Ինչո՞վ էր տարբերվում եվրոպական ու ճապոնական հերալդիկան. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Բոլորը գիտեն, որ հերալդիկան ասոցացվում է միջնադարյան Եվրոպայի` մրցաշարերի մասնակցած ասպետների հետ։ Այնուամենայնիվ, Արևելքը ևս ուներ հերալդիկական համակարգ։ Օրինակ` Ճապոնիայում կար ընտանեկան զինանշան, որը կոչվում էր «կամոն» կամ «մոն»:

Իհարկե, եվրոպական և ճապոնական մշակույթներում, որոնք միմյանցից այդքան հեռու էին, զինանշանների նկատմամբ վերաբերմունքը և, ընդհանրապես, հերալդիկայի մասին պատկերացումները նույնպես շատ տարբեր էին։ Ճապոնական զինանշաններն այլ նպատակ ունեին։ Եվ դրանք օգտագործվել են տարբեր կերպ:

Առաջին զինանշանը հայտնվել է ճապոնացի կայսրուհի Սուիկոյի մոտ, որն ապրել է 6-7-րդ դարերում. նա հրամայել է իր դրոշները զարդարել որոշակի ձևով։ Այդ դրվագից հետո Ճապոնիայում մոտ երկու հարյուր տարի ոչինչ հայտնի չի եղել հերալդիկայի մասին։ Միայն հետո՝ Հեյանի ժամանակաշրջանում, 794 - 1185 թվականներին, ճապոնական ազնվականությունը կրկին մտածել է անձնական և ընտանեկան սիմվոլիզմի մասին: Ստեղծված զինանշանները ոչ մի ընդհանրություն չունեին առյուծներով ու սրերով զարդարված եվրոպական դաժան զինանշանների հետ։ Ճապոնացի ազնվականների զինանշանների վրա թիթեռներ էին թռչում, թռչուններ երգում և ծաղիկներ ծաղկում: Երբեմն պատկերվում էին սեփականատիրոջ մասնագիտական գործունեության հետ կապված առարկաներ։ Բացի այդ, զուսպ ճապոնացիները նաև հերալդիկայի մեջ էին զուսպ և նախընտրում էին մոնոխրոմ զինանշանները։ Ավանդաբար, մուգ ֆիգուրները կամ նշանները տեղադրվում էին ավելի բաց ֆոնի վրա, կամ հակառակը:

Ճիշտ այնպես, ինչպես Եվրոպայում, Ճապոնիայում զինանշանների զանգվածային օգտագործումը կապված էր պատերազմների հետ: Այսպես կոչված, պատերազմների դարաշրջանում՝ 1467-1568 թվականներին, Ճապոնիայում բոլորն էին կռվում բոլորի հետ: Եվ հեշտ չէր հասկանալ, թե մարտի դաշտում որտեղ են «ընկերները», իսկ որտեղ՝ «օտարները»։ Այսպիսով, միակ տարբերակիչ նշանը դրոշների վրա նկարված «մոներն» էին:

Ճապոնացի ազնվականը կարող էր փոխել իր անունն ու ազգանունը և միաժամանակ փոխել իր զինանշանը։ Այսինքն, զինանշանը վերջնական, քարացած ձև չէր, այն կարող էր «հարմարվել» տիրոջը։ Ինչպես Եվրոպայում, Ճապոնիայում ևս սկզբում զինանշանները ազնվականության արտոնությունն էին: Կայսերական ընտանիքի անդամներն առաջինն են ձեռք բերել «կամոններ»։ Այդ իրավունքն այնուհետև տրվել է կայսեր հարազատներին և մերձավոր պալատականներին։

Միայն որոշ ժամանակ անց են մեծ ֆեոդալների մոտ հայտնվել գերբեր։ Սյոգունները զինանշան ստանալու իրավունք տրվել է նաև սամուրայներին։ Նրանք կարող էին ստեղծել իրենց «մոնը» կամ վերցնել իրենց տիրոջ զինանշանը: Ո՛չ գյուղացիները, ո՛չ արհեստավորներն ու առևտրականներն ի սկզբանե զինանշանի իրավունք չունեին։ Բացառություն է արվել միայն ճապոնական հայտնի Կաբուկի թատրոնի դերասանների ու նաև գեյշաների համար։ Այնուամենայնիվ, 19-րդ դարում զինանշանները հայտնվեցին նաև հարուստ վաճառականների շրջանում, այդ ժամանակ դասակարգային տարբերություններն ամբողջությամբ վերացան։ Այսպիսով, բոլոր ճապոնացիները, ովքեր ցանկանում էին դա, իրավունք ստացան ունենալ սեփական «մոն»:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում