Ինչ կպահանջի Ռուսաստանը Փաշինյանից

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Բիշքեկում Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի շրջանակներում այսօր նախատեսված է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումը։ Հանդիպման օրակարգում, ըստ Կրեմլի ներկայացուցիչների նախօրեին հնչեցրած հայտարարությունների, առանցքային թեմաներից մեկը լինելու է Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման հեռանկարը և այդ հարցով հանրաքվե անցկացնելու հնարավորությունը։

ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել էր, որ Պուտինը Փաշինյանի հետ հանդիպման ընթացքում կրկին կներկայացնի Մոսկվայի դիրքորոշումը Հայաստանի՝ Եվրամիությանը անդամակցելու ձգտումների վերաբերյալ։ Պեսկովի խոսքով՝ Հայաստանի ապագայի վերաբերյալ որոշումը պետք է կայացնի հենց հայ ժողովուրդը, և այդ նպատակով առաջարկվում է հանրաքվե անցկացնել։

Այսպիսով, արդեն պաշտոնական մակարդակով ակնհայտ է, որ Մոսկվան Հայաստանի արտաքին քաղաքական ուղղության հարցը դիտարկում է որպես սկզբունքային խնդիր։ Եվ հենց այս ֆոնին առավել հետաքրքիր են դառնում Բիշքեկում կայանալիք փակ բանակցությունների հնարավոր մանրամասները։

Ռուսաստանյան մեր աղբյուրների փոխանցմամբ՝ այսօր նախատեսված Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը, մեղմ ասած, կարող է բավական լարված մթնոլորտում անցնել։ Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների՝ Նիկոլ Փաշինյանի առջև կարող է դրվել որոշակի ուլտիմատումային տարրեր պարունակող առաջարկների փաթեթ։

Մեր աղբյուրների պնդմամբ՝ ռուսական կողմը կարող է պահանջել Հայաստանի վարչապետից վերջնականապես հստակեցնել երկրի հետագա արտաքին քաղաքական և տնտեսական ուղղությունը։ Քննարկվող տարբերակներից մեկը, ըստ այդ տեղեկությունների, հետևյալն է՝ կամ Երևանը հրապարակայնորեն հրաժարվում է Եվրամիության լիարժեք անդամակցության նպատակներից, կամ հայտարարում է հանրաքվե անցկացնելու մտադրության մասին՝ Հայաստանի հետագա տնտեսական ինտեգրման ուղղությունը որոշելու համար։

Ըստ մեր աղբյուրների՝ միջանկյալ կամ մշուշոտ ձևակերպումները ռուսական կողմի համար կարող են այլևս ընդունելի չլինել։ Այսինքն՝ Բիշքեկում Փաշինյանի առջև կարող է դրվել հստակ քաղաքական ընտրության հարց։

Մեր ունեցած տեղեկություններով՝ եթե հայկական կողմը հրաժարվի նման տարբերակներից, ապա ռուսական կողմը կարող է ներկայացնել կոնկրետ քայլերի ցանկ, որոնք, ըստ աղբյուրների, կարող են կիրառվել հաջորդ փուլում։

Ի մասնավորի, շրջանառվող տեղեկությունների համաձայն, խոսքը կարող է վերաբերել Ռուսաստանում ապրող և աշխատող ՀՀ քաղաքացիների կարգավիճակի խստացմանը, տրանսպորտային հաղորդակցությունների նկատմամբ հնարավոր սահմանափակումներին, ֆինանսական փոխանցումների ոլորտում նոր խոչընդոտների առաջացմանը, իսկ հետագա փուլերում՝ նաև էներգակիրների գների վերանայմանը։

Past.am-ի աղբյուրները, մասնավորապես, պնդում են, որ քննարկվող հնարավոր միջոցների շարքում կարող են լինել նաև Ռուսաստանի տարածքում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների նկատմամբ խիստ միգրացիոն քաղաքականության կիրառման տարբերակներ։ Միաժամանակ ընդգծենք, որ այս տեղեկությունները պաշտոնապես հաստատված չեն, և դրանց վերաբերյալ որևէ հրապարակային հայտարարություն ռուսական իշխանությունների կողմից առայժմ չի հնչել։

Սակայն նույնիսկ առանց այդ չհաստատված սցենարների, արդեն իսկ պարզ է մեկ կարևոր հանգամանք. Հայաստանի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու հարցը Մոսկվայի համար այլևս պարզապես Երևանի արտաքին քաղաքական նախաձեռնություններից մեկը չէ։

Ռուսաստանը փաստացի փորձում է հասկանալ, թե Հայաստանը դեպի ո՞ր տնտեսական և քաղաքական ուղղությունն է պատրաստվում շարժվել առաջիկա տարիներին։ Եվ այստեղ Մոսկվայի հիմնական հարցադրումը բավական պարզ է՝ հնարավո՞ր է արդյոք միաժամանակ մնալ ԵԱՏՄ տնտեսական տարածքում և զուգահեռաբար շարժվել դեպի Եվրամիության լիարժեք անդամակցություն։

Հենց այս հարցն է, ըստ ամենայնի, դառնալու Բիշքեկի հանդիպման գլխավոր թեմաներից մեկը։

Նիկոլ Փաշինյանի համար իրավիճակը բավական բարդ է։ Մի կողմից՝ Հայաստանի իշխանությունները վերջին շրջանում ակտիվորեն խոսում են եվրոպական ուղղության և Եվրամիության հետ հարաբերությունների խորացման մասին։ Մյուս կողմից՝ Հայաստանը շարունակում է մնալ ԵԱՏՄ անդամ, իսկ երկրի տնտեսության, էներգետիկայի, առևտրի և մարդկային կապերի զգալի հատվածը շարունակում է կապված մնալ Ռուսաստանի հետ։

Այս պայմաններում Բիշքեկում կայանալիք հանդիպումը կարող է դառնալ հերթական դիվանագիտական շփումը, բայց կարող է նաև վերածվել Հայաստանի արտաքին քաղաքական ապագայի վերաբերյալ ամենալուրջ խոսակցություններից մեկի։

Մի խոսքով, Նիկոլ Փաշինյանը, ըստ ամենայնի, այսօր Բիշքեկում հայտնվելու է բավական բարդ երկընտրանքի առաջ։ Եվ այն, թե ինչ դիրքորոշում կընտրի հայկական կողմը, կարող է լրջորեն ազդել ոչ միայն հայ-ռուսական հարաբերությունների հետագա ընթացքի, այլև Հայաստանի տնտեսական ու աշխարհաքաղաքական ապագայի վրա։

Բիշքեկի հանդիպումից հետո, հնարավոր է, արդեն ավելի պարզ դառնա՝ Երևանը դեռ փորձում է շարունակել «և՛-և՛»-ի քաղաքականությունը, թե Հայաստանը քայլ առ քայլ մտնում է այն վտանգավոր «կա՛մ-կա՛մ»-ի փուլ, որի գինը կարող է չափազանց բարձր լինել։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ՝ այստեղ