համալիրում (տեսանյութ)Moody's-ը վերահաստատել է Կոնվերս Բանկի վարկանիշը՝ հեռանկարը «կայուն»-ից դարձնելով «դրական»Իսրայելի բանակը հայտարարել է ՀԱՄԱՍ-ի սպայի և հրամանատարի սպանության մասինՀայկական ձկնարտադրանքը հասանելի կլինի վրացական շուկայումԷբոլայի վտանգ կա՞ Հայաստանում․ ՀՎԿԱԿ-ը գնահատել է ռիսկը