Նոր աղանդ է հայտնվել՝ մարդկանց են սպանում

Կրոնական համոզմունքների անվան տակ իրականացված սարսափելի հանցագործություն․ Քենիայում դատարանը մեղավոր է ճանաչել աղանդի առաջնորդին և նրա համախոհներին, որոնց գործը կապված է հարյուրավոր մարդկանց մահվան հետ։ Զոհերի թվում մեծ թվով երեխաներ են։ Հետաքննության և դատավարության ընթացքում բացահայտված հանգամանքները կրկին հարցեր են առաջացրել այն մասին, թե ինչպես կարող են կրոնական գաղափարները վերածվել մարդկանց կյանքի համար մահացու վտանգի։

Հոկտեմբերի 19-ին Քենիայի դատարանը Փոլ Մաքքենզիին և նրա հետ գործով անցնող ևս 28 անձանց մեղավոր է ճանաչել 191 մարդու սպանության մեջ։ Զոհերից 190-ը երեխաներ են եղել, իսկ մեկը՝ չափահաս։

Մաքքենզին ղեկավարել է Good News International Church կրոնական կազմակերպությունը։ Դատախազության ներկայացրած ապացույցների համաձայն՝ նա և նրա համախոհները հետևորդներին համոզել են հրաժարվել սննդից՝ հավատացնելով, որ այդ կերպ նրանք կհասնեն դրախտ։ Ըստ դատական գործի՝ այդ վտանգավոր հրահանգները տարածվել են նաև երեխաների վրա։

Դատավորի գնահատմամբ՝ հետևորդների նկատմամբ կիրառվել է վերահսկողության համակարգ, որը նրանց զրկել է ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու հնարավորությունից։ Դատարանում ներկայացված ապացույցների համաձայն՝ երեխաներին ստիպել են սովամահ լինել, իսկ նրանցից ոմանց, ովքեր փորձել են դուրս գալ այդ իրավիճակից կամ սնունդ ուտել, բռնության են ենթարկել։

Այս պատմությունը նոր չէ։ Քենիայի Շակահոլա անտառային տարածքում 2023 թվականին ոստիկանությունը սկսել է զանգվածային գերեզմաններ հայտնաբերել՝ անհետ կորած մարդկանց վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալուց հետո։

Տարածքում հետագայում հայտնաբերվել է ավելի քան 400 մարմին։ Հետաքննության տվյալներով՝ բազմաթիվ մարդիկ մահացել են սովից, իսկ որոշ մահերի պատճառ են դարձել նաև այլ հանգամանքներ։ Որոշ զոհերի մահվան պատճառները հնարավոր չի եղել հստակ պարզել։

Հետաքննության ընթացքում պարզվել է, որ խմբի առաջնորդը հետևորդներին հորդորել է նաև հրաժարվել կրթությունից և բժշկական օգնությունից։ Ըստ գործի նյութերի՝ բժշկական բուժումը ներկայացվել է որպես չարիք, իսկ կրոնական հրահանգները՝ որպես փրկության ճանապարհ։

Մաքքենզին և մյուս մեղադրյալները հերքել են իրենց առաջադրված մեղադրանքները։ Նրանց պատիժը նշանակվելու է նոյեմբերի 6-ին։ Առանձին վարույթներով նրանց առնչությամբ քննվում են նաև այլ մահերի, ահաբեկչության և երեխաների նկատմամբ բռնության հետ կապված մեղադրանքներ։

Մասնագետները նման դեպքերում ուշադրություն են դարձնում հոգեբանական կախվածությանը, վախի տարածմանը, արտաքին աշխարհից մեկուսացմանը և խմբի առաջնորդին անվերապահորեն ենթարկվելու պահանջին։ Մարդուն կարող են աստիճանաբար համոզել, որ ընտանիքը, բժիշկները կամ հասարակությունը թշնամիներ են, իսկ խմբից հեռանալը՝ դավաճանություն։

Հատկապես վտանգավոր են այն խմբերը, որոնք պահանջում են հրաժարվել բժշկական օգնությունից, սահմանափակում են մարդկանց ազատ տեղաշարժը, սպառնում են անհնազանդության համար կամ ստիպում են վնասել սեփական անձին և երեխաներին։

Այս դեպքը հիշեցնում է, որ կրոնական համոզմունքների ազատությունը չի կարող արդարացնել բռնությունը, մարդկանց հարկադրանքը կամ երեխաների կյանքը վտանգող գործողությունները։

Past.am-ը շարունակում է հետևել աշխարհում տեղի ունեցող արտառոց և հասարակական նշանակություն ունեցող դեպքերին։ Քենիայի ողբերգությունը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի աղետալի հետևանքներ կարող են ունենալ այն իրավիճակները, երբ մարդկանց նկատմամբ վերահսկողությունը և կույր ենթարկվելը վեր են դասվում կյանքի ու առողջության պահպանությունից։