Երևան, 12.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հայաստանի օդն ընդդեմ մեր առողջության

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Հայաստանում օդի որակի հարցը վաղուց արդեն դուրս է եկել պարզապես բնապահպանական քննարկումների շրջանակից և դարձել է առողջապահական խնդիր։ Տարբեր քաղաքներում և հատկապես խիտ բնակեցված տարածքներում աճող տրանսպորտային հոսքը, շինարարության ինտենսիվությունը և կանաչ գոտիների կրճատումը ստեղծում են պայմաններ, որոնց հետևանքները հաճախ անմիջապես չեն զգացվում, բայց տարիների ընթացքում դառնում են ավելի նկատելի։

Օդի աղտոտվածությունը, հատկապես մանր մասնիկների՝ PM2.5-ի և PM10-ի բարձր մակարդակը, համարվում է ամենավտանգավոր գործոններից մեկը։ Այս մասնիկները այնքան փոքր են, որ կարող են ներթափանցել շնչառական ուղիներ և նույնիսկ հասնել արյան շրջանառությանը։ Արդյունքում տուժում են ոչ միայն թոքերը, այլ նաև սիրտ-անոթային համակարգը։

Բժիշկներն ու հանրային առողջության մասնագետները նշում են, որ շնչառական գանգատների աճը պատահական չէ։ Ասթմայի սրացումներ, քրոնիկ բրոնխիտ, հաճախակի ալերգիկ ռեակցիաներ՝ սրանք այն խնդիրներն են, որոնք կարող են ուղղակիորեն կապված լինել աղտոտված օդի հետ։ Հատկապես խոցելի են երեխաները, տարեցները և արդեն իսկ շնչառական կամ սրտային հիվանդություններ ունեցող մարդիկ։

Խնդիրը միայն մեքենաների արտանետումները չեն։ Շինարարական փոշին, անբավարար կանաչապատումը և օդի բնական շրջանառության խոչընդոտները միասին ստեղծում են այն միջավայրը, որտեղ աղտոտվածությունը երկար է մնում օդում։ Երբ այս ամենին գումարվում են եղանակային պայմանները՝ քամու բացակայություն կամ ջերմաստիճանի ինվերսիա, աղտոտվածությունը «կախվում» է տարածքների վրա։

Թեև խնդիրը համակարգային է, անհատական մակարդակում նույնպես կան որոշ քայլեր, որոնք կարող են նվազեցնել ազդեցությունը։ Օրինակ՝ ծանր երթևեկության ժամերին երկար ժամանակ դրսում չմնալը, բնակարաններում օդի պարբերաբար թարմացումը և հնարավորության դեպքում օդը մաքրող սարքերի օգտագործումը։ Սակայն մասնագետները ընդգծում են՝ սա միայն մեղմացնող մոտեցում է, ոչ թե լուծում։

Ի վերջո, Հայաստանի օդի որակը ոչ միայն բնապահպանական ցուցանիշ է, այլ նաև հանրային առողջության լուրջ մարտահրավեր։ Եթե խնդիրը մնա անփոփոխ, դրա հետևանքները կարող են դառնալ ավելի երկարաժամկետ և ավելի խորքային՝ ազդելով ամբողջ բնակչության կյանքի որակի վրա։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Երբ մի հարցուպատասխանը բացահայտում է իրավիճակի ծանրության ողջ պատկերը. «Փաստ»Ի՞նչ փոխհատուցում կտրամադրվի Արցախից բռնի տեղահանված և պետական ուսհաստատություններ ընդունված ուսանողներին. նախագիծ. «Փաստ»Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումները կրում են զանգվածային ու համակարգված բնույթ. «Փաստ»Ընտրություններն անցան, «սերն» ու «սրտիկներն» էլ հետը. «Փաստ»Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ»Oրենքի առաջ բոլորը հավասար են, բացի Նիկոլ Փաշինյանից. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ սպասել սեպտեմբերի 12-ից 16-ինՍեպտեմբերի 14-ին և 15-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուՊեսկով․ Ռուսաստանը միջուկային զենքը կուղղի Լիտվայի դեմ՝ դրա տարածքում միջուկային զինանոց տեղակայելու դեպքումԲարսելոնան որոշել է վաճառել կիսապաշտպանին. հայտնի է ֆուտբոլիստի տրանսֆերային արժեքը«Tour of Armenia»-ն է․ սեպտեմբերի 12-ին ճանապարհների երթևեկությունը կսահմանափակվիՍաուդյան Արաբիայի «Արևելք–Արևմուտք» նավթամուղի շրջանում հարված է գրանցվել․ հաղորդվում է նավթի մղման խափանման մասինՓաշինյանը փորձ է անում գնալ ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների ռեստարտի. Էդմոն ՄարուքյանԹուրքիան ու Բուլղարիան սահմանային նոր անցակետ կկառուցեն«Խրամատում՝ հայրենիքի համար, իշխանության կողքին՝ բիզնեսի՞ համար». Հրայր ԿամենդատյանՓրկարարները Ալավերդիում ժայռի միջից 15 մետր խորությունից օտարերկրացու են դուրս բերելԻսպանական Սեուտայում միգրանտների ճամբարում հրդեհ է բռնկվելԽոշոր ավտովթարի ժամանակ Ծաղկաձորում բախվել են «Rolls Royce»-ն ու «BMW»-ն․ կան վիրավորներԽոսում են բարոյականությունից, բայց իրենց գործերով սովորեցնում են՝ բարոյականությունը կարելի է անտեսել. Մենուա ՍողոմոնյանՀՊԼ․ Վանը տարավ իր առաջին հաղթանակըԻրանի նախագահը դեմ է «պատերազմի շարունակմանը»Էկոպարեկները Տավուշում ապօրինի ծառահատում են բացահայտելՈւթ տարվա դիմակներ․ ինչպես են «արժանապատիվները» հանուն շահի փոխում իրենց արժեքներն ու ճամբարը. Աննա ԿոստանյանԹուրքական գերիշխանության տակ ապրելով՝ յուրաքանչյուրիս կյանքը վտանգված է լինելու․ Ավետիք ՉալաբյանԷնդրյու Գարֆիլդը և այլ աստղեր քիչ է մնացել ավիավթարի զոհ դառնան«Գազը թանկացնեն՝ մենք էլ մի բան կթանկացնենք». Փաշինյանի հայտարարությունը՝ տնտեսագիտական անգրագիտության ու դիվանագիտական սնանկության վկայություն. Հրայր ԿամենդատյանԱռուշ Առուշանյանը ուզում է խաղալ երկու լարի վրա․ Մհեր ԱվետիսյանՊլանային ջրանջատում Գյումրիում սեպտեմբերիի 15-16-ինԻ՞նչ նոր բարդությունների առաջ կարող է կանգնել Ծառուկյանի բիզնեսը․ պատմում է փաստաբանըՀայաստանի կառավարությունը հավանություն է տվել Լեհաստանի հետ ռազմատեխնիկական համաձայնագրինԵրևանում կանցկացվի «Անցյալի ապագա» միջազգային էթնո-նորաձևության փառատոնըՈւշադրություն վարորդներին. սեպտեմբերի 12-ին և 13-ին Երևանի մի շարք փողոցներ փակ կլինենՅունիբանկը դարձել է AGBU Global Run-ի գլխավոր հովանավորը՝ ի աջակցություն Camp Nairi-իՆորվեգիայի արքայադուստր Աստրիդ Մոդ Ինգեբորգը մահացել է 94 տարեկան հասակումԼուկաշենկոն ծրագրում է մոբիլիզացիա հայտարարել Հայաստանում մահվшն ելքով ՃՏՊ-ները նվազել են. ՆԳՆ (տեսանյութ) Մեկնարկել է «Ստեփան Սարգսյանի գավաթ» ազատ ոճի ըմբշամարտի միջազգային մրցաշարը Հերքում «Բադալյան եղբայներ» ընկերությունների խմբիցՈչ մի հայ չի՛ ցանկանում ռազմավարական ճանապարհ և հայրենիքի մի կտոր հանձնել թշնամուն. Տիգրանաշենը պետք է զարգացնել, հանձնելը հեշտ է․ տեսանյութՍկանդալ Վրաստանում. ռուսներին արգելել են մասնակցել երաժշտական փառատոնին Կառավարությունը հավանություն է տվել Հայաստանի և Լեհաստանի միջև ռազմատեխնիկական համագործակցության համաձայնագրի վավերացման նախագծին ԱՊՀ երկրները համաձայնեցրել են ՀՕՊ միավորված համակարգի 2027 թվականի ծախսերը ԲՐԻԿՍ-ի գագաթնաժողովի մասնակիցների կազմն ընդգծում է հետաքրքրությունը դրա նկատմամբ. Պուտին Կոնվերս Բանկը հաջողությամբ ավարտել է Գլոբբինգի դոլարային պարտատոմսերի տեղաբաշխումըԹրամփի հետ հանդիպումը օգտակար կլիներ Բելառուսի համար․ Լուկաշենկո ՌԴ-ն և Հնդկաստանը փաստաթղթեր են պատրաստել էներգետիկայի ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ Եվրոպական հանձնաժողովը հաստատել է Ուկրաինային լրացուցիչ 6.1 միլիարդ եվրոյի հատկացումը Բելառուսը պատրաստ է և՛ փոքր, և՛ մեծ գործարքի ԱՄՆ-ի հետ․ Լուկաշենկո Team-ը՝ Tour of Armenia միջազգային հեծանվավազքի տեխնոլոգիական գործընկեր Կբարձրանա խաղային գործունեության ոլորտում պետական վերահսկողության արդյունավետությունը