ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (29 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Հայաստան է ժամանել Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Սուրճի համաշխարհային օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1808- ռուս գեներալ-ֆելդմարշալ Իվան Գուդովիչը սկսել է արշավը դեպի Երևան և Աշտարակի մոտ ջախջախել Երևանի սարդար Հուսեին Ղուլի խանի չորս հազարանոց հեծելազորը։

1929– վախճանվել է բանաստեղծ Հովհաննես Հովհաննիսյանը:

1951– վախճանվել է գրականագետ, փիլիսոփա Հայկ Գյուլիքևխյանը:

1979 –վախճանվել է ասմունքող Սուրեն Քոչարյանը։

2006- պետական այցով Հայաստան է ժամանել Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը տիկնոջ հետ:

2006- պաշտոնապես մեկնարկել է «Հազարամյակի մարտահրավեր» հայաստանյան ծրագիրը, որով աղքատության հաղթահարմանն է ուղղվել 235 միլիոն դոլար։

2009- հազարավոր հայեր Գլենդելում բողոքի ցույց են անցկացրել և դատապարտել հայ-թուրքական նախաստորագրված արձանագրությունները։

2015 –վախճանվել է ֆրանսահայ ջութակահար Ժան Տեր-Մերկերյանը։

2018-պաշտոնապես ստեղծվել է «Սասնա ծռեր» կուսակցությունը։

2020-Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի ժամանակ խփվել է հայկական Су-25 ինքնաթիռ. հայկական կողմը հայտարարել է, որ այն խոցվել է թուրքական F-16 կործանիչի կողմից, բայց ադրբեջանական կողմը հերքել է դա:

2021- կորոնավիրուսային վարակից վախճանվել է երաժիշտ Հայկոն՝ Հայկ Հակոբյանը:

2023-Ստեփանակերտից Կոռնիձոր մեկնելու ճանապարհին՝ Հակարի կամրջի մոտ, Ադրբեջանի կողմից գերեվարվել և ձերբակալվել են Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար Լյովա Մնացականյանը, պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատարի առաջին տեղակալ, գեներալ-մայոր Դավիթ Մանուկյանը։

ԱՇԽԱՐՀ

մ.թ.ա. 106 –վախճանվել է Հռոմի կայսր Գնեոս Պոմպեոսը։

1515 –Շվեյցարիան հավերժ խաղաղության պայմանագիր է կնքել Ֆրանսիայի հետ։

1547 –ծնվել է իսպանացի գրող Միգել դե Սերվանտեսը։

1567 –տեղի է ունեցել Միշելադան՝ Երկրորդ հուգենոտյան պատերազմի պատճառներից մեկը։

1571– ծնվել է Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի մեծ գեղանկարիչ Միքելանջելո Մերազի դա Կարավաջոն։

1621 –կնքվել է Խիտոնյան պայմանագիրը, ըստ որի, Լեհաստանը պարտավորություն է ստանձնել Թուրքիայի հանդեպ՝ թույլ չտալ Զապորոժիեի կազակներին՝ ասպատակություններ իրականացնել Ղրիմում։

1650- Հենրի Ռոբինսոնը Լոնդոնում բացել է առաջին ամուսնական գործակալությունը։

1650-Հոլանդիան ճանաչել է Անգլիայի իրավունքը Լոնգ-Այլենդ կղզու նկատմամբ (Հյուսիսային Ամերիկա)։

1717 –տեղի է ունեցել Գվատեմալայի երկրաշարժը, որի արդյունքում մասնակի ավերվել է մայրաքաղաք Անտիգուա-Գվատեմալան։

1739 –ըստ Բելգրադյան խաղաղության պայմանագրի, Ռուսաստանը Թուրքիայից ստացել է Ազով և Օչակով քաղաքները։

1758 –ծնվել է անգլիացի ծովակալ, դերկոմս Հորացիո Նելսոնը։

1793 –անգլիական սպորտային ամսագրում առաջին անգամ հիշատակվել է թենիս սպորտային խաղը։

1829 –Լոնդոնում ներքին գործերի նախարար Ռոբերտ Պիլի հրամանով ստեղծվել է քաղաքացիական ոստիկանություն։

1842 –Ուիլ յամ Հենսոնը հրատարակել է շոգեշարժիչով աշխատող ինքնաթիռի իր նախագիծը, որը հետագայում նաև արտոնագրել է։

1864-ԱՄՆ-ի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ տեղի է ունեցել ՉաֆֆինսՖարմի ճակատամարտը։

1864-ստորագրվել է Լիսաբոնյան պայմանագիրը, ըստ որի, որոշվել են Իսպանիայի և Պորտուգալիայի թագավորությունների սահմանները։

1885- Անգլիայի Բլեքփուլում սկսել է երթևեկել առաջին էլեկտրական տրամվայը։

1897 –Բուենոս-Այրեսի «Օլիմպո» թատրոնում «Կրեոլական դատ» թատերական ներկայացման պրեմիերայի ժամանակ առաջին անգամ պարել են տանգո։

1901– ծնվել է իտալացի նշանավոր ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս Էնրիկո Ֆերմին։

1902 –վախճանվել է ֆրանսիացի լրագրող, գրող Էմիլ Զոլան։

1911 - Իտալիան պատերազմ է հայտարարել Օսմանյան կայսրությանը։

1916 – «Standard Oil» ընկերության հիմնադիր Ջոն Ռոկֆելլերը դարձել է աշխարհի առաջին միլիարդատերը։

1918 –Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բուլղարիան կապիտուլ յացիայի է ենթարկվել։

1936– ծնվել է իտալացի ճանաչված գործարար, քաղաքական գործիչ Սիլվիո Բերլուսկոնին:

1938-կնքվել է Մյունխենյան համաձայնագիրը Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և Իտալիայի միջև, ըստ որի, Չեխոսլովակիան պետք է 10 օրվա մեջ Գերմանիային հանձներ Սուդեթական մարզը։

1941 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սկսվել են սպանությունները Կիևի մոտ գտնվող Բաբի Յարում, որի ժամանակ գերմանացիները սպանել են մոտ 60000 հրեա, գնչու և խորհրդային ռազմագերի։

1943 –Տոկիոյի դատարանը խորհրդային հետախույզ Ռիխարդ Զորգեին դատապարտել է մահապատժի։

1954– Փարիզում ստեղծվել է Ատոմային հետազոտությունների եվրոպական կազմակերպությունը:

1957– Չել յաբինսկի մարզի Օզյորսկ ավանի «Մայակ» գործարանում տեղի է ունեցել ատոմային վթար:

1979 - Հովհաննես Պողոս 2-րդը դարձել է Իռլանդիա այցելություն կատարած առաջին Հռոմի պապը։

1984 –Կուանդա ավանում հանդիպել են Բայկալ-Ամուրյան Մագիստրալի արևմտյան և արևել յան երկաթգծային շինարարական ջոկատները, ԲԱՄ-ը ամբողջականացվել է։

2004 - Տուտատիս աստերոիդն անցել է Երկրից չորս լուսատարի հեռավորության վրա։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում