Երևան, 04.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Վրաստանի բարձրլեռնային գյուղերը խնդիրներ ունեն

ԲԼՈԳ

Մարինա Ներսեսյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

«Եթե Վրաստանի բարձրլեռնային շրջաններին աջակցություն չցուցաբերվի, ապա երկիրը կարող է հայտնվել ժողովրդագրական բռնակցման վտանգի առջև»,-«Վրաստանի նորությունների» թղթակցին ասել է առողջապահության և սոցիալական հարցերի խորհրդարանական կոմիտեի նախագահ Դմիտրի Խունդաձեն: 2002 թվականից ի վեր Վրաստանի բարձրլեռնային շրջանների 162 գյուղ փաստորեն վերացել է, իսկ 152-ի բնակչության առավելագույն թիվը 8-10 մարդ է:

Ավելին, 2017 թվականից սպասվում է ծնելիության շեշտակի անկում: «Շատ սուր է ներքին միգրացիայի հարցը: Հասարակ բանաձև է՝ եթե մենք հեռանանք, ուրիշները կբնակվեն: Այդպիսով կարող ենք ժողովրդագրական բռնակցման ենթարկվել: Խնդիրն անմիջական կապ ունի երկրի ազգային անվտանգության հետ»,- ընդգծել է պատգամավոր Խունդաձեն: Բացի այդ, խախտվել է տարեց և երիտասարդ մարդկանց թվերի հավասարակշռությունը, որի հետևանքով նկատելի է ազգի ծերացման ակտիվ գործընթացը: Վերջին 4 տարում տարեց մարդկանց թիվը Վրաստանում ավելացել է 40 հազարով, իսկ 2030 թվականին կենսաթոշակառուները կհատեն 1 մլն-ի սահմանագիծը: Վերջին մարդահամարի տվյալով Վրաստանում ապրում է ավելի քան 3,7 մլն մարդ:

«Իհարկե, ազգի ծերացման ակտիվ գործընթացը չպետք է ընկալվի իբրև բացասական երևույթ: Սա ժողովրդագրական փոփոխության անխուսափելի հետևանքն է, բայց անհրաժեշտ է ճիշտ քաղաքականություն վարել, որպեսզի երևույթը բացասաբար չանդրադառնա տնտեսության և բյուջեի վրա,-հայտարարել է Խունդաձեն:-Այսօր ծնված երեխաները վերարտադրողական տարիքի կհասնեն մի 20 տարուց. Մինչ այդ ծնելիությունը բավական ցածր կլինի»:
Ծնելիության խրախուսման համար Վրաստանի պետությունը արգելել է հղիության արհեստական ընտրողական (սեռի հատկանիշով) ընդհատումը: Բացի այդ, 3-ի փոխարեն 5 օր է դարձվել հղիության ընդհատումից առաջ «ծանրութեթև» անելու ժամկետը: 2002-ին պաշտոնապես գրանցվել է հղիության 40 հազար ընդհատում, 2014-ին՝ 33 հազար:

Վրաստանի որոշ վայրերում, օրինակ՝ հարավում գտնվող Ադիղենի շրջկենտրոնում ուղղափառ քրիստոնյաների ընտանիքներում ծնված 1 երեխայի դիմաց մահմեդական ընտանիքներում ծնվում է 3 երեխա: Մոտ 30 տարի առաջ մահմեդական ընտանիքներն Ադիղենի են տեղափոխվել Աջարիայից, որտեղ սողանքի հետևանքով քանդվել էին նրանց տները: Վերաբնակվածները հարմարվել են նոր պայմաններին:

Քրիստոնյաների և մահմեդականների միջև խնդիր է ծագել այն ժամանակ, երբ իշխանությունը տեղական մահմեդականներին թույլատրել է առանձին գերեզմանոց բացել: Քրիստոնյաներն ընդվզել են՝ հայտարարելով, որ գերեզմանոցից հետո մահմեդականները մտադիր են մզկիթի կառուցման թույլտվություն պահանջել, իսկ հետո կարող են և իսպառ դուրս մղել ուղղափառներին, քանի որ իրենք ավելի արագ են բազմանում: Օրերս Ադիղենիի ուղղափառ քրիստոնյաներն ու մահմեդականները զանգվածային ծեծկռտուք են սարքել, տուժել է մի քանի մարդ: Բնակիչների հետ հանդիպելու են Կրոնի հարցերի պետական գործակալության ներկայացուցիչները:

Ինչքան պետք ա՝ կնստենք, դա չի հարցը, Ալիևը չի կարողանալու մեզ ստորացնել. ԿարապետյանԴավիթ Հովհաննիսյանի արդյունքը ԱԱ-ումՀանրայինը դադարել է կատարել իր աշխատանքը և ծառայում է միայն ՔՊ-ին. Ավետիք ՉալաբյանՎրաստանը ցանկանում է անդամակցել ԵՄ-ին՝ պահպանելով իր ինքնիշխանությունը․ ԿոբախիձեՀՀ քաղաքների մթնոլորտային օդում փոշու պարունակությունը Ոսկին էժանացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Անկարայում ձերբակալվել է Ռուսաստանի 34 քաղաքացի Արտահանման խրախուսմանը միտված ծրագիր Կոնվերս Բանկի ՓՄՁ հաճախորդների համար Պետդումայում նշել են Պուտինի դերը հասարակությունը պառակտելու փորձերին հակազդելու գործում Փաշինյան, ո՞վ է Ալիևի Սահմանադրության նախագիծը ադրբեջաներենից թարգմանել հայերեն. Էդգար Ղազարյան«Բարսելոնա»-ն հայտարարություն է տարածել Ռոդրիի վերաբերյալ Ռեպրեսիվ մեքենան` ընդդեմ պայքարողի և չհանձնվողի. Մարիաննա ՂահրամանյանԱզգային համերաշխությունը մեր անվտանգության և բարեկեցության գրավականն է. Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ-ն և Վենեսուելան բանակցում են երկրում ամերիկացի զինվորականների տեղակայման շուրջ․ NYT Իրանն ու ԱՄՆ-ն դեռևս հեռու են համաձայնության հասնելուց. Reuters Զանգեզուրի միջանցքը հնարավոր է անվանվի «Մեծ թուրանի» միջանցք. Արեգ ՍավգուլյանՈղբերգական ավտովթարից մահացած փոխգնդապետի ծնողները դեռ չգիտեն. մանրամասներ Սամվել Կարապետյանը ձերբակալված է. տեսանյութԿյանքից հեռացել է կինոռեժիսոր Տինտո Բրասը Նիկոլը ՀՀ֊ն ռեսպուբլիկա TRIPP է դարձնում. Արշակ Կարապետյան Նոյեմբերի 5-ից մինչև դեկտեմբերի 28-ը՝ ժամը 23:00-ից մինչև 07:00-ն, մասամբ սահմանափակվելու է «Լամբադա» կամրջի ստորին հատվածի երթևեկությունը. Քաղաքապետարան Ժողովրդին համախմբելը առաջնորդի պարտականությունն է. Մհեր ԱվետիսյանՓաշինյանի հակաեկեղեցական արշավին միացել է նաև Հ1-ը. տեսանյութՔանաքեռ-Զեյթունում ձերբակալվել են 19 և 20-ամյա թմրամիջnց տեղադրող երիտասարդներ Սեպտեմբերի 27-ը վարչախումբը միտումնավոր է անտեսում` որպես հիշատակի օր. Աննա ԿոստանյանՎարորդների ուշադրությանը․ լուսարձակների հետ կապված փոփոխություններ են սպասվում Սեզոնային գրիպի դեմ պատվաստումը կարևոր նշանակություն ունի հիվանդության ծանր ձևերի և բարդությունների կանխարգելման գործում Ucom-ը՝ Միկրոէլեկտրոնիկայի միջազգային 21-րդ օլիմպիադայի գլխավոր հովանավոր Պահանջում ենք Հանրային հեռուստաընկերությունից վերանայել իր քաղաքականությունը. Մենուա ՍողոմոնյանԱՄՆ-ն Իրանի դեմ միջուկային զինшմթերք կիրառելու կարիք չունի. Թրամփ Մարդիկ սկսում են հավաքվել Սամվել Կարապետյանի առանձնատան մոտ. տեսանյութ2027-ին Բրյուսելն առաջնահերթություն կտա մրցունակությանն ու բյուրոկրատիայի կրճատմանը․ POLITICO Փաշինյանը չի կարող «համոզել» «Ուժեղ Հայաստանին», որևէ ճնշում մեզ հետ չի պահելու. Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկիի նախկին մամուլի քարտուղարին կասկածում են պետական դավաճանության մեջ Փաշինյանի՝ ընդդիմության նկատմամբ քաղաքական հետապնդումների իրական պատճառը. տեսանյութՉինաստանը պատրաստ է միջանկյալ ընտրություններից հետո շարունակել համագործակցությունն ԱՄՆ-ի հետ. ԱԳՆ Գյումրիում կասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի գործունեությունը Հայ զինծառայողի դաժան սպանության գործով Ադրբեջանը վերջնական պարտություն կրեց ՄԻԵԴ-ում COP17-ում ներկայացվել է Ակբա բանկի Կայուն զարգացման հաշվետվությունը Հայ ժողովուրդը մերժում է Ալիևի սահմանադրությունը. տեսանյութՎախկոտ Նիկոլ Փաշինյանը դիմակավորված և զինված անձանց միջոցով մեզ «համոզելու» պրոցեսի մեջ է. Արեգա ՀովսեփյանՔՊ-ի քաղաքական մանր «ժուլիկության» մասին. Գառնիկ ԴավթյանՀՖՖ արտահերթ ժողովում փոխվել է կանոնադրությունը Հայաստանը կարող է զրկվել ձայնի իրավունքից. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարվածել են Ռուսաստանում գտնվող Ozon-ի պահեստին Հայաստանի քաղաքացիների համար առանց վիզայի ռեժիմ. ԵՄ-ն կենսաչափական նոր անձնագրերի մասին Հայտնի են՝ ողբերգական վթարից զոհված ամուսինների և նրանց որդու անունները Ծանրամարտի ԱԱ. Հայաստանն այսօր ունի մեկ ներկայացուցիչ Նախնական տվյալներով մեքենայի արգելակման հետ կապված խնդիր է եղել. ՆԳ նախարարը՝ Ուշիի վթարի մասին Հայտնի են՝ ողբերգական վթարից զոհված ամուսինների և նրանց որդու անունները