Մի քանի դիտարկում Թուրքայի ներկայիս քաղաքականության «ձեռքբերումների» մասով

Ալեն Ղևոնդյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Ռ.Թ.Էրդողանի թիմը իր որդեգրած ներոօսմանիզմի քաղաքականության ներքո բացառապես մի քանի տարվա ընթացքում կարողացավ հասնել «շոշափելի» մի շարք արդյունքների: Դիտարկենք դրանցից մի քանիսը.

- Բացառիկ լուրջ ու սուր հակադրության մեջ հայտնվեց գլոբալ ու ռեգիոնալ լրջագույն դերակատար՝ ՌԴ-ի հետ՝ դրանից բխող ամենատարբեր՝ նյութական, աշխարհաքաղաքական, ռազմաքաղաքական հետևանքերով, որոնք խորացման միտում են արձանագրում:

- Կորուստներ ունեցավ տուրիզմի, սպառման շուկաների՝ գյուղամթերք, տեքստիլ, տեխնիկա, շինանյութ, ատոմային էներգետիկայի, մասնակիորեն նաև ռազմական ներկրումների, էներգառեսուրսների ներկրման և այլ ոլորտներում:

- Կարողացավ էականորեն ակտիվացնել քրդական շարժումներին, որի արդյունքում երկրի արևելքում իրավիճակը գործնականում հանգել է քաղաքացիական պատերազմի:

- Սիրիական հարցում իր որդեգրած դիրքորոշումների մասով արժանացավ անգամ ամենից վստահելի իր դաշնակիցների «քննադատությանը/հորդորներին», քանի որ որդեգրեց շանտաժի ու վերջնագրերի դիվանագիտական գործելաոճ:

- Մակրոռեգիոնում իր համար կարողացավ ստեղծել մի այնպիսի իրավիճակ, երբ իր հավակնոտության ու ոչ վստահելի գործընկեր լինելու հանգամանքի զորու իրեն կարողացավ շրջապատել ոչ բարիդրացիական տրամադրվածությամբ երկրներով:

- Ռ.Թ.Էրդողանի որդեգրած մոտեցումների արդյունքում ի հայտ եկան նրա ընտանիքի ու ահաբեկչական կազմավորումների ուղղակի գործակցության հրապարակային ապացույցներ, որը լուրջ հարված է Թուրքիայի ղեղակավարի կերպարին:

- Ռ.Թ.Էրդողանն անկանությունը տարածողի հեղինակություն է սկսել ձեռք բերել. հայտարաություններ է անում Ղրիմի վերաբերյալ, Ադրբեջանի միջոցով անկայունություն ու սահմանային սրումներ է ապահովում ԼՂ շփման գծում:

- Համագործակցելով ահաբեկիչների հետ Թուրքիան փաստացիորեն դարձել է քրդական ահաբեկչական կազմակերպությունների թիրախը, որի վկայությունը թուրքական քաղաքներում հնչեցվող պայթյուններն են, դրա հետևանք դարձած տասնյակ զոհերն ու վիրավորները:

- Փախստանակնների գործոնը շահարկելով ԵՄ-ից ստանում է քաղաքական, ֆինանսական ինչ-որ ձեռքբերումներ, սակայն եվրոպացիք լավ գիտակցում են, որ Թուրքիայի աճող պահանջմուքների պարագայում կգա նաև X սահմանակետը, երբ գործակցությունը կարող է ունենալ լուրջ խնդիրներ:

Հավանաբար կարելի է նշել նաև մի շարք այլ խնդիրներ, որոնք այսօր ունի Թուրքիան, սակայն երբեք պետք չի կարծել, որ այդ խնդիրներն անդառնալի հարված կհասցնեն այդ երկրին: Թուրքիան իր պատմության տարբեր փուլերում ապացուցել է, որ բարդագույն ու ծանրագույն իրավիճակներից նա կարողացել է ոչ միայն ուղղակի դուրս գալ, այլ նաև դուրս գալ հաղթանակած:

Ներկայումս ձևավորված իրավիճակը իրապես բավական բարդ է և չի բացառվում, որ հատկապես «քրդական» գործոնի զորու Թուրքիան կարող է որոշակի «կորուստներ» ունենալ, սակայն ռեգիոնում ընթացող մեծ խաղը դեռ ընթացքի մեջ է և չի բացառվում, որ «կորուստները» վերջնարդյունքում Թուրքիայի մասով կարող են վերածվել «ձեռքբերումներ»: