Փրկել ոչ շարքային Փաշինյանին. անկոտրում Կայան «ԵՄ նախընտրական դեսանտային ուժ» կուղարկի Հայաստան. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

svpressa.ru–ն գրում է, որ ԵՄ–ն Երևանի խնդրանքով արագ արձագանքման խումբ կուղարկի Հայաստանում կայանալիք ընտրություններից առաջ հիբրիդային սպառնալիքներին հակազդելու համար, հայտարարել է ԵՄ արտաքին գործերի գերագույն ներկայացուցիչ Կայա Կալլասը: Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունները նախատեսված են 2026 թվականի հունիսի 7-ին: Իշխող ՔՊ կուսակցությունը դեռևս պաշտոնապես չի հայտարարել իր թեկնածուի մասին, բայց հավանական է, որ դա կլինի Նիկոլ Փաշինյանը: Ընդդիմությունը, իր հերթին, մասնակցում է տարբեր շարասյուներով: Երկրի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը դարձել է վարչապետի թեկնածու «Հայաստան» դաշինքից, գործարար Սամվել Կարապետյանը՝ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունից: Իշխանությունները հաճախ են մեղադրում ընդդիմությանը Ռուսաստանի օգտին աշխատելու մեջ: Ըստ երևույթին, իշխանությունները կարծում են, որ ընտրությունների ժամանակ «հիբրիդային սպառնալիքները» կազմակերպվում են Ռուսաստանի կողմից: Նման կերպ ցանկացած բողոքի ցույց կարելի է բացատրել Կրեմլի ծրագրերով։

«Փաշինյանը, որի ղեկավարությամբ Հայաստանը կորցրեց Ղարաբաղը, անկասկած վախենում է իր քաղաքական ապագայի համար, - կարծում է ՌԴ կառավարությանը կից Ֆինանսական համալսարանի դոցենտ Վլադիմիր Բլինովը,– եվրոպացի հովանավորների կարծիքով, սադրանքները կարող են գալ ռուսամետ, ադրբեջանամետ և նույնիսկ իրանամետ ուժերից։ Իհարկե, հայկական սփյուռքը, որը Ռուսաստանում ամենամեծերից մեկն է, չափազանց բացասական կարծիք ունի հանրապետությունում ստեղծված իրավիճակի մասին, և եթե նրանց ձայները չեզոքացվեն, Փաշինյանն իրեն ավել ի վստահ կզգա։ Սթափ քաղաքական հաշվարկը ցույց է տալիս, որ միակ իրական դաշնակիցները, որոնց վրա Հայաստանը կարող է հույս դնել, Ռուսաստանն ու Իրանն են, իսկ Եվրոպայի հետ դաշինքը ոչինչ չի անի հավերժական թշնամիներով շրջապատված հանրապետությանը օգնելու համար»։

svpressa.ru.– Գուցե ժամանակն է, որ մենք իսկապես սկսենք ազդե՞լ:

- Ցավոք, պետք է ընդունել, որ Ռուսաստանը անկարող է ազդել արտասահմանում ժողովրդավարական գործընթացների վրա, ուստի ոչ մի հիմք չկա կարծելու, որ որևէ մեկը կարող է այս պահին լրջորեն համագործակցել ներքին հայամետ ուժերի հետ։ Ներկայիս գլոբալ սրացման պայմաններում դա հետաքրքիր չէ Ռուսաստանի համար, մինչդեռ Իրանը, Ադրբեջանը և Իսրայելը կարող են լրջորեն ազդել հայկական քաղաքականության վրա։ «ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայության՝ «այլ երկրներում հայ քաղաքացիների վրա ճնշման մասին» հայտարարությունը զուրկ է կոնկրետություններից, - նշել է քաղաքական վերլուծաբան Միխայիլ Նեյժմակովը,– այնուամենայնիվ, Նիկոլ Փաշինյանի թիմին աջակցող մի շարք լրատվամիջոցների և հասարակական ակտիվիստների մեկնաբանությունները ընդգծում են «ռուսական միջամտության» տեսությունը։ Հայ պաշտոնյաները հավանաբար առայժմ կխուսափեն Ռուսաստանին ուղղակիորեն հիշատակելուց այդ առումով։ Սակայն ընտրությունների նախօրեին Ռուսաստանի հասցեին բացահայտ մեղադրանքները հնարավոր են։ Շատ բան կախված կլինի նրանից, թե որքան դժվար կլինի նախընտրական իրավիճակը ՔՊ կուսակցության համար, քանի որ «արտաքին միջամտության» հնարավորության մասին քննարկումները նաև Փաշինյանի կողմնակիցների նախընտրական մոբիլիզացիայի պոտենցիալ գործոն են»։

svpressa.ru.–Ինչո՞ւ է Եվրոպային դա պետք։

–ԵՄ-ն կաջակցի Նիկոլ Փաշինյանին, որը բազմիցս հայտարարել է ԵՄ–ին միանալու իր մտադրության մասին։ Սա լրացուցիչ նշանակություն է ստանում՝ հաշվի առնելով Ռուսաստան-ԵՄ լարվածությունը։ Բրյուսելը պատրաստ է աջակցել Հայաստանի ներկայիս վարչապետին ընտրությունների ճանապարհին նաև այլ ձևերով։

svpressa.ru.– Պետք է նշել, որ արտերկրի հայերը մեծամասամբ դեմ են Փաշինյանին, ի տարբերություն, օրինակ՝ Մոլդովայի: Կարծում եք՝ իշխող կուսակցությունը հաշվի է առնո՞ւմ այս գործոնը, և կփորձի՞ այն չեզոքացնել:

–Իրոք, հայ համայնքի ներկայացուցիչների շրջանում, օրինակ՝ Ռուսաստանում, Նիկոլ Փաշինյանին քննադատողներ շատ կան: Սակայն Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքի վրա ազդելու համար նման մարդիկ, բնականաբար, ստիպված կլինեն ունենալ ՀՀ քաղաքացիություն և մոտիվացված լինել Հայաստան մեկնել՝ քվեարկելու համար։ Նման մարդիկ, հավանաբար, համեմատաբար սահմանափակ թվով կլինեն։ Սկզբունքորեն, ՀՀ իշխանությունները, օրինակ՝ կարող են խստացնել մուտքի վերահսկողությունը ընտրությունների նախաշեմին։

svpressa.ru.–Ի՞նչ այլ մանիպուլ յացիաներ կարող են կիրառվել։

– Իշխող ՔՊ կուսակցությունը կարող է հաղթել, բայց հարցն այն է, թե ի՞նչ արդյունքով, քանի որ նրա բացասական վարկանիշը բավականին զգալի է։ Ընտրություններին մասնակցողների ցանկը դեռևս վերջնականապես չի հաստատվել։ Նիկոլ Փաշինյանի համար ամենահաջող համադրությունը կլինի խիստ մասնատված ընդդիմադիր թևը և բարոյալքված ընտրողները։ Այնուամենայնիվ, այս ընտրությունների նկատմամբ հանրային հետաքրքրությունը կարող է բավականին զգալի լինել։

svpressa.ru.– Որքա՞ն լուրջ է ընդդիմությունը պատրաստվում։

– Այն փաստը, որ ընդդիմությունը ընտրությունների է գնում «տարբեր շարասյուներով», կարող է պատրվակ դառնալ ընտրողների հետագա բողոքի մոբիլիզացիայի համար։

svpressa.ru.–Ի՞նչ պետք է ակնկալի Ռուսաստանը այս ընտրություններից։ Կարո՞ղ ենք մենք ինչ-որ կերպ ազդել դրա վրա։ Եվ պե՞տք է դա անել։

– Հրապարակայնորեն ռուս պաշտոնյաները, հավանաբար, կփորձեն հեռու մնալ քարոզարշավից։ Այնուամենայնիվ, դրա ընթացքի վերաբերյալ ակտիվ մեկնաբանությունները, օրինակ՝ Պետդումայի մի շարք պատգամավորների կողմից, լիովին հնարավոր են: Փաստորեն, Ռուսաստանի կողմից այս կամ այն կերպ (օրինակ՝ տեղեկատվական) աջակցությունը հայկական ընդդիմությանը, հավանաբար, կտրամադրվի: Ի վերջո, Հայաստանում ստեղծված իրավիճակը ազդում է նաև Ռուսաստանի Հարավային Կովկասում աշխատելու կարողության վրա:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում