Ինչ վտանգ կա Հայաստանում վաճառվող հավկիթների, կաթնամթերքի և պահածոների մեջ

 

Հայաստանում վաճառվող հավկիթների, կաթնամթերքի և պահածոների անվտանգության հարցը կրկին ուշադրության կենտրոնում է։ Սննդամթերքի սխալ արտադրությունը, պահպանման պայմանների խախտումը կամ ժամկետանց արտադրանքի իրացումը կարող են հանգեցնել սննդային թունավորումների և վարակների։ Սակայն կարևոր է տարբերակել առանձին խմբաքանակներում հայտնաբերված խնդիրները շուկայում առկա ամբողջ արտադրանքի անվտանգությունից։

Կաթնամթերքում հայտնաբերվել են մանրէաբանական շեղումներ

Հոկտեմբերի 30-ին «Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» հասարակական կազմակերպությունը հրապարակել է լաբորատոր ուսումնասիրության արդյունքներ՝ 11 ընկերության կաթի, թթվասերի, կաթնաշոռի և պանրի նմուշների վերաբերյալ։ Ըստ հրապարակված տվյալների՝ որոշ նմուշներում հայտնաբերվել են աղիքային ցուպիկի խմբի մանրէներ, ինչպես նաև խմորասնկերի, բորբոսների և կաթնաթթվային բակտերիաների ցուցանիշների շեղումներ։

Ուսումնասիրության հրապարակման մեջ նշվել են մի շարք արտադրողների արտադրանքներ, այդ թվում՝ «Աշտարակ Կաթ», «Երեմյան Փրոդաքթս», «Արզնի կաթնամթերք», «Բոնիլատ», «Թամարա և Անի», «Մարիաննա», «Միլկին», «Բիոկաթ», «Չանախ», «Մարիլա» և «Իգիթ»։ Միաժամանակ հրապարակված նյութում չեն ներկայացվել բոլոր ցուցանիշների թվային արժեքները, թույլատրելի սահմանները կամ կոնկրետ խմբաքանակների տվյալները, իսկ պաշտոնական մարմնի գնահատականը դեռևս հրապարակված չէր։ Հետևաբար այս տեղեկությունները պետք է դիտարկել որպես կազմակերպության ներկայացրած ուսումնասիրության արդյունքներ, ոչ թե ամբողջ արտադրանքի վտանգավորության հաստատում:

Ի՞նչ վտանգ կարող է լինել հավկիթների մեջ

Հավկիթների դեպքում հիմնական ռիսկերը կապված են թարմության, պահպանման պայմանների և մանրէաբանական աղտոտման հետ։ Վնասված կամ կեղտոտ կճեպով ձուն, ինչպես նաև ոչ պատշաճ ջերմաստիճանում պահված արտադրանքը կարող է վտանգավոր լինել։ Հավկիթների հետ կապված սննդային վարակների թվում է սալմոնելոզը։

2026 թվականի գարնանը Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը ձվի շուկայում ստուգումների ընթացքում որոշ խմբաքանակներում արձանագրել էր թարմության, որակի և մակնշման անհամապատասխանություններ։ Խախտումներով խմբաքանակների վաճառքը կասեցնելու և շուկայից հետ կանչելու կարգադրություններ էին տրվել։ Այդ դեպքերը վերաբերում էին կոնկրետ խմբաքանակներին, ոչ թե շուկայում վաճառվող բոլոր հավկիթներին։

Պահածոների ամենալուրջ վտանգը՝ բոտուլիզմը

Պահածոների դեպքում հատկապես վտանգավոր է բոտուլիզմը՝ ծանր սննդային թունավորումը, որն առաջանում է բոտուլոտոքսինով։ Այն կարող է ձևավորվել ոչ պատշաճ պատրաստված, հերմետիկ փակված պահածոներում։ Վտանգը հատկապես մեծ է տնային պայմաններում պատրաստված բանջարեղենային և մսային պահածոների դեպքում, երբ ջերմային մշակումը բավարար չի եղել։

Բոտուլիզմի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ վտանգավոր պահածոն կարող է ունենալ սովորական հոտ, համ և տեսք։ Ուստի միայն արտաքին տեսքով հնարավոր չէ վստահ լինել, որ այն անվտանգ է։ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը խորհուրդ է տալիս խուսափել տնային պայմաններում պատրաստված պահածոներ պատահական անձանցից գնելուց։

Ինչպե՞ս նվազեցնել վտանգը

Սպառողներին խորհուրդ է տրվում՝

• հավկիթ գնելիս ստուգել կճեպի ամբողջականությունը, արտադրության և պիտանիության ժամկետները,

• կաթնամթերքը գնել միայն համապատասխան սառնարանային պայմաններում պահվող վաճառքի կետերից,

• ուշադրություն դարձնել փաթեթավորման ամբողջականությանը և պահպանման ջերմաստիճանին,

• չօգտագործել ուռած, արտահոսող, ժանգոտած կամ վնասված պահածոներ,

• չգնել տնային պահածոներ անհայտ վաճառողներից,

• կասկածելի արտադրանքի կամ սննդային թունավորման դեպքի մասին տեղեկացնել Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնին։

Past.am-ը հիշեցնում է՝ առանձին արտադրանքի կամ խմբաքանակի վերաբերյալ ահազանգը դեռ չի նշանակում, որ տվյալ տեսակի բոլոր մթերքները վտանգավոր են։ Միևնույն ժամանակ, լաբորատոր ստուգումների արդյունքները կարևոր ազդակ են՝ վերահսկողությունը խստացնելու և սպառողներին ժամանակին տեղեկացնելու համար։

Սննդային թունավորման ախտանշանների՝ սրտխառնոցի, փսխման, փորլուծության, ջերմության կամ ուժեղ թուլության դեպքում անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։ Իսկ տեսողության խանգարման, կուլ տալու կամ շնչելու դժվարության դեպքում՝ հատկապես պահածո օգտագործելուց հետո, պետք է անհապաղ շտապ բժշկական օգնություն կանչել։

Past.am-ը կհետևի սննդամթերքի անվտանգության վերահսկողության պաշտոնական արդյունքներին և կներկայացնի հաստատված տեղեկությունները։