Երևան, 19.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Սիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

 Անիսոնի համով ալկոհոլի նորաձևության ի հայտ գալուն նպաստել է միջնադարում Չինաստանից Ռուսաստան առևտրային ճանապարհը։ Այդ ճանապարհով Եվրոպան ներմուծում էր ոչ միայն թանկարժեք գործվածքներ և արևել յան զարդանախշեր, այլ նաև ժամանակի գլխավոր գանձը՝ համեմունքները։ Հարավարևել յան Ասիայից այդ համեմունքները նախ հասնում էին Ռուսաստան, ապա տարածվում ամբողջ Եվրոպայում։ Դրանց շարքում էր աստղային անիսոնը՝ հարավային Չինաստանի բնիկ մագնոլիաների ընտանիքի ծառի պտուղը։

Քանի որ աստղային անիսոնով քարավանները առաջին անգամ ժամանում էին Սիբիր, ապա երկար ժամանակ ճանապարհորդում, եվրոպացիները աստղային անիսոնը անվանել են «սիբիրյան անիսոն»։ Ռուսաստանում այն սովորաբար կոչվում է չինական կամ աստղային անիսոն։ Քանի որ համեմունքները Ռուսաստանում այնքան թանկ չէին, որքան Եվրոպայում, դրանք, այդ թվում՝ աստղային անիսոնը, անընդհատ օգտագործվում էին առօրյա կյանքում, առավել հաճախ՝ խոհարարության մեջ։ Այն սովորաբար օգտագործվում էր որպես համեմունք մսային ուտեստների համար և, իհարկե, տարբեր թխվածքների մեջ։ Ժամանակի ընթացքում այն նաև ավելացվում է օղուն։ Այն ժամանակ օղին միայն ինքնաթոր էր, ուստի, կարևոր էր դրա տհաճ համն ու բույրը չեզոքացնելը, և դրա համար օգտագործվում էին բազմազան խոտաբույսեր, արմատներ և համեմունքներ։

 Արտադրության գործընթացը հետևյալն էր։ Սկզբում սովորական հացահատիկի սպիրտը խառնվում էր տարբեր խոտաբույսերի, արմատների, հատապտուղների, համեմունքների և այլ բաղադրիչների հետ։ Այնուհետև այն թորվում էր՝ ստանալով մոտավորապես 35-45 % ալկոհոլի պարունակությամբ ըմպելիք, որն այն ժամնանակ սովորաբար կոչվում էր իր հիմնական բաղադրիչի՝ անիսոնի, սամիթի կամ քեմոնի անունով։

Անիսոնի օղին հիշատակվում է Մոսկվայի ազնվականության տոների համար նախատեսված «մենյուներում»։ Հայտնի է, որ Պետրոս Մեծը սիրում էր անիսոնի օղի։ Այն հաճախ հանդիպում է ռուս դասականների ստեղծագործություններում։ Ի դեպ, հետագայում աստղաձև անիսոնը օղու մեջ աստիճանաբար փոխարինվել է սովորական անիսոնի սերմերով, որը հովանոցավոր բույս է նմանատիպ, բայց շատ ավելի պարզ համով։ Սկզբում մարդիկ օգտագործել են չինական անիսոնով համեմված ավելի թանկ օղիները, բայց հետո սկսել են արտադրել բավականին լավ, եզակի ըմպելիք, որը ներառում էր նաև քիմիոն և կիտրոնի կեղև։ Հետևաբար, մոտավորապես 16-րդ դարից սկսած՝ Ռուսաստանում արտադրվում էր անիսոնի օղու երկու տեսակ՝ օգտագործելով տարբեր համեմունքներ։

Հեղափոխությունից հետո էլ Ռուսաստանում արտադրում էին անիսոնի համով ալկոհոլային խմիչքներ, օրինակ՝ «Անիսովկա» դառը լիկյոր՝ անիսոնով, համեմով, սամիթով և կիտրոնի կեղևով, և «Անիսոնի լիկյոր»՝ պատրաստված սովորական և չինական անիսոններով։ Հետաքրքիր է, որ Ռուսաստանում ներկայում դասական անիսոնի օղին այլևս չի արտադրվում, բայց այդ բույսը պարունակող խմիչքները շատ տարածված են արտասահմանում, օրինակներն են ֆրանսիական պաստիները կամ իտալական սամբուկան։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ»Ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի Ալիևյան սահմանադրության պահանջը գալիս է Ադրբեջանից և իրական սպառնալիք է մեր անկախությանը․ Գառնիկ ԴավթյանԴեկտեմբերի 3-ին նախատեսված է հանդիպում Պուտինի հետ. Փաշինյան Սա ալիևյան խաղաղություն չէ, սա ալիևյան սահմանադրություն է․ Լենա ՄաթևոսյանԴասագրքերը մինչև աշակերտին հասնելը պարտադիր պետք է փորձաքննության ենթարկվեն. Ատոմ ՄխիթարյանԵրեք օր, բազմաթիվ նոր տան պատմություններ․ Ամիօ բանկը՝ «Տուն էքսպո»-ում ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ»Մենք դեռ սպասում ենք, որ Հայաստանը բացահայտի ավելի քան 200 զանգվածային գերեզմшնի տեղակայման վայրերը. Հաջիև Հինգ տարեկան աղջիկը պատահաբար կրակել է իր երեք տարեկան քրոջ վրաՀովհաննես Հովհաննիսյանը ևս 5 տարի կշարունակի լինել ԵՊՀ ռեկտոր ՀՀՄԱ-ն ներդնում է կայուն զարգացման միասնական ստանդարտ, որը կգնահատի Հայաստանի մետաղական հանքերի աշխատանքը․ Վարդան Ջհանյան Օմանի ափերի մոտ՝ Հորմուզի նեղուցում, տանկերը հարձակման է ենթարկվել Հայաստանը թուրքական կողմի հետ նախատեսում է երկրորդ կամուրջ կառուցել Մարգարայի հատվածում. Միրզոյան Դասախոսները և ուսանողները պետք է տեր կանգնեն իրենց բուհերին. Լիլիթ ԱրզումանյանԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ Մամեդյարովին Թվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Հայաստանը Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունից 250 մլն եվրոյի վարկ կներգրավի Պատմությունը կերտում են անհատները․ Մհեր ԱվետիսյանՄեկնարկել է Սի Ծինփին-Դոնալդ Թրամփ հանդիպումը Ծերության տարիներին պետությունը չպետք է հարկի նրա համեստ բնակարանը․ Հրայր ԿամենդատյանԽնդիր ենք դրել մեր առաջ, որ 2029 թվականին ունենանք ԵՄ-ի հետ վիզաների ազատականացում. Փաշինյան Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»Դուք չեք կարողանում կառավարել այս երկիրը, ձեր գործընկեր Ալիևն էլ չի կարող կառավարել Հայաստանը․ Նարեկ ԿարապետյանԱրևիկ գյուղում 25-ամյա տղամարդը «Տիր» հրացանnվ պատահաբար վիրավnրել է կնոջ 24-ամյա եղբորը. վերջինս մահшցել է Կինը հետույքի վիրահատությունից հետո կոմայի մեջ է ընկել և մահացելՁեր ստեղծածը թղթե տնակ է՝ գունազարդված ու գեղեցիկ փաթեթավորված․ ադրբեջանցnւ անխոչընդոտ անցումն ու բանակում շարունակվող մահվшն ելքերը՝ վկա. Տիգրան Աբրահամյան Հիշե՛ք, ոչ մի քաղաքական իշխանություն հավերժ չէ․ ժողովրդին միայն զիջումներ առաջարկող իշխանության օրերն էլ հաշված են․ Անդրանիկ Գևորգյան«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Երազ է տեսել ու սպանել մարդուն Մեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ ԶաքարյանՏարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 19-ին Լավ լուր՝ կենսաթոշակառուների համար․ հետվճարների գործընթացը մեկնարկել է Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»Հարձակում Ղրիմի կամրջի վրա. երթևեկությունը կրկին դադարեցվել է «Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Թրամփը մեղադրել է Օբամային Ռուսաստանի և Չինաստանի միջև մերձեցման համար Սոթքի զորամասում պայմանագրային զինծառայող է մահացելԱյսօրվա դրությամբ Հայաստանում ցերեկվա տևողությունը հունիսի 21-ի համեմատ կրճատվել է 5 ժամ 11 րոպեով. Սուրենյան Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվեն