Երևան, 18.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Հայաստանը՝ քրիստոնեության արևելյան սահմանապահ․ ինչո՞ւ Հաջիևը եվրոպացի պաշտոնյաներին հրավիրեց լեգիտիմացնելու սեփական ժառանգության ոչնչացումը. Լիլիա Շուշանյան

ԲԼՈԳ
Օրերս «#Սաղմոսերգու» և «#Գեղարդ» երգչախմբերը, #ՄխիթարյանՄիաբանության հրավերով և «#Կարապետյան» հիմնադրամի աջակցությամբ, մասնակցեցին Մխիթար Աբբահոր ծննդյան 350-ամյակին նվիրված տոնական արարողություններին՝ առաջին անգամ հենց Սուրբ Պատարագի ընթացքում կատարելով #Կոմիտաս Վարդապետի՝ երկսեռ կազմի համար մշակած Պատարագի երգեցողությունները։

Սուրբ Պատարագին պատիվ ունեցա ներկա լինելու նաև ես։ Օրեր անց՝ արդեն Վատիկանում, որպես Տավուշի թեմի պատգամավորական ժողովի անդամ, Վատիկանի ռադիոյի եթերում զրույց ունեցա Հայկական ծառայության ղեկավար Ռոպէր Աթթարեանի հետ։

Կարճ հարցազրույցի ընթացքում կարևոր համարեցի ընդգծել հայկական հոգևոր ժառանգության պահպանման առաջնահերթությունը։ Քրիստոնյա Հայաստանը եվրոպական և համաշխարհային քրիստոնեական քաղաքակրթության անբաժանելի մասն է և իր աշխարհագրական դիրքով դարեր շարունակ եղել է նրա «ԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱՊԱՀԸ»։ Հետևաբար հայկական եկեղեցիների, խաչքարերի և հոգևոր-մշակութային մյուս ժառանգության պահպանումը չի կարող լինել միայն հայկական խնդիր։ Դա այդ մեծ՝ եվրոպական և համաշխարհային քրիստոնեական ընտանիքի ընդհանուր պատասխանատվության հարցն է։

Այո՛, Արցախի կորստից հետո այդ քրիստոնեական արևելյան սահմանը նահանջեց։ Բայց Արցախում մնացած հայկական վանքերն ու եկեղեցիները պարզապես քարե կառույցներ չեն։ Դրանք այդ հողի վրա քրիստոնեական բազմադարյա ներկայության նյութական վկայություններն են։ Հարցազրույցի պահին թերևս կարելի էր ենթադրել, որ Ադրբեջանը շարունակելու է քայլեր ձեռնարկել այդ վկայությունները վերացնելու, դրանց ինքնությունը փոխելու կամ խեղաթյուրելու ուղղությամբ՝ անգամ Գանձասարին «աղվանական» կամ որևէ այլ ծագում վերագրելու գնով։ Սակայն դժվար էր պատկերացնել, որ նման պատումների ներկայացմանը ներկա կլինեն նաև միջազգային կառույցների և եվրոպական երկրների դիվանագիտական ներկայացուցիչներ՝ իրենց ներկայությամբ կամ լռությամբ նպաստելով ադրբեջանական հակահայկական, և, ըստ էության, նաև եվրոպական քրիստոնեական ժառանգության դեմ ուղղված պատումների լեգիտիմացմանը։

Մյուս կողմից՝ դժվար է նրանցից ակնկալել մեր ժառանգության պաշտպանության ավելի հստակ դիրքորոշում, եթե Հայաստանի համապատասխան պետական մարմիններն իրենք պատշաճ հետևողականությամբ միջազգային օրակարգ չեն բերում եվրոպացիների՝ նաև իրենց ընդհանուր քրիստոնեական ժառանգության պահպանման մարտահրավերը։

Փոխարենը մեր ԱԳՆ-ն, մշակույթի ոլորտի պատասխանատուները և մյուս պետական մարմինները լռել են ու շարունակում են լռել, երբ ինչպես 2020-ից հետո Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում մեկը մյուսի հետևից ոչնչացվեցին Ջրականի Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, Հադրութի Մոխրենես գյուղի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, Շուշիի Կանաչ ժամը, Բերձորի Սուրբ Համբարձում եկեղեցին, Քաշաթաղի Թանձատափի եկեղեցին, Ստեփանակերտի Սուրբ Աստվածածին մայր տաճարը և Սուրբ Հակոբ եկեղեցին, ինչպես նաև հայկական մշակութային ու հոգևոր ժառանգության բազմաթիվ այլ հուշարձաններ։

Եվ հենց այստեղ լռությունն այլևս պարզապես անգործություն չէ։
-------------------
Տեղեկություններ Վատիկանի ռադիոյի և Հայկական խմբագրության մասին
Վատիկանի ռադիոն աշխարհի հնագույն միջազգային ռադիոկայաններից է․ այն հիմնադրվել է 1931 թվականին։ Դեռևս 1967 թվականին, ժամանակակից թվային և թարգմանչական տեխնոլոգիաներից տասնամյակներ առաջ, ռադիոն կանոնավոր հաղորդումներ էր հեռարձակում տասնյակ լեզուներով։ Այդ բազմալեզու ընտանիքում իր առանձնահատուկ տեղն ունի նաև Հայկական ծառայությունը, որն արդեն շուրջ վեց տասնամյակ Սուրբ Աթոռի և հայախոս աշխարհի միջև հաղորդակցության կարևոր կամուրջներից է։ Հայկական ծառայության լսարանը միայն Հայաստանը չէ։ Այն հասանելի է աշխարհասփյուռ հայությանը և միաժամանակ միջազգային հարթակում հնարավորություն է տալիս խոսելու հայկական քրիստոնեական ժառանգության, Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատմական առաքելության և հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային ինքնության մասին։ Հայկական ներկայության ևս մեկ խորհրդանշական դրսևորում է Վատիկանի ռադիոյի շենքում գործող Ավետման մատուռը՝ Cappella dell’Annunciazione-ն։ Այստեղ մատուցվում են Սուրբ Պատարագներ, իսկ հայկական ծեսով մատուցվող Պատարագը Վատիկանի ռադիոյի միջոցով հասնում է աշխարհի տարբեր երկրներում ապրող հայ հավատացյալներին։
Հայաստանի ճանապարհների իրավիճակը․ Քարի լիճ տանող ճանապարհը փակ է Ձմեռը կարող է անակնկալներ մատուցել․ որքան սառնամանիք է սպասվում ՀայաստանումԵրևանից մեկնած ինքնաթիռի վայրէջքը Քիշնևում ուշացել է ԱԹՍ-ների պատճառով Դուք հասկանու՞մ եք, որ անարդարությունը, որը այսօր կրծքով պաշտպանում եք, մի օր կարող է ձեզ հարվածել․ Մարիաննա ՂահրամանյանԻրանը hարվածել է Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազային Էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ կլինեն Երևանում և մարզերում Պուտինը և Սի Ծինփինը սկսել են ռուս-չինական բանակցությունները Ուիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Կիևի անվտանգության երաշխիքներըԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինՀամախմբվում ենք ըստ օրակարգի, ճիշտ չի, որ բոլորը նույն կերպ մտածեն, երբեմն դժվար է լինում. ԳրիգորյանՎճռական գործողություններ լինելու են. Լևոն ԱզիզյանՉկա’ մի դեպք, երբ սահմանադրություն չփոխելու համար մի երկիր հարձակվում է մյուս երկրի վրա․ ԳրիգորյանԱյս իշխանության հեռացումից հետո Սահմանադրության փոփոխության հարց պետք է դրվի. Աննա Գրիգորյան44-օրյա պատերազմը ես հաճախ եմ բնորոշել որպես «տարօրինակ». Արմեն ԱշոտյանՆիկոլ Փաշինյանը զբաղված է Հայաստանի ազգային պետության կազմաքանդմամբ․ Լևոն ԱզիզյանԱյս իրավիճակում չի քննարկվում այլ պատասխան քան ոչը․ Արամ Վարդևանյան Հայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴ Նախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինԱՄՆ-ը չտեսնված hարված կհասցնի Իրանին՝ Վաշինգտոնի վրա hարձակման դեպքում. Թրամփ Փաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԿիմ Չեն Ընը բազկաթոռին նստած հետևել է իր դստեր դահուկասահքին Այս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՎարորդների համար ստուգման նոր կարգ է նախատեսվում. նախագիծը` ԱԺ-ում Սահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲժիշկների լիցենզավորման ժամկետները փոխվում են․ նոր որոշում է սպասվում «Քարսիթի» համար 20 հազար դրամ տուգանքը քիչ է․ նոր առաջարկ ԱԺ-ում Ջեյմս Քեմերոնի հետ երևանյան հանդիպումն ու համերգը չեղարկվել են Բիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներ Զինծառայությունից ազատվելու նոր հնարավորություն է առաջարկվում 39-ամյա հայրը կծել է իր երեխաներին՝ խաղի ժամանակ իրեն գնդակ չտալու պատճառով. երեխաներին հոսպիտալացրել ենԵրևան-Սևան ավտոճանապարհին բшխվել են «Ford Transit»-ն ու «ԶԻԼ» բեռնատարը. մեկ հոգու տեղում բուժօգնություն են ցուցաբերել Խամենեիի և նրա ընտանիքի սպանության գործով Թեհրանը մեղադրանք է առաջադրել․ մանրամասներ Գույքահարկից մինչև 100 հազար դրամ փոխհատուցում․ դեկտեմբերրի վերջնաժամկետները Երևանում բախվել են «Nissan Rogue»-ը, «Kia»-ն և «Honda»-ն Բռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ Սավգուլյան21-ամյա ուսանողուհի է ընկել 8-րդ հարկից