Արդյո՞ք շոկոլադն օգտակար է. ի՞նչ է ասում գիտությունը

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին            

Կակաոն կապում են մի շարք օգտակար ազդեցությունների հետ՝ սրտի ամրապնդումից և ծերացման դանդաղեցումից մինչև ճանաչողական գործառույթների բարելավում: Սակայն մասնագետները զգուշացնում են, որ ամեն ինչ միանշանակ չէ:

Մի շարք հետազոտություններ կակաոյի օգտագործումը կապում են առողջության վրա դրական ազդեցության հետ՝ նախևառաջ շնորհիվ ֆլավանոլների (հզոր բուսական կենսաբանական ակտիվ միացություններ և հակաօքսիդանտներ) և թեոբրոմինի (բնական դառը խթանիչ, որը պարունակվում է կակաոյի հատիկներում և շոկոլադում), հայտնում է Euronews-ը:

Ընդ որում, կաթնային շոկոլադի սալիկը նույնը չէ, ինչ կակաոյի մաքուր աղացած հատիկները, և հնարավոր վտանգներն ու օգուտները կարող են էապես տարբերվել:

Կակաոն հարուստ է ֆլավանոլներով. միացությունների այս դասը պարունակվում է նաև տարբեր բույսերում ու բանջարեղենում և ասոցացվում է բազմաթիվ օգտակար ազդեցությունների հետ՝ հանդես գալով որպես հակաօքսիդանտ, հակաքաղցկեղային և հակաբորբոքային միջոց:

Մինչդեռ թեոբրոմինն ընդունակ է թափանցել արյունաուղեղային պատնեշով և, հանդես գալով որպես ադենոզինային ընկալիչների անտագոնիստ, ազդում է նեյրոգործոնների վրա ու բարելավում ճանաչողական գործառույթները, նշվում է 2024 թվականի հետազոտության մեջ: Դա պոտենցիալ կերպով ապահովում է նեյրոպրոտեկցիա տարիքային ճանաչողական խանգարումներից, Ալցհայմերի և Պարկինսոնի հիվանդություններից:

Կակաոն կապում են նաև սիրտ-անոթային պատճառներով մահվան ավելի ցածր վտանգի հետ:

European Journal of Preventive Cardiology ամսագրում հրապարակված 2025 թվականի մետա-վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ֆլավանոլներով հարուստ մթերքներն ընդունակ են նվազեցնել զարկերակային ճնշումը և բարելավել սիրտ-անոթային համակարգի վիճակը բարձր ճնշում, հիպերտոնիա և սիրտ-անոթային հիվանդությունների բարձր վտանգ ունեցող պացիենտների մոտ:

Գիտնականները նշում են, որ նման արդյունքների, հավանաբար, կարելի է հասնել օրական օգտագործելով մոտավորապես մեկ-երկու բաժին սև (դառը) շոկոլադ կամ երկու-երեք ճաշի գդալ կակաոյի փոշի:

Cocoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study (COSMOS) հետազոտության շրջանակում, որը շոկոլադի սպառման և առողջության միջև կապին նվիրված ամենախոշոր և ամենաերկարատև պատահականացված վերահսկվող հետազոտություններից մեկն է, միջինում երեք տարի հետևել են ավելի քան 21 000 մարդու:

Մասնակիցների մի մասն օրական երկու անգամ ընդունել է 500 միլիգրամ կակաոյի ֆլավանոլներ պարունակող հավելում, մնացածը ստացել են պլացեբո:

Բոլոր մասնակիցների մոտ ճանաչողական առողջության և 2-րդ տիպի դիաբետով հիվանդացության ցուցանիշները նման են եղել, սակայն հավելումն ընդունողների մոտ սիրտ-անոթային պատճառներով մահանալու վտանգը 27 տոկոսով ավելի ցածր է եղել:

Սակայն հետազոտողները շեշտում են, որ COSMOS-ն ի սկզբանե նախատեսված չի եղել որպես շոկոլադի օգտագործման օգուտը գնահատող փորձարկում:

«Ըստ էության, մենք հարցնում էինք. "Կա՞ արդյոք կակաոյի հատիկներում և դրանցում պարունակվող կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչներում որևէ բան, որը կարող է օգտակար լինել առողջության համար"»,- պարզաբանում է հետազոտության համանախագահ Հովարդ Սեսոն:

Լոնդոնի King's College London-ի գիտնականները վերջերս այս թեոբրոմինը կապել են ծերացման դանդաղեցման հետ:

Հետազոտողները վերլուծել են ավելի քան 1600 մասնակցի տվյալներ և պարզել, որ արյան մեջ թեոբրոմինի ավելի բարձր մակարդակ ունեցող մարդկանց մոտ կենսաբանական տարիքն ավելի ցածր է եղել ժամանակագրականից:

«Շոկոլադը, նույնիսկ սևը, քաղցրավենիք է, այլ ոչ թե օգտակար մթերք»,- հետազոտությունը մեկնաբանել է Օքսֆորդի համալսարանի սննդի, ճարպակալման և վարքագծային գիտությունների ամբիոնի դոցենտ, սննդաբան Դիմիտրիոս Կուտուկիդիսը:

Բայց եթե մարդիկ սիրում են շոկոլադ, նրանք պետք է իրենց թույլ տան դա հազվադեպ և փոքր քանակությամբ, հավելել է նա:

Միևնույն ժամանակ բժիշկները զգուշացնում են, որ արդյունաբերական շոկոլադում այս նյութերի պարունակությունը սովորաբար զգալիորեն ավելի ցածր է, քան գիտական աշխատանքներում օգտագործվող կակաոյի մթերքներում:

Ամենատարածված տեսակների շրջանում ֆլավանոլների ամենամեծ խտությունը, ինչպես նաև ամենաքիչ շաքարն ու հավելյալ ճարպերը, որպես կանոն, պարունակվում են շոկոլադի ավելի մուգ տեսակներում:

Սննդային տեսանկյունից ամենաքիչ արժեքավորը սպիտակ շոկոլադն է. դրանում կա կակաոյի յուղ, բայց չկան կակաոյի պինդ մասնիկներ, փոխարենը շատ են ճարպն ու շաքարը:

Դեռ պարզ չէ, թե որքան շոկոլադ է պետք ուտել պոտենցիալ օգուտ ստանալու համար, և արդյոք վերամշակման ժամանակ ավելացվող մյուս բաղադրիչները, ինչպիսիք են շաքարը, կաթը և կակաոյի յուղը, չեն չեզոքացնում այդ օգուտը:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ