Երևան, 21.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Ամեն ինչի պարզունակացումը մանկուրտացման պրոցես է». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Արտաքուստ տպավորություն կար, թե մի պահ Եկեղեցու շուրջ կրքերը մի փոքր հանդարտվել են, բայց օրերս ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոն ՊՈԱԿ-ը մի «զեկույց» հրապարակեց՝ ընդդեմ Եկեղեցու և նրա սպասավորների։ «Հրապարակված թերթոնն ընդամենը նիկոլական՝ ըստ օդում կախված լուրերի, ըստ մամուլի հրապարակումների, մատից հոտ քաշած ինչ-որ ենթադրությունների, զազրախոսությունների, սուտ մատնությունների, զրպարտությունների մի ամբողջ տրցակ էր, որտեղ հավաքական, ամբողջացված կերպով ներկայացված էր այն «բույլը», որը վերջին տարիներին անընդհատ տիրաժավորել են տարբեր խմբակները, միավորները, գրանտակերները, հայկական արժեքները ոտնահարողները, հայկականությունն ու հայկական ընտանիքը պղծողները։ Այնտեղ կարդացինք տարբեր շրջաններում «բեսետկաներում» ասեկոսեներ տարածողների մտքերը։ Բոլոր առումներով, ոչ միայն Եկեղեցու, նա օրակարգ է բերում այնպիսի թեմաներ, որոնք տարբեր ժամանակներում տարիներ շարունակ մարդիկ իրար մեջ խոսել են ու քննարկել։ Այն, ինչ իր մեդիա հարթակներով ու մնացած էժանագին կեղծ պրոֆիլներով տիրաժավորել են տարիներ շարունակ, այսօր նա բերել է հանրային օրակարգ, դարձրել պետական քաղաքականություն, պետական քաղաքական դոկտրինի ուժ է տվել դրանց։ Նույնը Եկեղեցու դեպքն է։ Ի սկզբանե խոսում էին կուսակրոնության ուխտը խախտելու, Կաթողիկոսի՝ զավակ ունենալու հանգամանքի մասին և այլն։ Առաջին փուլը դա էր։ Երկրորդ փուլը հոգևոր դասի ներկայացուցիչներին ԿԳԲ-ի գործակալներ, դրսի շահերը սպասարկողներ հռչակելու փուլն էր։ Առաջինի պարագայում, քանի որ ոչ մի իրեղեն ապացույց չկար և չէր կարող լինել, այն խոսույթից դուրս եկավ, երկրորդ պլան եկավ գործակալների և գործակալական ցանցի մասին խոսույթը»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է քաղաքագետ Արմեն Հովասափյանը։

Ընդգծում է՝ երբ խորապես ենք դիտարկում Նիկոլ Փաշինյանի վարած քաղաքականությունը, տեսնում ենք, որ նա խնդիր ունի համակցված ցանցային կառույցների հետ։ «Կոնկրետ օրինակով ասենք՝ Եկեղեցի, Դաշնակցություն, Սփյուռք։ Երեք ցանցային կառույց, որոնք խոր հանգույցներով կապված են, նրանց պոկելպառակտելը դժվար է։ Նա խնդիր ունի ֆունդամենտալ կայացած կառույցների հետ։ Այս կառույցները դարերով, հարյուրամյակներով գոյություն են ունեցել, ունեցել են իրենց ավանդույթները, ստեղծել են իրենց արժեհամակարգերը, կադրեր են «ստեղծել», ներդրումներ կատարել և այլն։ Նրան, հակառակը, պետք են հեղհեղուկ, այստեղից-այնտեղից «թռած», ութ կուսակցություն փոխած, անարժեք, անգո արարածներ, որոնք ցանկացած պահի կարող են ցանկացած թեմայից «թռչել», այսինքն՝ մի օր բոլշևիկ են, մի օր մենշևիկ: Նրան կայուն, կայացած պրոցեսներն ու կադրերը բնավ ձեռնտու չեն։ Սա տեսակի, ընկալման խնդիր է, սրանով նա փորձում է հանրությունը նման տեսակի դարձնել, հանրությանը նման մեսիջներ հաղորդել։ Մեր դպրոցում ժամանակին ասում էին՝ «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ», «Ազգը պահողը, իրար հետ միացնողը լեզուն է ու հավատը», և այսպես շարունակ։ Հիմա Նժդեհի, Խորենացու, Աբովյանի, Պարույր Սևակի և մյուս մեծերի խոսքերը փոխարինում են ինչ-որ տարօրինակ՝ «Լավ սովորիր, որ լավ ապրես», «Պետությունը հայրենիքն է» և այլն։ Ամեն ինչի պարզունակացումը մանկուրտացման մի պրոցես է, երբ չունես հիշողություն, անարժեք, անկենդան մի օրգանիզմ ես, հաց ես ուտում, ապրում ես, փող ես ծախսում, հարկ ես տալիս։ Շատ պարզ է մեխանիզմը»,-նկատում է մեր զրուցակիցը՝ ընդգծելով, որ, իր կարծիքով, այս «զեկույցով» Փաշինյանն առաջիկայում սպասվող նոր հարվածաշարի սկիզբն է ազդարարել՝ կարծես շեշտելով, որ չի մոռացել, թե ինչի համար են իրենք «հավաքվել»։

Եկեղեցու դեմ տարվող արշավին օրերս անգամ արձագանքեցին ԵԽԽՎ որոշ պատգամավորներ։ «Թող տպավորություն չստեղծվի, թե ԵԽԽՎ-ում բոլորն անհայրենիք են, արժեքներ չունեցողներ են։ Եվրոպական արժեքները քրիստոնեական արժեքներ են։ Եվրոպա ասելով՝ նկատի ունեմ գերմանական, ֆրանսիական, ռուսական քաղաքակրթությունները։ Ուստի, եվրոպացի պատգամավորների արձագանքն էլ Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին նորմալ է, դրանք պետք է մի քիչ ավելի շատ լինեին։ Մեզ ու մեր Եկեղեցուն, ցավոք, դեռևս բավականին «հետաքրքիր» փորձություններ են սպասվում, չնայած խոր համոզմունք ունեմ, որ ինչպես Գուգարաց թեմի առաջնորդ գերաշնորհ Տեր Հովնան եպիսկոպոս Հակոբյանն է մի առիթով ասել, Վեհափառն անսասան է, ինչպես Արարատ լեռը։ Հուսամ՝ Եկեղեցու կողմից այդ մաշեցման գործընթացը հանգիստ գնալու է։ Հուսանք՝ այս իշխանության մայրամուտն էլ այդքան հեռու չէ։ Հուսահատությունը մեղք է, չհուսահատվենք։ Կարող է լինել հիասթափություն, դա ևս բնական է։ Օրինակ՝ ընտրություններ են, լարված սպասում ես արդյունքներին։ Ընտրությունների օրվանից հետո գալիս է ապատիկ վիճակը։ Ներսումդ ամեն ինչ եռում է, դրանից հետո գոլորշին դուրս է գալիս, և պրոցեսը մի պահ հանգստանում է։ Վիճակագրական առումով մոտ կես կամ մեկ տարի միջանկյալ հատվածում լինում է ավելի շատ ինքնահոսի մնացած վիճակ, երբ իներցիայով մարդիկ շարունակում են ապրել՝ մինչև որոշակի նոր գործընթացները։ Հանրությանը արթնացնելու, «աշխատեցնելու» նոր պրոցեսի համար պետք է իքս ժամանակահատված անցնի, մարդկանց մեջ կրկին ինչ-որ բանի գեներացիա լինի»։

Երկրի շուրջ տեղի ունեցող գործընթացներն էլ պարզերից չեն։ Մի կողմից՝ «Թրամփի ուղին» է, մյուս կողմից՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները։ «Այս փուլում բավականին ցուգցվանգային վիճակում ենք։ Փորձում են մի քանի աթոռի վրա նստել, մի քանի աթոռի վրա փորձում են «շպագատ» նստել, առհասարակ՝ տարբեր ակրոբատիկ շարժումների պրոցեսներ են։ Նա ասում է՝ հայկական աթոռին է նստած։ Բոլորն են ցանկանում հայկական աթոռի վրա նստել, բայց, ըստ էության, սկսած անտիկ ժամանակներից՝ ոչ ոք չի կարողացել միայն այդ աթոռին նստած մնալ, հաշված մարդիկ են եղել այդպիսին։ Որպես կանոն՝ ինքնիշխանություն ասվածը շատ հարաբերական բան է։ Ընդհուպ Շվեդիան ու Սինգապուրն ինքնիշխան չեն։ Պետք է խոսես քո հանրության հետ. ասենք՝ նրան ասում ես՝ ժողովուրդ ջան, փորձում ենք Չինաստանի հետ հարաբերություններ կարգավորել, քանի որ նրանք մեզ 500 հատ արևային պանել են տալու, փորձում ենք Հնդկաստանի հետ բարիդրացիական հարաբերություններ ստեղծել, քանի որ մեզ տալիս են իքս տիպի զինատեսակ։ Ռուսաստանի հետ մեր հարաբերությունը պետք է այս փուլում էլ ավելի լավը լինի, քանի որ ունենք գազի, ատոմի, դիվերսիֆիկացիայի խնդիր և այլն։ Այսինքն՝ փորձում ես հանրությանը ներկայացնել, որ իքս քայլն անում ես կոնկրետ նպատակի համար, ոչ թե ասում՝ սա չանեմ, ինձ կասեն գուբեռնիա ես, ֆորպոստ ես և այսպես շարունակ։ Բայրամովն օրերս խոսում էր հարյուր հազարավոր մարդկանց «վերադարձի» մասին։ Ադրբեջանական հանձնախումբ կա ՄԱԿ-ում, որը փորձելու է «հայրենիք վերադարձի, պատմական արժեքների վերականգնման հարցեր» առաջ քաշել և ցույց տալ, որ իրենք միջազգային իրավունքի դաշտում են։ Նրանք փորձելու են փաստաթղթավորված իրենց նպատակներն առաջ տանել, իսկ քպական մի պատգամավոր Հանրայինի եթերում ասում է՝ Գանձասարի մասին ի՞նչ էին ասել, որ պատասխանեինք, մյուսն էլ, թե՝ Մատենադարանի տնօրենն արդեն արձագանքել է։ Օրերս նաև «Ռոսատոմի» նախագահն էր Հայաստան ժամանել։ Հանդիպում ունեցավ Փաշինյանի հետ։ Նա փորձելու է տարբեր պրոցեսներով ստեղծված իրավիճակը հարթելու եզրեր գտնել։ Համարյա վստահ եմ՝ առաջիկայում գնալու է Մոսկվա, իր հայտարարությունների մասին ասելու է՝ ես նման բաներ չեմ ասել, դուք ինձ ճիշտ չեք հասկացել։ Այնքան անլուրջ են, որ չեն հասկանում՝ միջազգային հարաբերություններին, դիվանագիտությանը չես կարող մատների արանքով նայել։ Չես կարող ասել՝ ես այս բանն եմ ասել, բայց ուրիշ բան նկատի ունեի։ Միջազգային հարթակներում քո ելույթները միայն քո ֆան ակումբներն ու լայքողների բանակները չեն լսում, քեզ ամենուր են լսում։ Կամ՝ TRIPP-ի մասով։ Երկարատև ջանքերից հետո ֆեյսբուքյան էջ ունեցավ։ Շատ կարևոր ստեղծագործական նվաճում էր։ Տեղեկությունների համաձայն, Իրանը բավականին լուրջ լոգիստիկ կառույցներ է ստեղծում՝ թունելներ, տրանսպորտային կոմունիկացիաներ և այլն, իրենց ապահովագրում են։ Այնպես չէ, որ «Թրամփի ուղին» հեշտ ու հանգիստ, խաղաղ գործարկվելու է։ Մնում եմ այն համոզմունքին, որ այն մեծագույն բլեֆ է։ Դրա գործարկման հետ կապված լրջագույն բարդություններ կան։ Դեռ քննարկումներ են լինելու, շահերի բախումներ, տարբեր կողմեր իրենց ամբիցիաներն են ներկայացնելու»,-եզրափակում է Արմեն Հովասափյանը։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Պետք է պարզեցնել պղտոր ջուրը․ ընդունել սխալներն ու հասկանալ՝ ինչու է Հայաստանը հայտնվել այս իրավիճակում․ Մհեր ԱվետիսյանԹեհրանը ներկայացրել է իր ստորգետնյա «հրթիռային քաղաքը»Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր Քայլաշ Սաթյարթիի հետ Ֆիննական ծոցում հրդեհ է բռնկվել ռուսական «Սպարտա II» բեռնանավի վրա Թեհրանը ներկայացրել է իր ստորգետնյա «հրթիռային քաղաքը» 13-ամյա աղջիկ էր կյանքից հեռացել, էներգետիներ էր խմել. ի՞նչ է հայտնի Շատ կարևոր է մեզ կրկին չգցել նույն վիճակի մեջ․ Փաշինյան Հարի Քեյնը վիրահատվել է Հայաստանում կալանավորները պահվում են կյանքի համար վտանգ ներկայացնող պայմաններում. Ավետիք ՉալաբյանՌուսական կողմը շատ լավ պատկերացում ունի, թե հայկական տնտեսությունում ինչ է կատարվում. Հրայր ԿամենդատյանԹրամփը հայտնել է` ով է աշխարհի ամենահզոր մարդը Մի փոր հացով երկիր չեն փոխում. Արշակ Կարապետյան35-ամյա կինը մարդասպաններ է վարձել ամուսնու սիրուհուն վերացնելու համարՄեր երկրում իրավիճակը հեռու է իդեալական լինելուց․ Փեզեշքիան Եղվարդում հրշեջ-փրկարարները կանխել են հրդեհի տարածումը դեպի հարակից բնակելի տուն Կիմ Չեն Ընն անպատասխան է թողել հանդիպելու Թրամփի առաջարկը Մահացել է ՀԱՀ-ի նախկին փոխնախագահ և «ՄԱԿ-Կանայք» կառույցի նախկին ղեկավար Ֆումզիլե Մլամբո-Նգկուկան Աղանդավորության ծավալուն մուտքը Հայաստան լի է վտանգներով. Արմեն ՄանվելյանՀիմա մենք առաջ ենք անցնում Խորհրդային Հայաստանի լավագույն ժամանակաշրջանից, մենք կառուցում ենք ավելի շատ բնակարաններ, դպրոցներ, մանկապարտեզներ, քան Խորհրդային Միությունում. Նիկոլ Փաշինյան Վաղը պաշտոնապես կազդարարենք ԹՐԻՓՓ-ի մեկնարկը. մենք մեր էլեկտրաէներգիայի ցանցը կապակցելու ենք Թուրքիայի և Ադրբեջանի ցանցերի հետ. Նիկոլ Փաշինյան Գրիշա Սարգսյանը Տաշքենդում ընթացող միջազգային մրցումներում 2 ոսկե մեդալ է նվաճել Իրաքում գազատարի պայթյnւնի հետևանքով 4 մարդ է զnhվել Հայաստանն այսօր կանգնած է աշխարհաքաղաքական բարդ ընտրության առաջ. Մհեր ԱվետիսյանԵ՞րբ զարդարել Ամանորի եղևնին 2027 թվականին․ որ օրերն են համարվում հաջողության և հարստության խորհրդանիշԻրանը լիովին պատրաստ է պшտերազմի, և եթե ԱՄՆ-ն չընդունի Թեհրանի կողմից ավելի վաղ ձևակերպված կարգավորման պայմանները. իրանցի պաշտոնյա Տելեկոմից մինչև ֆինտեխ, էներգետիկա, լոգիստիկա և ավելին. Team Group-ը Digitec-ում թվային նոր լուծումներ ու հարթակներ է ներկայացնումՍպասվում է անձրև․ օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով Իրաքում գազատարի պայթյnւնի հետևանքով 4 մարդ է զnhվել Սպորտի և արվեստի ամենագեղեցիկ համադրություններից մեկը. «Փաստ»Հայաստանի քարտեզը չի կարող ամբողջական համարվել քանի դեռ ադրբեջանական զորքը գտնվում է մեր ինքնիշխան տարածքում. Մարիաննա ՂահրամանյանՀայաստանի քարտեզը չի կարող ամբողջական համարվել քանի դեռ ադրբեջանական զորքը գտնվում է մեր ինքնիշխան տարածքում. Մարիաննա ՂահրամանյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 նոյեմբերի). Մարդու առաջին թռիչքը օդապարիկով. «Փաստ»«Բավարիան» մի քանի ամսով զրկվել է առաջատարից. ակումբը հայտարարություն է տարածել Իշխանությունները քաղաքական հետապնդումների նոր ալիք են սկսում. Արեգ ՍավգուլյանԶելենսկին վերջին շրջանում ԵՄ երկրների հետ սկսել է խոսել այնպես, կարծես դրանք իր սեփական վասալներն են. Զախարովա Գարեգին Նժդեհի հրապարակում բախվել են «BMW», «Mercedes»-ներ, երկու տրոլեյբուսներԱշխարհաքաղաքական հսկաների Շենժենի բենեֆիսն ու անկայուն աշխարհակարգի խորհրդանշական արտացոլումը. «Փաստ»ԵՄ կառույցները չեն գործադրում բավարար ջանքեր մեր երկրում մարդկանց իրավունքների պաշտպանության համար. Մենուա ՍողոմոնյանՄեր աշխատակիցները. Իշխան Պետրոսյան. տեսանյութ33-ամյա հարսը թունավորել է սկեսուրին՝ իր սենյակի դուռը առանց թակելու բացելու համարԱռասպելացված հին պատմությունների ու գաղափարախոսությունների տարասեռ համադրությունը. «Փաստ»Շենգավիթում գողացել են մեքենայի մոնիտորը, 1,5 միլիոն դրամ և այլ իրեր Թվային լուծումներ արտարժույթի շուկայում․ IDBank-ը և Rate.Trading-ը՝ DigiTec 2026-ին Բրազիլիայի հարավում փոթորկի հետևանքով զnhվել է 3 մարդ, վիրավnրվել՝ շուրջ 60 բնակիչ Ժամանակի ընթացքում Հայաստանը դուրս կգա և՛ ԵԱՏՄ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից. ի՞նչ հետևանքների է պետք սպասել. «Փաստ»Հայ համայնքի տարիների հետևողական ջանքերն արդյունք են տվել․ Բաքվի բանտում պահվող հայ ռազմագերիներին շնորհվել է Նիցցայի պատվավոր քաղաքացու կոչում Հայ համայնքի տարիների հետևողական ջանքերն արդյունք են տվել․ Բաքվի բանտում պահվող հայ ռազմագերիներին շնորհվել է Նիցցայի պատվավոր քաղաքացու կոչում Ջուր չի լինելու. հասցեներ «Mercedes»-ը Պռոշյանում բախվել է գովազդային վահանակի սյանը, վիրավորները հարազատ եղբայրներ են. Shamshyan ՌԴ-ն հարվածել է Ուկրաինային. մանրամասներ