Ձմռանը Հայաստանում գազ չի՞ լինի

Միջազգային լարվածությունը, Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև խորացող հակասությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային զարգացումները կրկին ուշադրության կենտրոնում են պահում Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության հարցը։ Մասնավորապես, մտահոգություններ կան՝ արդյոք առաջիկա ձմռանը Հայաստանը կունենա՞ գազի մատակարարման խնդիրներ։

Այս պահին գազի ամբողջական դադարեցման մասին խոսելու հիմքեր չկան։ Նոյեմբերի 2-ին «Գազպրոմ Արմենիա»-ն հայտնել է, որ Ռուսաստանից Հայաստան բնական գազի մատակարարումն իրականացվում է բնականոն ռեժիմով։ 

Այնուամենայնիվ, իրավիճակն այնքան էլ միանշանակ չէ։ Հայաստանը շարունակում է մեծապես կախված մնալ ռուսական գազից։ 2025 թվականին Ռուսաստանից ներկրվել է շուրջ 2,7 միլիարդ խորանարդ մետր գազ, իսկ Իրանից տարեկան ստացվում է ևս մոտ 476 միլիոն խորանարդ մետր՝ «Գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» ծրագրով։ 

Միաժամանակ, Մոսկվայի և Երևանի հարաբերությունների լարվածությունը նոր հարցեր է առաջացնում էներգակիրների գնի և մատակարարումների ապագայի վերաբերյալ։ Հայաստանը դիտարկում է նաև մատակարարման այլընտրանքային աղբյուրներ, այդ թվում՝ Ադրբեջանը, Իրանը և Ռուսաստանը, սակայն ադրբեջանական գազի ներկրման շուրջ դեռևս հստակ պայմանավորվածությունների մասին տեղեկություն չկա։ 

Մյուս կողմից՝ նոյեմբերի 6-ին Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահը հայտարարել է, որ արտակարգ հանգամանքների բացակայության դեպքում գազի սակագնի բարձրացում չի սպասվում առնվազն մինչև 2027 թվականի մարտը։ 

Այսպիսով, այս պահին Հայաստանում ձմռանը գազ չլինելու մասին ահազանգելու հիմքեր չկան։ Սակայն միջազգային զարգացումների և Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ֆոնին էներգետիկ կախվածության հարցը շարունակում է մնալ երկրի կարևորագույն մարտահրավերներից մեկը։

Ինչպես արձանագրում է նաև Past.am-ը, խնդիրը միայն գազի առկայությունը չէ, այլև այն, թե որքանով է Հայաստանը պատրաստ հնարավոր արտաքին ցնցումներին։