Այն, ինչ հնարավոր չէ «արտադրել» գործարանում. ինչպե՞ս է վստահությունը դառնում իրական մրցակցային առավելություն

Ժամանակակից արտադրությունը վաղուց այլևս միայն սարքավորումների, տեխնոլոգիաների և հզորությունների մասին չէ։ Այսօր նույնիսկ գերժամանակակից գործարանը կարող է աշխատել աննախադեպ արտադրողականությամբ, սակայն կա մի բան, որը հնարավոր չէ ստեղծել որևէ արտադրական հոսքագծի վրա։ Հատկապես սննդի ոլորտում, որտեղ յուրաքանչյուր գնման հետևում մարդու առողջությունը, ընտանիքի սեղանի պարունակությունն ու ամենօրյա ընտրությունն են, վստահությունը հաճախ ավելի կարևոր է, քան գինը, փաթեթավորումը կամ նույնիսկ գովազդը։

Վերջին տարիներին սպառողների վարքագիծն ամբողջ աշխարհում զգալիորեն փոխվել է։ Եթե նախկինում մարդիկ հիմնականում ուշադրություն էին դարձնում ապրանքի արտաքին տեսքին կամ արժեքին, ապա այսօր սկսել են ակտիվ ուսումնասիրել բաղադրությունը, ծագումը, արտադրության պայմանները և արտադրողի հեղինակությունը։ Սա պատահական փոփոխություն չէ։ Տեղեկատվության հասանելիությունը մարդկանց ավելի պահանջկոտ է դարձրել։ Սպառողն այսօր ցանկանում է հասկանալ, թե ո՞վ է արտադրում իր սնունդը, ի՞նչ արժեքներ ունի այդ ընկերությունը և որքա՞ն պատասխանատու է իր գործունեության նկատմամբ։

Հենց այս պայմաններում են առանձնանում այն ընկերությունները, որոնք տարիների ընթացքում կառուցել են ոչ միայն արդյունավետ արտադրական գործընթացներ, այլև սպառողի հետ անմիջական կապ։ Հայաստանում այդպիսի օրինակներից է 30 և ավել տարիների պատմություն ունեցող, ոլորտի բացարձակ առաջատար «Աթենք» մսամթերքի ընկերությունը։ Ընկերության հաջողությունը դժվար է բացատրել միայն արտադրանքի բազմազանությամբ, որակով կամ արտադրական ծավալներով։ Շուկայում բազմաթիվ ընկերություններ կարող են առաջարկել նմանատիպ ապրանքներ, ներդնել նոր տեխնոլոգիաներ կամ ընդլայնել արտադրությունը, սակայն ոչ բոլորին է հաջողվում տարիներ շարունակ պահպանել սպառողի վստահությունը։

Սննդամթերքի ոլորտում վստահությունը ձևավորվում է դանդաղ, բայց կարող է մեկ ակնթարթում կորցնել իր արժեքը։ Հենց այդ պատճառով երկարաժամկետ հաջողության հիմքում ընկած է ոչ միայն հաջողված արտադրանքը, այլև հետևողականությունը։ Սպառողը ցանկանում է վստահ լինել, որ հաջորդ գնումը նույն փորձառությունն է ապահովելու, ինչ նախորդը, որ որակը չի փոխվելու, որ բրենդի նկատմամբ ձևավորված սպասումները կմնան նույնը։

Տարիների ընթացքում «Աթենք»-ի հաջողության կարևոր գործոններից մեկը հենց այդ կանխատեսելիությունն է եղել։ Մարդիկ սովորել են ստանալ այն, ինչ ակնկալում են։ Սակայն վստահությունը միայն որակի արդյունք չէ։ Կան գործոններ, որոնք նույնպես կարևոր դեր ունեն, օրինակ՝ բրենդի ներկայությունը մարդկանց առօրյայում։ Ապրանքանիշը կարող է ունենալ լավագույն արտադրանքը, սակայն եթե այն չի հասնում մարդկանց առօրյա, չի կարող դառնալ մասսայական ընտրություն։ «Աթենք»-ի զարգացման պատմությունը նաև բաշխման, ներկայության և հասանելիության պատմություն է։ Ընկերությունը կարողացել է լինել այնտեղ, որտեղ սպառողն է։

Թերևս ամենամեծ ձեռքբերումը մշակութային ներկայությունն է, հենց այն սահմանը, որը տարբերակում է բրենդը սովորական արտադրողից։ Շատերը ստեղծում են արտադրանք, բայց միայն քչերն են դառնում հիշողությունների, ավանդույթների և ընտանեկան պատմությունների մի մասը։

Հայաստանում դժվար է գտնել մի ընտանիք, որի սեղանին որևէ կերպ հայտնված  չլինի «Աթենք»-ի արտադրանքը։ Ընտանեկան հավաքույթներ, տոնական սեղաններ, արագ պատրաստվող ընթրիքներ, ուսանողական տարիներ, աշխատանքային առօրյա. ապրանքանիշը տարբեր ձևերով ներկա է եղել և կա մարդկանց կյանքի բազմաթիվ փուլերում։ Երբ դա տեղի է ունենում, ընկերությունն արդեն մրցակցում է ոչ միայն ոլորտի այլ ընկերությունների, այլև մարդկանց հիշողությունների և սովորությունների հետ։ Սա այն մակարդակն է, որտեղ ապրանքանիշն սկսում է ունենալ ոչ միայն տնտեսական, այլև սոցիալական դեր։

Սակայն ժամանակակից սպառողը սպասում է ոչ միայն կայունություն, այլև զարգացում։ Շուկան անընդհատ փոխվում է, փոխվում են մարդկանց նախասիրությունները, առաջանում են նոր պահանջներ։ Այս պայմաններում երկար տարիների պատմություն ունեցող ընկերությունների գլխավոր մարտահրավերն է պահպանել այն, ինչի համար իրենց վստահում են, և միաժամանակ շարունակել զարգանալ։ Վերջին տարիներին «Աթենք»-ը փորձել է լուծել նաև հենց այս խնդիրը՝ շուկա ներկայացնելով նոր արտադրատեսակներ և նոր ձևաչափեր՝ համադրելով տարիների փորձն ու ժամանակակից սպառողի սպասումները։ Բացի այդ, վերջերս ընկերությունն իր արտադրական հնարավորություններն ավելացրել է՝գործարկելով  գերժամանակակից արտադրական համալիր, որն իր հզորությամբ բացառիկ է ոչ միայն Հայաստանում, այլև ամբողջ տարածաշրջանում։

Ի վերջո, շուկայում երկար կյանք ունեցող ապրանքանիշերի արժեքը չի չափվում միայն վաճառքի ծավալներով, արտադրական հզորություններով կամ նոր արտադրատեսակներով։ Եվ թերևս հենց սա է պատճառը, որ որոշ ընկերություններ տարիների ընթացքում չեն մնում պարզապես արտադրողներ, այլ դառնում են մարդկանց առօրյայի մի մասը։

Իսկ այդպիսի դիրքը հնարավոր չէ գնել, հնարավոր չէ արագ կառուցել և հնարավոր չէ «արտադրել» գործարանում։