Երևան, 11.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հասարակական կապիտալի էությունը

ԲԼՈԳ

Նարեկ Սամսոնյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Հասարակական կապիտալը մարդկային կապիտալի առկայությունից բխող տրամաբանական շարունակությունն է: Հասարակության և պետության մրցունակությունն ու զարգացվածության աստիճանը ուղիղ համեմատական է հանրության ունեցած հասարակական կապիտալին: Հասարակական կապիտալի չափերով է պայմանավորվում տվյալ հասարակության ներսում գործող քաղաքական հարաբերությունների ու ձևավորված կամ ձևավորվող մշակույթի որակը:Տվյալ թեման շարունակվում է ուսումնասիրվել բազմաթիվ սոցիոլոգների և քաղաքագետների կողմից, որպես պետության ներսում առկա տարատեսակ խնդիրների սկզբնաղբյուր: 
Ազատական հասարակության ստեղծման հիմնական գրավականներից մեկը սոցիալական կամավոր խմբերի ստեղծումն է: Կամավոր սոցիալական խմբերի ստեղծումը արդյունք է տարբեր անձանց միջև հանգած այն եզրակացության, որ համագործոկցությունը համապատասխանում է նրանց երկարաժամկետ շահերին: Առաջին հայացքից թվում է, որ այս դեպքում համագործակցության ու փոխգործակցության համար վստահությունը ոչ կարևոր բաղադրիչ է և նմանատիպ փոխգործակցության արդյունավետության համար իրավական մեխանիզմներն ու անհատների անձնական շահերը բավարար են: Սակայն թեև իրավական կարգավորումներն ու սոցիալական խմբում ներգրավված անհատների անձնական շահերը ցանկացած սոցիալական խմբի կարևոր հիմքերն են, փորձը ցույց է տալիս, որ առավել հաջողված և գործունյա կազմակերպությունները ներառում են այնպիսի սոցիումների, որոնց անդամները միմյանց միջև կիսում են ընդհանուր բարոյական արժեքներ: Վերոգրյալ տեսակի հանրույթներում չի զգացվում պայմանագրային ու իրավական հարաբերությունների կարգավորման խիստ անհրաժեշտություն, քանի որ նրանց անդամների միջև գոյություն ունի բարոյական փոխհամաձայնություն՝ որպես փոխադարձ վստահության հիմք:
Հասարակական կապիտալը պահանջում է հենց վերոնշյալ բարոյական ընդհանրականության ձևավորում: Այլ կերպ ասած հասարակական կապիտալը չի կարող լինել անհատական գործողությունների արդյունք: Հասարակական կապիտալը ենթադրում է հասարակական, այլ ոչ թե անհատական առաքինությունների առաջնայնություն: Հասարակական կապիտալը հասարակության շրջանում միմյանց նկատմամբ փոխվստահությունից բխող միավորման արդյունքում ստեղծված ընդհանուր արդյունքն է: 
Եթե մարդիկ սոցիալական խմբերը ստեղծվում են փոխվստահության և ընդհանուր արժեքային և բարոյական համակարգի հիման վրա հասրակական կապիտալն անհամեմատ մեծ է լինում և ծառայում է պետության ընդհանուր զարգացվածությանն ու հասրակական հարաբերություններում բարձր վստահության ձևավորմանը: Ինչի արդյունքում էլ հասարակության ներսում սկսում են գերակշռել կամավորական միավորումները:
Եվ ընդհակառակը, իրար չվստահող մարդիկ կարող են համագործակցել միայն ֆորմալ կանոնների ու հրահանգների համակարգի շրջանակներում, որոնք պետք է մշտապես մշակել, համաձայնեցնել, պաշտպանել դատարաններում, իսկ հետո ապահովել դրանց կիրառումը կյանքում, այդ թվում և հարկադրանքի միջոցների օժանդակությամբ: 
Ժամանակի ընթացքում հասարակություններն ի զորու են ինչպես կուտակելու հասարակական կապիտալ այնպես էլ կորցնելու այն: Օրինակ միջին դարերի ֆրանսիայում գոյություն ուներ քաղաքացիական միավորումների ճյուղավորված համակարգ, սակայն 17-18-րդ դարերից սկսած տարերայնորեն միավորվելու ֆրանսիացիների ընդունակությունը գործնականում ոչնչացավ՝ պարտվելով միապետական կենտրոնացված ռեժիմին: 
Հ.Գ. Վերոգրյալը կարելի է պրոյեկտել մեր հասարակության վրա՝ հետևությունները թողնելով ընթերցողին:

ՄԱԿ-ում Իրանի մշտական ​​ներկայացուցիչը հայտնել է ավելի քան 1300 քաղաքացիական անձանց մահվան մասին Ի՞նչ է պարզաբանում ՊՆ-ն՝ ՀՀ տարածքում Ադրբեջանի ԶՈւ դիրք կառուցելու մասին Իրանի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ևս երկու անդամներ են ապաստան խնդրել Ավստրալիայում Իրանը nչնչացրել է Թել Ավիվից հարավ գտնվող Հաելա արբանյակային կապի կենտրոնը. խոսնակ ԱՄՆ ռազմական գործողությունը կավարտվի միայն Իրանի անվերապահ հանձնվելու դեպքում․ Սպիտակ տուն Իրանը հայտարարել է փետրվարի 28-ից ի վեր 104 անօդաչու թռչող սարքի ոչնչացման մասին Վերջին մեկ ժամում ԱՄՆ-ն և Իսրայելը մի շարք հարվածներ են հասցրել Իրանի կենտրոնական, արևմտյան և հարավային շրջաններին ԵՄ առաքելությունը Հայաստանում 8000-րդ պարեկությունն է իրականացրել ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատանը տեղի է ունեցել պարգևատրման արարողություն. ՆԳՆ Բագրատաշենի անցակետի վրացական կողմում բեռնատարների երկար հերթեր են․ վարորդները օրերով սպասում են Խոշոր ու շղթայական ավտովթար Երևանում․ կա վիրավոր․ վարորդներից մեկը եղել է ոչ սթափ Ի՞նչ եղանակ սպասել մարտի 11-ից 15-ը Դավիթ Մարգարյանը բրոնզե մեդալ է նվաճել ազատ ոճի ըմբշամարտի ԵԱ-ում Հայաստանը եզրագծին է․ ինքնիշխանությո՞ւն, թե՞ վերածում «Արևմտյան Ադրբեջանի»․ Սուրեն Սուրենյանց Քանդողները եկել ու գնացել են, Իրանը մնացել է կանգուն․ Փեզեշքիան Եվրոպայում գազի միջին գինը հասել է երեք տարվա ամենաբարձր մակարդակին Իրանի ՀՕՊ-ը երեք իսրայելական անօդաչու թռչող սարք է խոցել, ներառյալ՝ Hermes 900 Լոնդոնից մինչև Չինաստան. Հայաստանի ներկայությունը համաշխարհային նորաձևության քարտեզի վրա Դերասան Գոռ Հակոբյանի որդու մոտ ախտորոշվել է Յուինգի սարկոմա․ ընտանիքը հանրության օգնության կարիքն ունի Արման Հարությունյանը բրոնզե մեդալ է նվաճել ազատ ոճի ըմբշամարտի ԵԱ-ում Ի՞նչ են քննարկել Փաշինյանն ու Մակրոնը 24 ժամ ջուր չի լինելու Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Իրանի նախագահ Փեզեշքիանի հետ 61-ամյա վարորդը «ՎԱԶ 2106» վարելիս հանկարծամահ է եղել և բախվել բնակչի տան ցանկապատին Մահացել է Վահան Բայբուրդյանը Բնակարանների վարձակալության վճարների հայտարարագրման հետ կապված հարկերն աճել են 143 տոկոսով. ՊԵԿ նախագահի տեղակալ Դեսպանության տվյալներով՝ այս պահի դրությամբ ԱՄԷ-ում է գտնվում ՀՀ 40 քաղաքացի, ներառյալ՝ 14 ուսանողներ Ուժեղ Հայաստան, բայց իսկապես ուժեղ. Ուժեղ ՀայաստանԱվստրալիան հումանիտար վիզաներ է տրամադրել Իրանի թիմի ֆուտբոլիստուհիներին Պեսկովը հայտարարել է, որ Իրանի շուրջ իրադարձությունները չեն հետաձգում Ուկրաինայի հարցը ԱՀԿ-ն զգուշացնում է «սև անձրևի» վտանգի մասին՝ Իրանի նավթային օբյեկտների վրա Իսրայելի հարձակումներից հետո Սպասված տուն երեք տասնամյակ անց և նոր կյանքի սկիզբՌոդրիգոն հաջողությամբ վիրահատվել է ԱՄՆ զինված ուժերն Իրանի դեմ պատերազմի առաջին երկու օրերին ավելի քան 5 միլիարդ դոլար են ծախսել ռազմամթերքի վրա Իրանի վրա հարվածներն արդեն իսկ բարելավել են Իսրայելի միջազգային դիրքը․ Նեթանյահու Հայաստանին ներքաշեցին մի հիմար պատմության մեջ. Էդմոն ՄարուքյանԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ սկսվել է Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողովը «ՀայաՔվե» ազգային քաղաքացիական միավորումը խորապես վշտակցում է Վահան Բայբուրդյանի ընտանիքի անդամներին և մտերիմներին` անվանի գիտնականի մահվան կապակցությամբԱնաստասիա Բաղիյանը դարձել է պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոն Այս պատերազմում Հայաստանը պետք է չեզոքություն պահպանի և հակամարտության կողմ չդառնա․ Ավետիք ՉալաբյանՎերջին օրերին Վրաստանից արտաքսվել է 74 օտարերկրյա քաղաքացի, այդ թվում՝ Հայաստանի Իսրայելը uպանել է Իրանի «Բասիջ» աշխարհազորի հրամանատարին Բաղրամյանի ոստիկանները հայտնաբերել են 1 կգ 312 գ մարիխուանա Ինչո՞ւ է Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պատերազմը հարվածել ԱՄԷ-ին Տավուշի մարզի քրեական ոստիկանները ապօրինի պահվող զենք-զինամթերք են առգրավել Փաշինյանը հանդիպել է ԱԷՄԳ գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Գրոսսիի հետ Սրանցից հետո ով էլ գա իշխանության սրանց պատասխանատվության է ենթարկելու. Արշակ ԿարապետյանՈստիկանության գվարդիայի ծառայողները խուլիգանության դեպք են բացահայտել. 7 ձերբակալված կա «Մարդամեկը» սիթքոմը՝ միլիոնավոր դիտումներով և բարձր վարկանիշով․ սպասվում է երկրորդ եթերաշրջան Մարտի 2-ից ի վեր Լիբանանում առնվազն 83 երեխա է uպանվել և 254-ը՝ վիրավnրվել․ ՅՈՒՆԻՍԵՖ